Impressions

Κρίμα

2010-07-05T17:12:00.001+03:00

Την προπερασμένη Παρασκευή, 25-6-10, κατάφερα και πήρα μια πρόσκληση (από μια εκπομπή του Δ. Μαλούχου στο Τρίτο) για την συναυλία της ΚΟΑ, στο Μέγαρο.

Υπό την διεύθυνση του Francesco La Vecchia, μας έπαιξαν στο πρώτο μέρος την εισαγωγή από τον Κουρέα της Σεβίλλης και το κοντσέρτο για δύο πιάνα του Mozart, KV 365. Στο δεύτερο μέρος είχαμε την 4η συμφωνία του Johannes Brahms.

Είχα αρκετό καιρό να ακούσω την ΚΟΑ. Την απέφευγα, έχοντας στο νου μου πως πρόκειται για πολύ μέτρια ορχήστρα. Όχι πως δεν έχω απολαύσει και καλές στιγμές της, αλλά έχω στο νου μου πως είναι λίγο ρώσικη ρουλέτα η ποιότητα της συναυλίας με την ΚΟΑ. Πάντως, λίγο πριν την έναρξη έπιασα τον εαυτό μου να αδημονεί για το τι θα ακούσει, πράγμα που το ενέγραψα στα θετικά της βραδυάς.

Τελικά φάνηκε πως δεν ήταν καλή ιδέα. Η ΚΟΑ μου φάνηκε σε κακή κατάσταση, ασυντόνιστη, εκπέμποντας μια ηχητική θολούρα, που ορισμένα σημεία (των πολύ γνωστών κομματιών) τα έκανε αγνώριστα. Τελικά κατάλαβα τι ήταν αυτό που μου φταίει. Ενώ μια γερμανική ορχήστρα επι παραδείγματι, τακάρει μέσα σε 20-30 ms ας πούμε, η ΚΟΑ θέλει 500! Και αυτή η έλλειψη συντονισμού δεν ήταν μόνο στα μπασίματα αλλά παντού. Πχ, ο καθένας είχε την δική του άποψη για το πόσο διαρκεί ένα τέταρτο ή ένα όγδοο ας πούμε. Sounds like fun και ίσως να είναι και ενδιαφέρων αλεατορικός πειραματισμός, αλλά δεν νομίζω να ήταν αυτό το ζητούμενο. Το πρώτο πράγμα που πρέπει να απαιτεί μια ορχήστρα από τους μουσικούς της είναι να παίζουν μαζί.

Anyway.

Κατά τα άλλα μου άρεσε ο Δημήτρης Σταματελάτος όχι τόσο η Καλλιόπη Εμμανουήλ (οι δύο πιανίστες του κοντσέρτου του Mozart) που έβγαζε αρκετή αστάθεια στα γρήγορα περάσματα.

Επίσης «θυμήθηκα» πως μου αρέσει και η 4η του Brahms :-)))))))

Αυτά.

Ελ Συστέμα

2010-06-24T14:22:00.002+03:00

Είπα να λύσω την σιωπή μου (η οποία οφείλετε mainly στο ότι βαριέμαι να γράψω και όχι σε έλλειψη παρακολούθησης πολιτιστικών δρώμενων) για την χτεσινή συναυλία της Ορχήστρας Νέων της Βενεζουέλας, υπό τον Gustavo Dudamel.

Ήταν η δεύτερη επίσκεψή μου φέτος στο Ηρώδειο και να πω την αλήθεια, μετά την απόλυτη πλήξη της Νόρμα, πήγα λίγο με βάρια καρδιά σκεφτόμενος πως πάλι θα με πονάει η πλάτη την άλλη μέρα. Ωστόσο η βραδυά ήταν μια μεγάλη ευχάριστη έκπληξη για μένα και αυτός είναι ο κύριος λόγος που είπα να γράψω αυτό το κείμενο.

Μας έπαιξαν στο πρώτο μέρος την 5η του Μπετόβεν και στο δεύτερο την Ιεροτελεστία της Άνοιξης.

Από τις πιο καλές πέμπτες που έχω ακούσει. Αυτό που πρώτα μου τράβηξε την προσοχή ήταν τα πολύ καλά έγχορδα. Επιπέδου γερμανικής ορχήστρας, με άψογο συντονισμό και εξαιρετικά μπασίματα σε έκαναν να ξεχνάς την ηλικία των μουσικών. Και τα πνευστά ήταν πολύ καλά, ιδιαίτερα τα χάλκινα. Δεν ξέρω αν έγινε τυχαία ή όχι, αλλά η ρομαντικού μεγέθους ορχήστρα (μέτρησα 5 φαγκότα, 3 τρόμπες, 4 κόρνα κλπ) ταίριαξε πολύ καλά στον εχθρικό ακουστικά χώρο.

Η άποψη του Dudamel ήταν επίσης αξιοπρόσεκτη. Ιδιαίτερα στο 2ο αλλά και στο 3ο μέρος φάνηκε έντονα η προσωπική του άποψη. Θα μπορούσε ίσως κάποιος να αντιτείνει πως ήταν κάπως ανώριμη και κραυγαλέα η ερμηνεία του και ότι ίσως μια πιο εσωτερικευμένη ερμηνεία θα έδειχνε μεγαλύτερη ωριμότητα και προβληματισμό. Όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε τόσο την ηλικία των μουσικών όσο και το cultural background της ορχήστρας. Εν κατακλείδει νομίζω πως η απόδοση της ορχήστρας ήταν ένας θρίαμβος του El Sistema και καθόλου δεν απορώ πως αποφάσισαν να το μιμηθούν στη Σκωτία. Μακάρι να κάναμε και μείς κάτι τέτοιο.

Πολλές φορές έπιασα τον εαυτό μου να αναρωτιέται κατά την διάρκεια του πρώτου μέρους τι μεγαλοφυΐα ήταν ο Μπετόβεν. Και μετά σκέφτηκα πως αυτό ίσως να είναι και η λυδία λίθος για μια καλή ορχήστρα. Να περνάει το πνεύμα του συνθέτη crystal clear στο ακροατήριο.

Το πρώτο μέρος ήταν και το highlight της βραδυάς. Η Ιεροτελεστία της Άνοιξης, though πολύ καλή δεν θα έλεγα πως ήταν στο ίδιο επίπεδο. Αξίζει ωστόσο να μνημονευτεί η πολύ καλή απόδοση των κρουστών.

Μπίζαραν τρεις φορές και μάλιστα μεταξύ 1ης και 2ης έσβησαν τα φώτα και φόρεσαν κάτι φόρμες με τα χρώματα της χώρας τους. Νομίζω πως αυτή τους η κίνηση κέρδισε και τα περισσότερα χειροκροτήματα. Επίσης σε μερικούς θύμισε και στενόχωρα πράγματα, όπως τον λαϊκισμό του Τσάβες και συμπεριφορές χωρών με low self-esteem. Στο τέλος έβγαλαν τις φόρμες και τις πέταξαν στο κοινό, πράγμα που επίσης έστειλε στα ουράνια τον κόσμο.

Γενικώς μια πολύ γεμάτη βραδυά.

Ps. Διάλογος του ζευγαριού που κάθονταν δίπλα μου, λίγο πριν το 2ο μέρος: «Πω-πω κοίτα έχουν και ντραμς και μαρίμπα.» «Μάλλον θα παίξουν λάτιν τώρα»

Διάλογος πίσω από την πλάτη μου, στα σκαλιά όπως έφευγα: «Τι έπαιξαν στο πρώτο μέρος;» «Μπετόβεν νομίζω, την κλασική» «Την κλασική; Δηλαδή την ένατη;» «Ναι, την κλασική, την ένατη ναι»

Orchestre de Paris - Christoph Eschenbach

2010-03-02T14:12:00.003+02:00

Την Παρασκευή 26 και το Σάββατο 27/2/10 παρακολούθησα τις δύο συναυλίες που έδωσε στην μεγάλη αίθουσα του Μεγάρου η Ορχήστρα του Παρισιού, υπό τον Christoph Eschenbach.

Ξεκίνησαν την πρώτη μέρα με την εισαγωγή αρ. 3 από την Leonore του Μπετόβεν. Στην συνέχεια το πασίγνωστο κοντσέρτο για κλαρινέτο in A, KV 622, του Μότσαρτ, με σολίστα τον Philippe Berrod. Στο δεύτερο μέρος είχαμε Eroica.

Την δεύτερη μέρα ξεκινήσαμε με τον Θάνατο της Κλεοπάτρας του Berlioz, με την μέτζο Waltraud Meier. Στο δεύτερο μέρος είχαμε τον Τιτάνα.

Είναι η δεύτερη φορά που βλέπω αυτή την ορχήστρα με τον ίδιο μαέστρο. Τους είχα παρακολουθήσει και στα Proms του 2008 στο Albert Hall. Μάλιστα στο δεύτερο μέρος και εκεί Τιτάνα είχαμε – και θυμάμαι πως μου άρεσε και περισσότερο.

Από την πρώτη μέρα κρατάω τον Philippe Berrod και την Eroica. Πολύ καλός ο Berrod, έπαιξε κάτι που το κατέχει πολύ καλά και έβγαλε μια αρκετά καλή ερμηνεία αβίαστα. Ενθουσίασε και την πλήθος που τον ανάγκασε να μπιζάρει 2 φορές. Θα έλεγα πως στα μπιζαρίσματα λύθηκε και άφησε να φανεί περισσότερο η σχέση του με το όργανό του.

Πολύ μου άρεσε και η η Ηρωϊκή, που είχα αρκετό καιρό να την ακούσω ζωντανά. Ιδιαίτερα καλό και το πολυαγαπημένο πένθιμο εμβατήριο (επίκαιρο κιόλας μιας και πλησιάζει Πάσχα :-) Η ορχήστρα μπίζαρε με κάτι από Μπετόβεν που δεν είμαι σίγουρος τι ήταν (τα ερείπια των Αθηνών ήταν?). Το ανάγγειλε βέβαια ο μαέστρος αλλά δεν το άκουσα καλά.

Η δεύτερη μέρα ήταν πιο ενδιαφέρουσα νομίζω. Κατ’ αρχάς είχαμε την Meier σε μια πολύ καλή βραδυά. Το έργο του Μπερλιόζ πρώτη φορά το άκουγα και δεν θα έλεγα πως θα τρέξω να ψάξω να βρω το cd. Αλλά την Meier δεν ήθελες να σταματήσει να τραγουδάει. Ιδιαίτερα στο κλείσιμο ήταν ζουπερ! Τελείωσε και μας άφησε αποσβολωμένους!

Μετά, στη πρώτη του Μάλερ, είχαμε μια ιδιαίτερη ερμηνεία. Τόνισε κάποια πράγματα που συνήθως δεν βγαίνουν στην επιφάνεια (θετικό αυτό) και άφησα κάποια άλλα σε δεύτερο πλάνο. Θα έλεγα πως τα expectation που έχω από την συμφωνία τσαλαπατήθηκαν λιγάκι σε αρκετά σημεία και αυτό με ενόχλησε λίγο. Ωστόσο ήταν ιντριγκαδόρικο. Ενδιαφέρουσα ερμηνεία, δεν λέω, αλλά κάποια πράγματα μου έλειπαν. Πχ όλη η ορχήστρα μου φαίνονταν υποτονική, κάποια φόρτε και φορτίσσιμα τα κράταγε μέτζο φόρτε, το χαρακτηριστικό βούισμα του πρώτου μέρους ήταν πολύ στο background κλπ, κλπ. Στο τελευταίο μέρος όμως σαν να ζεστάθηκε και πήρε πάνω της και είχαμε ένα πολύ δυνατό φινάλε.

Ο κόσμος ενθουσιάστηκε χειροκροτούσε πολύ ώρα. Μπίζαραν και μάλιστα δύο φορές με κάτι που δεν πολυθυμάμαι (Σμέτανα ήταν το πρώτο μπιζ;). Επίσης πριν ξεκινήσει ο Eschenbach, μας είπε πως το αφιερώνει στον Λαμπράκη, που η συγκεκριμένη συμφωνία του άρεσε πολύ.

Ακόμη να πω πως την πρώτη μέρα δεν έπεφτε καρφίτσα. Την δεύτερη που δεν είχαμε Μπετόβεν και Μότσαρτ είχε μερικές άδειες θέσεις, αλλά εν γένει η πληρότητα ήταν πολύ καλή.

Αυτά.

Σύγχρονη Βρετανική Μουσική

2010-02-26T19:54:00.003+02:00

Μια αρκετά ενδιαφέρουσα συναυλία παρακολούθησα στην Δευτέρα 22-2-10, στην μικρή αίθουσα του Μεγάρου. Παρακολουθήσαμε μια συναυλία του Ergon Ensemble, του μουσικού συνόλου του Μουσικού Φεστιβάλ των Παξών. Eυχάριστη έκπληξη το πολυπληθέστερο απ’ ότι περίμενα ακροατήριο, μιας και σε συναυλίες μοντέρνας μουσικής το πλήθος των on stage συναγωνίζεται το πλήθος τον off stage :-) Βέβαια αν εξαιρέσει κανείς τους υπάλληλους της βρετανικής πρεσβείας, που φαντάζομαι πως ήλθαν λόγω συνάφειας, δεν θα πέσει και πολύ έξω από τα γνωστά νούμερα.

Το πρώτο έργο που ακούσαμε ήταν το Sonata da Caccia, op. 11, του Thomas Adès, για μπαρόκ όμποε, κόρνο και τσέμπαλο, έργο του 1994. Παράξενο έργο και αρκετά ενδιαφέρον, που παίχτηκε όχι πολύ καλά, μιας και η απόδοση του κόρνου δεν ήταν στο επίπεδο που θα άρμοζε για να αναδειχθεί το έργο. Πολύ σφιγμένος ήχος και μεγάλη δυσκολία στις αττάκες – είναι δύσκολο όργανο το κόρνο. Εξαιρετικό το όμποε ωστόσο.

Στη συνέχεια περάσαμε στο Dark Inventions (έργο του 1992) του Philip Cashian, για φλάουτο, κλαρινέτο, κρουστά, πιάνο και τσέλο. Νομίζω το highlight της βραδυάς. Ιδιαίτερα θλιμμένα ηχοχρώματα και πολύ καλή δημιουργία ατμόσφαιρας από τους μουσικούς. Μας βύθισε σε μελαγχολία και στοχασμό. Ένα έντονο αίσθημα "deep in the woods".

Το πρώτο μέρος έκλεισε με το Since Brass, nor Stone…, op. 80 (2008) του Alexander Goehr, για κουαρτέτο εγχόρδων και κρουστά. Πολύ όμορφο έργο, με πολύ μεγάλη ποικιλία στους ήχους των κρουστών. Απ’ ότι λέει το booklet της παράστασης το έργο είναι αφιερωμένο στη μνήμη του Πάβελ Χάας και τους συνάδελφούς του στα ναζιστικά στρατόπεδα. Το 2009 το έργο πήρε το Βραβείο Βρετανού Συνθέτη για έργα μουσικής δωματίου.

Το δεύτερο μέρος ξεκίνησε με το Tendril του Jonathan Harvey (1987) – έργο για σύνολο 11 οργάνων (1 φλάουτο, 1 όμποε, 1 κλαρινέτο, 1 φαγκότο, 1 κόρνο, 1 πιάνο, 2 βιολιά, 1 τσέλο, 1 βιόλα και 1 μπάσο). Πολύ όμορφο και αυτό το έργο με πρωταγωνιστή το φλάουτο και τα "τιτιβίσματά" του, που θύμισαν έντονα Μεσσιάν.

Η βραδυά έκλεισε με την Sinfonietta του Britten, op. 1. Βέβαια δύσκολα αυτό το έργο μπορεί να χαρακτηριστεί σύγχρονο μιας και γράφτηκε το 1930. Έργο για 10 μουσικούς (1 φλάουτο, 1 όμποε, 1 κλαρινέτο, 1 φαγκότο, 1 κόρνο, 2 βιολιά, 1 βιόλα 1 τσέλο και ένα κοντραμπάσο) το πρωτοάκουσα πριν δυόμισι χρόνια περίπου και το είχα βρει αρκετά ενδιαφέρον. Νομίζω πως δείχνει την ηλικία του σε σχέση με τα έργα που ακούσαμε την υπόλοιπη βραδυά, ωστόσο δεν παύει να είναι ένα αρκετά ελκυστικό έργο, με ένα πολύ όμορφο τελευταίο μέρος – την Ταραντέλα.

Το σύνολο μου άρεσε αρκετά και θα ήταν αρκετά ευχάριστο να δίνει πιο συχνά συναυλίες. Την μουσική διδασκαλία είχε ο Michael Kasper και την μουσική διεύθυνση ο Kasper de Roo. Και τους δύο τους είχαμε δει πριν δύο περίπου χρόνια με το Ensemble Modern.

Οι μουσικοί που συμμετείχαν ήταν: Χρυσή Δημητρίου φλάουτο, Χριστίνα Παντελίδου όμποε, Κώστας Τζέκος κλαρινέτο, Μαρία Κολέτου φαγκότο, Εμμανουήλ Βεντούρας κόρνο, Θοδωρής Βαζάκας κρουστά, Μάριος Νικολάου κρουστά, Άι Μοτοχάσι-Σιδέρη πιάνο, τσέμπαλο, Απόστολος Παληός πιάνο, Παναγιώτης Τζιώτης βιολί, Κώστας Παναγιωτίδης βιολί, Αλί Μπαζεγκμεζλερ βιόλα, Αντώνης Πρατσινάκης τσέλο, Δημήτρης Τραυλός τσέλο, Νίκος Τσουκαλάς κοντραμπάσο.

Δυστυχώς το πρόγραμμα της παράστασης δεν αναφέρει ποιοι ήταν οι μουσικοί που έπαιξαν σε κάθε κομμάτι. Βέβαια το πρόβλημα υπάρχει μόνο με τα δύο τσέλα, μιας και όλα τα αλλά είναι εύκολο να αντιστοιχηθούν.

Αυτά.

(another) Don Carlos

2010-02-24T09:50:00.011+02:00

Τις προάλλες βρέθηκα για λίγες μέρες στις Βρυξέλλες και δεν έχασα την ευκαιρία να παρακολουθήσω μερικά από τα πολιτιστικά δρώμενα της περιοχής. Έτσι την Παρασκευή 12-2-10 βρέθηκα στην Αμβέρσα και παρακολούθησα έναν Don Carlos, από την Όπερα της Φλάνδρας. Αρκετά όμορφη η Όπερα της πόλης, όχι τόσο όμορφη όσο της Γάνδης (η άλλη έδρα της Όπερας της Φλάνδρας) αλλά μάλλον μεγαλύτερη.

Η εκδοχή του Don Carlos που παρακολουθήσαμε ήταν η πρώτη ορίτζιναλ γαλλική βερσιόν, μαζί με το μπαλέτο. Ήταν η πρώτη φορά που παρακολουθούσα αυτή την εκδοχή και δεν νομίζω πως την προτιμώ από την ιταλική και πιο συντετμημένη εκδοχή. Αν δεν κάνω λάθος τα κύρια τμήματα που λείπουν από την συνήθη εκδοχή είναι η πρώτη πράξη και το μπαλέτο. Συνολικά η grand opera που παρακολούθησα, μαζί με τα διαλλείματα, διάρκεσε 5 ώρες – θα πω ψέματα αν πω πως δεν με κούρασε λιγάκι στο τέλος.

Δεν θα έλεγα πω εντυπωσιάστηκα αρχικά με αυτό που παρακολουθούσα. Πολύ λιτό σκηνικό και κλασικό ανέβασμα, με ρούχα εποχής, και μουσικώς όλα καλά αλλά τίποτε το αξιοσημείωτο. Τα ίδια πάνω κάτω ισχύουν και για τους βασικούς πρωταγωνιστές. Το μόνο στοιχείο που φαίνονταν να ξεχωρίζει ήταν ο Ροντρίγκο, τόσο ως φωνή όσο και ως εμφάνιση, παίξιμο κλπ. Το κοστούμι του επίσης ήταν αξιοπρόσεκτο. Ήταν μερικούς αιώνες πιο σύγχρονο από την εποχή που διαδραματίζονταν η υπόθεση – μαύρη μακριά δερμάτινη καμπαρντίνα και μαύρα στρογγυλά γυαλιά.

Ωστόσο, τα πράγματα δεν ήταν έτσι, όπως αρχικά φάνηκε να είναι – και αυτό άρχισε να γίνεται φανερό από το μπαλέτο. Το οποίο δεν ήταν καν μπαλέτο. Ήταν η μουσική του μπαλέτου βέβαια, αλλά δεν υπήρχε κανένα μπαλέτο on stage. Αντ’ αυτού παρακολουθήσαμε μια σκηνή από θεατρικό/παντομίμα, χωρίς ομιλία. Το σκηνικό ήταν ένα διαμέρισμα με παλ αισθητική late 50’s, όπου η Έμπολι και ο Δον Καρλος παρουσιάζονταν ως ζευγάρι το οποίο έκανε το τραπέζι σε ένα άλλο ζευγάρι – Φίλιππος & Βαλουά. Το πνεύμα του θεατρικού προς φάρμα μάλλον. Άλλωστε υπήρχε μια επιγραφή πάνω από το σκηνικό που έγραφε “EBOLI’S DROOM” – Eboli’s Dream στα φλαμανδικά μάλλον. Να πω την αλήθεια τσέκαρα την υπόθεση του original μπαλέτου για να δω μήπως υπάρχει καμμιά σχέση. Το original ballet “La Peregrina” ήταν σε χορογραφία του Lucien Petipa και δεν κατάφερα να βρω καμμια στενή σχέση με το στόρι της όπερας.

Η επόμενη σκηνή ήταν λίγο awkward από πλευράς κοστουμιών μιας και διαδραματιζόνταν αμέσως μετά και προφανώς δεν είχαν χρόνο να αλλάξουν από τα σύχρονα ρούχα και παπούτσια. Έτσι έριξαν από πάνω τους ένα cloak-thing, ωστόσο τα παπούτσια και τα σύγχρονα παντελόνια φαίνονταν από κάτω, κάνοντάς τους να φαίνονται λίγο σαν ορθόδοξοι παπάδες :-)

Μετά είχαμε διάλλειμα – πριν την σκηνή του auto de fa. Και εκεί που καθόμασταν αμέριμνοι στο φουαγιέ και πίναμε το κρασάκι μας, ξάφνου σκάνε κάμερες, φωτογράφοι, ρεπορτερς χαμός! Η ρεπορτερ ανάγειλε πως όπου νάναι θα έλθει ο βασιλιάς και η βασίλισσα της Ισπανίας και όλο αυτό προβάλλονταν μάλιστα σε οθόνες αλλά και σε κάποια λευκά σημεία στους τοίχους. Δεν κατάλαβα αμέσως τι παιζόνταν και προβληματίστηκα όταν ανέφερε πως ο θα έλθει ο «βασιλιάς της Ισπανίας Φίλιππος». Στη συνέχεια ανήγγειλε και τον μέγα Ιεροεξεταστή και επηρεασμένος από την παιγνιώδη διάθεση της σκηνής του μπαλέτου, άρχισα να σκέφτομαι μήπως έχει καμιά σχέση με το καρναβάλι :-) Βέβαια στη συνέχεια πέρασαν και οι ρακένδυτοι και ματωμένοι αιρετικοί, έφθασε και βασιλιάς και κατευθύνθηκαν μέσα από την πλατεία στη σκηνή, όπου έλαβε χώρα το auto de fa, σε γιορτινή ατμόσφαιρα αρχών 20ου αιώνα. Μάλιστα στη σκηνή που ο Δον Κάρλος ζητά από τον πατέρα του να συναντήσει τους εκπρόσωπους των Φλαμανδών, έπεσαν από τα μπαλκόνια χαρτιά εν είδη πολιτικών προκηρύξεων.

By far, η σκηνή αυτή είναι από της πιο ωραίες σκηνοθετικά στιγμές που έχω παρακολουθήσει σε όπερα. Ο σκηνοθέτης μετέφερε τα δρώμενα σε ολόκληρο το opera house και μάλιστα το έκανε με τέτοιο τρόπο, που αν δεν το ήξερες αργούσες να το καταλάβεις και εύρισκες τον εαυτό σου να είναι μέρος των δρώμενων! Για μας τους τεχνοκράτες κάτι τέτοιο ήταν quite a thing :-))))

Στη συνέχεια το hype τελείωσε και το έργο διαδραματίστηκε στην κλασικής αισθητικής παραγωγή, με την οποία ξεκίνησε.

Την συμφωνική την χορωδία της Όπερας της Φλάνδρας διεύθυνε ο Alexander Joel. Αρκετά καλά θα έλεγα, χωρίς ωστόσο να θυμάμαι και κανένα αξιοσημείωτο σημείο. Εν γένει, το ηχητικό παρτ δεν με ενθουσίασε. Κάποια σημεία μάλιστα της Branchini και του Ellero τα βρήκα χαμηλής ποιότητας. Overall θα έλεγα πως άμα έλειπαν τα σκηνοθετικά ευρήματα της 3ης πράξης δεν θα θεωρούσα πως είδα κάτι σημαντικό.

Αυτά. Να πω πως ήταν νέα παραγωγή και παρακολούθησα την πρεμιέρα

Οι κυριότεροι συντελεστές:

Μουσική Διεύθυνση Alexander Joel, Σκηνοθεσία Peter Konwitschny, Σκηνικά & Κοστούμια Johannes Leiacker, Φωτισμοί Hans Toelstede, Don Carlos Jean-Pierre Furlan, Elisabeth de Valois Susanna Branchini, Rodrigue, Marquis de Posa Dario Solari, La Princesse d’ Eboli Marianna Tarasova, Philippe II Francesco Ellero d’ Artegna, Le Grand Inquisiteur Jaco Huijpen, Un Moine (Charles V) Marcel Rosca, Thibault Sabine Conzen, Le Contede Lerme/Le Héraut Thorsten Büttner, Une voix Céleste Liesbeth Devos, Députés flamands Milcho Borovinov, Adrian Fisher, Laurent Kuba, Nabil Suliman, Bruno Schraen-Vanpeperstraete, Jean Bermes

Scharoun Ensemble

2010-02-19T16:49:00.003+02:00

Την Τρίτη 7-2-10, παρακολούθησα στο Μέγαρο, στην μεγάλη αίθουσα, το Scharoun Ensemble. Πρόκειται για ένα spin-off της Φιλαρμονικής του Βερολίνου – εξ’ ού και το όνομά του. Ένα ιδιαίτερα καλό, κλασικό οκτέτο (δατ ιζ 2 βιολιά, βιόλα, τσέλο, μπάσο, κόρνο, φαγκότο και κλαρινέτο), που δυστυχώς έπαιξε σε μια μισοάδεια αίθουσα. Ίσως να ήταν καλύτερα να έπαιζαν στην μικρή αίθουσα, μιας και τέτοια σύνολα είναι δύσκολο να προκαλέσουν ματς θριλινγκ στο εν πολλοίς αστοιχείωτο ελληνικό κοινό.

Μας έπαιξαν στο πρώτο μέρος την Τσέχικη σουΐτα του Dvořák, έργο 39 (μεταγραφή για οκτέτο του Ulf-Guido Schäfer) και το Hommage a T.S. Eliot, για οκτέτο και σοπράνο, της Σοφίας Γκουμπαϊντουλίνα, με σολίστα την σοπράνο Barbara Hannigan. Στο δεύτερο μέρος είχαμε το σεπτέτο σε Εb, έργο 20, του Beethoven.

Θα σταθώ κατ’ αρχάς στο ιδιαίτερο έργο της Γκουμπαϊντουλίνα και στην γεμάτη ευαισθησία ερμηνεία της Hannigan. Έργο ιδιαίτερο, με έντονα πνευματικό, ίσως και μυστικιστικό θα έλεγα χαρακτήρα, που μας καθήλωσε.

Πολύ καλή ερμηνεία και στο σεπτέτο του Μπετόβεν – έργο πολύ όμορφο, που το άκουσα πρώτη φορά και σίγουρα θα ψάξω να το βρω να το ξανακούσω.

Το συγκρότημα αποτελείται από τους: Alexander Bader κλαρινέτο, Markus Weidmann φαγκότο, Stefan de Leval Jezierski γαλλικό κόρνο, Wolfram Brandl βιολί, Aleksandar Ivić βιολί, Micha Afkham βιόλα, Richard Duven τσέλο και Peter Riegelbauer κοντραμπάσο.

Αυτά τα ολίγα.

Χοροί

2010-02-18T16:29:00.004+02:00

Να σημειώσω μερικά χορευτικά δρώμενα που έχω παρακολουθήσει από την αρχή της χρονιάς και τα οποία αναπάντεχα ήταν όλα καλά.

Το πρώτο ήταν το γκαλά μπαλλέτου της ΕΛΣ, στην αίθουσα Τριάντη, στις 13-1-10. Το γκαλά επιμελλήθηκε ο Renato Zenella, o οποίος είναι διευθυντής της σχολής μπαλλέτου της Όπερας της Βιέννης. Οι σολίστες-χορευτές ήταν από τα μεγαλύτερα ονόματα διεθνώς: Jorgi Roig, Alessandra Pasquali, Vinicio Cheli, Magdalena Gut, Eleonora Abbagnato, Benjamin Pech, Shoko Nakamura, Wieslaw Dudek, Anastasia Matvienko, Denis Matvienko, Tim Matiakis. Αυτοί πλας οι σολίστες και οι χορευτές της ΕΛΣ.

Την Παρασκευή 5 Φεβρουαρίου είδαμε το Ρωμαίος και Ιουλιέτα, από τα μπαλέτα του Μόντε Κάρλο, σε χορογραφία του Jean-Christophe Maillot. Πολύ ωραία χορογραφία που πάταγε γερά πάνω σε κλασικές βάσεις. Πολύ καλά και τα μπαλέτα που νομίζω τα είχα ξαναδεί σε μια λίμνη των κύκνων πριν καμμιά δεκαπενταριά χρόνια στη Βιέννη.

Μετά παρακολούθησα τον Ευγένιο Ονιέγκιν στην Λυρική, σε χορογραφία του Ιρέκ Μουχαμέντωφ. Ο Μουχαμέντωφ δημιούργησε ένα μπαλέτο σε τρεις πράξεις, όπου διηγείται την ιστορία του Ευγένιου. Για να φτιάξει το μπαλέτο πήρε αποσπάσματα μουσικής τόσο από την ομώνυμη όπερα όσο και από άλλα έργα του Τσαϊκόφσκι.

Να πω την αλήθεια πήγα προετοιμασμένος για μια αρκετά μέτρια βραδυά και βρέθηκα σε μια πολύ ευχάριστη κατάσταση, με πολύ όμορφο χορό και λαμπερά κοστούμια. Παρόλη την μετριότατη απόδοση των μουσικών και του μαέστρου, καταγράφεται σαν μια πολύ ευχάριστη έκπληξη.

Στη συνέχεια, πριν μερικές μέρες και σε μια ολιγοήμερη επίσκεψη στο Βέλγιο, βρέθηκα στο Δημοτικό Θέατρο της Αμβέρσας και παρακολούθησα τα μπαλέτα Béjart, στα πλαίσια του Festival Béjart 2010 - that was Thu 11 Feb 2010. Μας παρουσίασαν τα ARIA, CE QUE L'AMOUR ME DIT & BOLERO. Πρώτη φορά βλέπω Μπεζάρ απ’ την «πηγή» και ομολογώ πως έμεινα ενθουσιασμένος. Καμμιά σχέση με αυτό που είχα δει πρόπερσυ στο Ηρώδειο. Αν και στο μπολερό η μοναδική Sylvie Gullem ήταν αξεπέραστη.

Μετά δύο μέρες παρακολούθησα στη Γάνδη τα βασιλικά μπαλλέτα της Φλάνδρας, σε ένα εξαιρετικό opera house – το ένα από τα δύο στα οποία εδρεύει η Vlaamse Opera. Είδαμε το Grands Egards, μια καινούργια παραγωγή που είχε τρία μέρη. Το πρώτο με τίτλο Theme and Variations σε μουσική Τσαϊκόφσκυ και χορογραφία Balancine ήταν το εναρκτήριο και κλασικό μέρος. Το δεύτερο και κατ’ εμέ το highlight της βραδυάς ήταν το Forgotten Land, σε χορογραφία Jiří Kylián και μουσική Benjamin Britten. Ήταν καλύτερο όχι μόνο λόγω του χορευτικού παρτ, αλλά και γιατί η ορχήστρα «έγραψε», παίζοντας τόσο καλά που σε προκαλούσε να αφοσιωθείς στην μουσική και να αγνοήσεις τον χορό για να την απολαύσεις καλύτερα. Το τρίτο μέρος και αυτό ιδιαίτερα καλό ήταν και το πιο μοντέρνο νομίζω, σε χορογραφία του David Dawson και μουσική του Gavin Bryars.

Αντιγράφω από το σάϊτ του Μπαλέτου:

This year, it is exactly forty years ago that the Royal Ballet of Flanders was established. To celebrate this anniversary in fitting style, artistic director Kathryn Bennetts has put together a varied special programme.

Under the name 'Grands Egards', she has selected three very different ballets - one classical, one contemporary and one creation - to demonstrate the versatility of her dancers and to emphasise that the Royal Ballet of Flanders, as a classical ballet company, is by no means afraid to perform contemporary work. All three pieces are accompanied by the Filharmonie, conducted by Benjamin Pope.

Να θυμίσω πως τον Jiří Kylián τον είχαμε απολαύσει πέρσυ το καλοκαίρι ενώ τα μπαλέτα της Φλάνδρας πριν μερικά χρόνια στο εξαιρετικό Impressing the Czar του Forsythe (που περιλάμβανε το μοναδικό, καταπληκτικό, απίθανο φτιάξιμο Bongo Bongo Nageela :-)

Αυτά.

Τα 75 χρόνια του Θόδωρου Αντωνίου

2010-02-17T16:41:00.002+02:00

Μια πολύ ωραία βραδυά περάσαμε όσοι βρεθήκαμε την Πέμπτη 4 Φεβρουαρίου (πω, πω! πέρασαν κιόλας τόσες μέρες!) στη μικρή αίθουσα του Μεγάρου. Συγκεκριμένα η Καμεράτα μας παρουσίασε 4 έργα του Θόδωρου Αντωνίου με 4 διαφορετικούς μαέστρους.

Στο πρώτο μέρος ακούσαμε τα Celebration VII & το Κοντσέρτο για έγχορδα και κρουστά. Πρόκειται για έργα που πρωτοπαρουσιάστηκαν από την Καμεράτα και μάλιστα, αν δεν κάνω λάθος, διευθύνθηκαν και από του ς μαέστρους των πρεμιέρων. Έτσι είχαμε τον Μίλτο Λογιάδη στο Celebration VII και τον Νίκο Τσούχλο στο Κοντσέρτο, όπου κρουστά έπεξαν οι Δημήτρης Δεσύλλας και ο Θεόδωρος Μιλκόβ.

Πολύ όμορφα έργα και τα δύο. Με μεγάλη αυτοπεποίθηση ο Λογιάδης και αρκετά στιβαρός, σε αντίθεση με τον Τσούχλο, ο οποίος ώρες-ώρες έδινε την αίσθηση πως έπλεε σε αχαρτογράφητα νερά. Το έργο που διεύθυνε όμως μου φάνηκε αρκετά πιο τσάλεντσινγκ από του Λογιάδη.

Στο δεύτερο μέρος είχαμε το Jeux (με τον Ρενάτο Ρίπο στο τσέλο) υπό τον Ιάκωβο Κονιτόπουλο και το Noble Songs for a Noble Artist (με την μέτζο Μαργαρίτα Συγγενιώτου) υπό την διεύθυνση του συνθέτη.

Θα έλεγα λιγότερο ενδιαφέροντα μου φάνηκαν από του πρώτου μέρους, ωστόσο το Jeux το βρήκα αρκετά mind-provocative μιας και ουσιαστικά είναι μια μελέτη στις διάφορες τεχνικές του τσέλου – η ποσότητα και ο αριθμός των φθόγγων, το πιτσικάτο, οι τρίλλιες, το γκλισάντο, το βιμπάτο κ.λ.π. Σε ψηλό επίπεδο η εκτέλεση του πάντα καλού Ρενάτο Ρίπο.

Αρκετά ενδιαφέρον και το τελευταίο κομμάτι της βραδυάς, όπου ο Αντωνίου βρήκε την ευκαιρία και έκανε μια μεγάλη εισαγωγή πριν αρχίσει να διευθύνει. Μάλλον του αρέσει αυτό – τον έχω παρακολουθήσει να το κάνει και άλλες φορές.

Αυτά. Αρκετά αναπάντεχη για τα ελληνικά ειωθότα η παρουσία του Κάρολου Παπούλια και μάλιστα χωρίς κουστωδίες και τα τοιαύτα.

Haydn Trio Eisenstadt

2010-02-02T10:23:00.003+02:00

Το Σάββατο 30/1/10, είχα την τύχη να βρίσκομαι στην μικρή αίθουσα του Μεγάρου και παρακολούθησα μια εξαιρετική συναυλία του Haydn Trio Eisenstadt. Το τρίο δημιουργήθηκε στην Αυστρία το 1992 και είναι, όπως φαίνεται και από το όνομά του, επικεντρωμένο στο έργο του Haydn. Βέβαια στο ρεπερτόριό του περιλαμβάνονται και άλλοι κλασικοί συνθέτες, αλλά ο Haydn είναι το focal point. Το σύνολο έχει παρουσιάσει όλα τα τρίο του Haydn και μάλιστα στην αίθουσα Haydn, στο Εστρεχάζυ σλος, στο Eisenstadt.

Μας έπαιξαν στο πρώτο μέρος τα αρ. 27 & 29 τρίο του Haydn και στο δεύτερο το Τρίο του Αρχιδούκα του Μπετόβεν.

Από τις πιο καλές βραδυές στην αίθουσα Μητρόπουλου. Οι μουσικοί ήταν εξαιρετικοί. Σχεδόν αλάνθαστοι, με πολύ καλό συντονισμό και μεγάλη αυτοπεποίθηση και άνεση. Ερμήνευσαν τα κομμάτια με στιβαρότητα και χάρη, και μάλιστα φαίνονταν να ευχαριστιόνταν και το ότι έπαιζαν μαζί, πράγμα τόσο σημαντικό για τους ανθρώπους που παίζουν μουσική. Ιδιαίτερα το τρίο του αρχιδούκα το απογείωσαν. Πρέπει να είναι η καλύτερη εκτέλεση που έχω ακούσει – ζωντανά νομίζω πως το έχω ακούσει μόνο άλλη μια φορά. Από τις φορές που αισθάνεσαι πως οι μουσικοί σου παρουσιάζουν όλες τις σημαντικές πτυχές του έργου, αψεγάδιαστα και με την προσωπική τους άποψη.

Ευχάριστη έκπληξη το ότι η αίθουσα ήταν σχεδόν γεμάτη και μάλιστα αντάμειψαν το συγκρότημα με ένα πολύ θερμό χειροκρότημα στο τέλος. Μπιζαραν με το τελευταίο μέρος του αρ. 25 τρίο του Haydn.

To Τρίο αποτελείται από τους Verena Stourzh βιολί, Hannes Gradwohl τσέλλο και Harald Kosik πιάνο. Η Stourzh παίζει με το Σταντιβάριους του 1714 «ex Smith-Quersin». Δεν κατάφερα να βρω με τι παίζει ο Gradwohl.

Αυτά.

Η Όπερα της Πεντάρας

2010-01-21T16:18:00.002+02:00

Το Σάββατο που μας πέρασε (16/1/10) είδα στο Παλλάς την Όπερα της Πεντάρας, του Bob Wilson. Και προβληματίστηκα αρκετά. Όχι τόσο για το θέαμα – που το βρήκα πολύ καλό – όσο για την γενικότερη προσέγγιση του έργου.

Νομίζω πως ο Wilson έφτιαξε μια οπτική πανδαισία. Η μία σκηνή ήταν καλύτερη από την άλλη και όλες τις παρακολουθούσες με ανοιχτό το στόμα. Οι φωτισμοί, τα σκηνικά, τα κοστούμια, οι κινήσεις των ηθοποιών ήταν όλα αναπάντεχα όμορφα.

Ωστόσο, κάτι δεν μου άρεσε. Δηλαδή αρκετά δεν μου άρεσαν και όσο περνούσε η ώρα μου πετάγονταν συνέχεια μπροστά μου και δεν με άφηναν να απολαύσω το όμορφο θέαμα.

Κατ’ αρχάς νομίζω πως το λιμπρέτο δεν ακολουθήθηκε. Δηλ. ακολουθήθηκε στο περίπου. Ενδεχομένως αυτό να ήταν μέσα στο πνεύμα των δημιουργών της όπερας, μιας και στο νου τους είχαν πως πρέπει να είναι δυνατό το ανέβασμά της ακόμη και σε ένα καμπαρέ, αλλά νομίζω πως χάθηκαν μερικές πολύ καλές στιγμές. Π.χ. η σκηνή με το Pirate Jenny μόνο σαν ref στην original μπορεί να ιδωθεί, κλπ, κλπ. Με άλλα λόγια μου φάνηκε σαν να έπρεπε να έχεις δει την Όπερα της Πεντάρας για να δεις και να καταλάβεις την Όπερα της Πεντάρας του Wilson.

Μετά νομίζω πως το μουσικό παρτ υποβαθμίστηκε πάρα πολύ. Σε στιγμές μου φαίνονταν σαν ηχητική επένδυση θεατρικού. Και εν γένει πολύ συχνά αναρωτιόμουν κατά την διάρκεια του έργου, αν έχει η όπερα καμμιά σημασία ή απλώς είναι ένα bg (θα μπορούσε κάλλιστα να είναι και κάποιο άλλο) το οποίο χρησιμοποίησε ο Wilson για να στήσει τα απίθανα εικαστικά του.

Η τελευταία μου ένσταση – αν και υποπτεύομαι πως αυτή οφείλετε περισσότερο στην εγχώρια περιρρέουσα ατμόσφαιρα λόγω χούντας, αντιπολίτευσης, Θεοδωράκης κλπ, κλπ. – είναι γιατί τέτοια πρεμούρα με τον Brecht as opposed στο “θάψιμο” του Weill. Λέει κανείς πως η Τραβιάτα είναι του Πιαβέ;

ATYS

2010-01-19T11:06:00.002+02:00

Το Σάββατο 9/1/10 παρακολούθησα στην αίθουσα Σκαλκώτας μια πολύ ενδιαφέρουσα όπερα του Lully. Το συγκρότημα Almazis μας παρουσίασε τον Άττις, ένα έργο που πρωτοπαρουσιάστηκε το 1677.

Μια όπερα αρκετά προχωρημένη για την εποχή της, η οποία εισήγαγε μια σειρά από μορφολογικά στοιχεία, άγνωστα μέχρι τότε στο είδος. Τα πιο σημαντικά από αυτά (τα οποία φάνηκαν και αρκετά καλά στην συγκεκριμένη παραγωγή) είναι ο ασαφής διαχωρισμός μεταξύ ρετσιτατίβι και αριών, το πολύ μικρό range στο οποίο κινούνται οι φωνές (απ’ ότι διάβασα στο booklet της παράστασης αυτό ήταν εκούσια προσπάθεια για να είναι εύκολη η παρακολούθηση από πλευράς των θεατών), η απουσία των κλασικών μπαρόκ στολισμάτων (όπως και στο παίξιμο των έγχορδων ήταν απόν το βιμπράτο) και η σημαντική θέση του χορού στα δρώμενα.

Η παράσταση με άφησε με ανάμικτα συναισθήματα. Από την μια η όλη εικαστική προσέγγιση, η σκηνοθεσία και η χορογραφία, μου άρεσαν αρκετά έως πολύ, από την άλλη μερικά πράγματα μου χτύπησαν.

Ας ξεκινήσω από τα «κακά». Κατ’ αρχάς το σκηνικό άφηνε πολύ μικρό χώρο για τους χορευτές με αποτέλεσμα να είναι φανερή η προσπάθεια που έκαναν να μην συγκρουστούν μεταξύ τους. Μετά η τεχνική κατάρτιση και η προετοιμασία των χορευτριών μου φάνηκε ανεπαρκής – μου θύμισαν ερασιτέχνες (μήπως ήταν;)

Σημαντικό επίσης flaw μου φάνηκε η φωνητική απόδοση του Βαγγέλη Αγγελάκη, στον ρόλο του Άτυ. Η φωνή του μου φάνηκε λίγο ακατέργαστη και σε πολλά τελειώματα νομίζω πως του ξέφευγε εντελώς. Βέβαια να πω πως μετά την μέση της παράστασης βελτιώθηκε – σαν να χρειάζονταν αρκετό ζέσταμα.

Αντιθέτως πολύ καλές ήταν οι Στερέν Μπουλμπέν και Πωλ Ντρουμπινί ως Σαγγαρίδα και Κυβέλη αντιστοίχως. Τραγούδησαν με λαμπερή, γεμάτη αυτοπεποίθηση φωνή. Πολύ καλός επίσης ο Ματιέ Αΐμ ως Ίδας ενώ λιγότερο φάνηκε η Μαρία Φραγκιαδάκη ως Δωρίδα.

Με ανάμικτα συναισθήματα με άφησε επίσης η ερμηνεία του Ιάκωβου Παππά. Κάποια σημεία τα βρήκα εξαιρετικά σε κάποια άλλα διέκρινα πλαδαρότητα. Πάντως βρήκα τον ήχο πολύ του γούστου μου – τα όργανα εποχής με τα οποία έπαιζε το συγκρότημα ήταν νομίζω από τα highlights της βραδυάς.

Στα αξιοσημείωτα επίσης η πολύ καλή δουλειά στην κινησιολογία της εποχής και στις αποδώσεις των γκαβοτών, μινουεττών και των υπολοίπων χορών της εποχής, όπως και η απόδοση του δράματος και εν γένει όλο το theatrical part.

Εν κατακλείδει μια βραδυά που μπορεί να έχρηζε τεχνικών βελτιώσεων αλλά μας άφησε με την αίσθηση πως είδαμε μια αρκετά όμορφη παράσταση – μια απόδειξη πως η τεχνική τελειότητα δεν είναι πάντα απαραίτητη για μια καλή παράσταση. Βγαίνοντας είχα την εντύπωση πως ενώ όταν επικεντρωνόμουν σε επί μέρους σημεία τα εύρισκα προβληματικά, σκεφτόμουν πως είδα κάτι αρκετά όμορφο afterall.

Οι κυριώτεροι συντελεστές:

Μουσική διεύθυνση, δραματουργική επεξεργασία Ιάκωβος Παππάς, Σκηνοθεσία- σκηνικά- κοστούμια Βασίλης Αναστασίου, Χορογραφία Φάνης Καφούσιας, Φωτισμοί Βασίλης Καραργύρης, Video art Ηλίας Χατζηχριστοδούλου, Άττις Βαγγέλης Αγγελάκης,
Σαγκαρίδα Στερέν Μπουλμπάν, Κυβέλη Πολ Ντρουμπινί, Σειληνός Ρομάν Μπαϊτού, Μέλισσα Μαρία Δήμα, Δωρίς Μαρία Φραγκιαδάκη, Ίδας Ματιέ Χάιμ

Bella Venezia!

2010-01-13T16:20:00.006+02:00

Την προηγούμενη βδομάδα βρέθηκα για ολιγοήμερες διακοπές στην Βενετία. Δυστυχώς δεν έπαιζε τίποτε ούτε στο La Fenice ούτε στο teatro Malibran. Ως συνήθως στην Ιταλία οι σκηνές είναι κλειστές τις πρώτες μέρες του χρόνου• και πέρσυ που ήμουν την ίδια εποχή στη Ρώμη τα ίδια θυμάμαι.

Εν πάσει περιπτώσει, μπορεί τα grande venues να μην έπαιζαν αλλά όλο και κάτι βρήκα. Έτσι στις 2 του μήνα στην εκκλησία του San Vidal άκουσα το συγκρότημα Interpreti Veneziani σε ένα κλασικό βενετσιάνικο πρόγραμμα.

Μας έπαιξαν στο πρώτο μέρος τις 4 εποχές του Βιβάλντι και στο δεύτερο την σουΐτα για τσέλλο και έγχορδα του Marais και έναν χορό από την Σύντομη Ζωή του de Falla.

Δεν θα έλεγα πως ήταν τίποτε ιδιαίτερο η ερμηνεία του συγκροτήματος, ωστόσο ήταν πολύ όμορφα να ακούς την μουσική του Βιβάλντι μέσα σε μια όμορφη εκκλησία στην Βενετία, κάτω από έναν τεράστιο πίνακα του Carpaccio. Πάντως στο τέλος χειροκροτήθηκαν αρκετά και μάλιστα μπίζαραν με κάτι πάλι του Marais (though I don’t remember what it was)

To ίδιο σκηνικό επαναλήφθηκε ανήμερα των Φώτων σε μια πολύ εντυπωσιακή εκκλησία, την βασιλική της Santa Maria Gloriosa dei Frari, την ίδια εκκλησία που είναι κι ο τάφος του Monteverdi. Στην θέση του μεγάλου πίνακα υπήρχε ένας ιδιαίτερα λαμπερός Τιτσιάνος «the Assumption of the Virgin» (η κοίμηση της θεοτόκου το λέμε αυτό στα ελληνικά;) και γενικά το σκηνικό ήταν πιο ανεβασμένο.

Σε αυτό βέβαια συνέτεινε και το συγκρότημα που μας έπαιξε και μάλιστα σε όργανα εποχής. Ήταν το Ensemble Strumentale e Coro “SANTA CECILIA”, υπό την διεύθυνση του Giuliano Fracasso.

Μας έπαιξαν στο πρώτο μέρος το Ορατόριο της Γέννησης του Camille Saint-Saëns και στο δεύτερο το πρώτο μέρος από τον Μεσσία του Händel. Τραγούδησαν οι Maria Teresa Berzaccola Σοπράνο, Laura Rizzetto Mezzo, Giovanni Comisso Basso – ήταν και ένας τενόρος και μια άλτο αλλα δεν τα σημείωσα :-|

Πολύ συναισθηματική ερμηνεία και γενικώς πολύ ευχάριστη ατμόσφαιρα, μιας και οι περισσότεροι μέσα στην εκκλησία ήταν ντόπιοι και απ’ ότι κατάλαβα ήταν κάτι που το έκαναν κάθε χρόνο.

Το θερμό και παρατεταμένο χειροκρότημα στο τέλος τους έφερε άλλες δύο φορές στη σκηνή όπου μας έπαιξαν την πρώτη φορά το μοτσάρτειο «Ave Verum Corpus» και την δεύτερη κάτι που – ξανά – δεν θυμάμαι.

Αυτά. Σίγουρα η πόλη αξίζει για περισσότερες και πιο ενδελεχείς αναζητήσεις.

The rest of 2009 (4/4)

2009-12-31T09:08:00.007+02:00

Δεκέμβριος

Πολύ φτωχός ο φετινός Δεκέμβρης δυστυχώς. Δεν κατάφερα να πάω μια μικρή εκδρομή στη Γερμανία όπως είχα κατά νού και η εγχώρια γιορτινή προσφορά είναι για κλάματα. Ξαναζεσταμένος Ριγκολέτος στη Λυρική και στο Μέγαρο επαρχιώτικο πρόγραμμα παρελθόντων εποχών. Κάθε πέρσυ και καλύτερα. Αnyway…

Στις 3 του μήνα παρακολούθησα στην αίθουσα Τριάντη το Μπαλέτο της Ζυρίχης, σε μια χορογραφία των Παραλλαγών Goldberg του Heinz Spoerli (η χορογραφία όχι η μουσική :-) Μερικές πολύ ενδιαφέρουσες στιγμές αλλά έφυγα λίγο με το αίσθημα του ανολοκλήρωτου. Εν γένει δεν ενθουσιάστηκα. Πολύ καλός ο Alexey Botvinov στο πιάνο.

Στις 18 παρακολούθησα στην αίθουσα Μητρόπουλου το φωνητικό σύνολο Mosaico Vocale της Στουτγάρδης, που μας τραγούδησαν έργα για χορωδία a cappella. Διεύθυνε ο Mihaly Zeke.

Μας έπαιξαν στο πρώτο μέρος:

- Morten Lauridsen (1943), O Magnum Mysterium
- Φραγκίσκος Λεονταρίδης (1518-1572), In die tribulationis meae, In te Domine speravi, Quoniam fortitudo mea
- Johannes Brahms (1833-1897), op. 29, Es ist das Heil uns kommen her, Schaffe in mir, Gott, ein rein Herz

Και στο δεύτερο

- Anton Bruckner (1824-1896), Locus iste, Vigra Jesse, Ave Maria
- Benjamin Britten (1913-1976), Ύμνος στην Παρθένο
- Francis Poulenc (1899-1963), O Magnum Mysterium, Quem vidistis pastores dicite, Videntes stellm, Hodie Christus natus set

Αρκετά καλό σύνολο, αλλά λίγο δεύτερο αν λάβουμε υπ’ όψιν από πού έρχονται. Ωστόσο ας έχουμε στο νου μας πως ουσιαστικά είναι χορωδία σπουδαστών, οπότε μάλλον πρέπει να τους κρίνουμε με πιο ελαστικά κριτήρια. Όμορφη χριστουγεννιάτικη ατμόσφαιρα που πολύ μου έλειψε φέτος – εν γένει ωραία βραδυά. Να σημειώσω τα υπέροχα μοτέτα του Λεονταρίδη τον οποίον δεν γνώριζα και πρέπει οπωσδήποτε να ψαξω να βρω έργα του.

Μπίζαραν με ένα παραδοσιακό γερμανικό χριστουγεννιάτικο

Ο Δεκέμβρης κλείνει με μια ακόμη παράσταση της Λυρικής, μικρότερης κλίμακας από την προηγούμενη όμως, μιας και χαρακτηρίζεται «όπερα δωματίου». Στις 19 τρέχοντος, παρακολούθησα δύο μονόπρακτα, τον Χορό Μεταμφιεσμένων του Πουλένκ και την Πλάνη με το Αίσιο Τέλος του Ροσσίνι. Μια συμπαραγωγή με την Όπερα Δωματίου Αθηνών, το Πανεπιστήμιο Τεχνών του Βερολίνου, τη Γαλλική Πρεσβεία στην Ελλάδα και το Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών.

Οι κυριώτεροι συντελεστές:

Η ΠΛΑΝΗ ΜΕ ΤΟ ΑΙΣΙΟ ΤΕΛΟΣ
Μουσική διεύθυνση Ερρίκος Φρεζής, Σκηνοθεσία Νικαίτη Κοντούρη, Σκηνικά – Κοστούμια Γιώργος Πάτσας, Φωτισμοί Γιώργος Μιχελής, Ιζαμπέλλα Μαριάννα Μανσόλα, Δούκας Μπερτράντο Αντώνης Κορωναίος, Ταραμπόττο Διονύσης Τσαντίνης, Μπατόνε Διονύσης Σούρμπης, Ορμόντο Γιώργος Ματθαιακάκης

ΧΟΡΟΣ ΜΕΤΑΜΦΙΕΣΜΕΝΩΝ
Μουσική διεύθυνση Ερρίκος Φρεζής, Σκηνοθεσία – Επιμέλεια Σκηνικών, Κοστουμιών Κωνσταντίνα Ψωμά, Φωτισμοί Κώστας Μπλουγουράς, Βαρύτονος Γκι Μπονφίλιο, Χορός Χριστίνα Βασιλοπούλου, Μετάφραση Αντιγόνη Κασιμάτη

Δεν πολυχάρηκα με τον Χορό. Μου φάνηκε λίγο άνευρος και δεν νομίζω πως κατάφερε να περάσει το πνεύμα των προαστίων του Παρισιού (όπως διάβασα στο booklet της παράστασης πως είχε στο νου του ο δημιουργός).

Αντιθέτως μου άρεσε πολύ η Πλάνη. Το aesthetic είχε υιοθετήσει μια film noir προσέγγιση, όπου ο Δούκας και η ακόλουθοί του παρουσιάζονταν σαν μαφιόζοι, με τον Δούκα να κρατάει το ρόλο του Κάπο.

Βρήκα πολύ εύστοχη την σκηνοθεσία, τα κουστούμια και ιδιαίτερα καλό, έντονο και δυνατό το τραγούδι της Μανσόλα, γεμάτο φωνητικά πυροτεχνήματα που ενθουσίασαν το κοινό, χωρίς να υπολείπεται σε σκηνική παρουσία. Πολύ καλός επίσης ο Σούρμπης (αν και 1-2 φορές σαν να βράχνιασε λίγο) και ο Ματθαιακάκης. Σταθερή αξία ο Αντώνης Κορωναίος.

Μια όπερα από της πρώτες του Ροσσίνι (νομίζω είναι η τέταρτή του) και αποκάλυψη για μένα που πρώτη φορά την άκουγα. Απορώ γιατί δεν παίζεται συχνότερα.

Και μ’ αυτά και μ’ αυτά τελείωσε το 2009.

Χρόνια πολλά και καλή χρονιά!

The rest of 2009 (3/4)

2009-12-30T16:28:00.004+02:00

Συνεχίζουμε

Νοέμβριος

Ο μήνας ξεκίνησε με ελαφριά διάθεση στις 9, με την Mnozil Brass Band. Μας έπαιξαν με μια παιγνιώδη διάθεση ένα ποτ πουρί από κλασικό και πιο σύγχρονο ρεπερτόριο, διανθισμένο με πολλά κωμικά σκετσάκια. Από την μεγάλη σχολή των κεντροευρωπαϊκών συγκροτημάτων χάλκινων, που συνδυάζουν την άψογη τεχνική και δεξιοτεχνία και τα κωμικά θεατρικά.

Συνεχίσαμε πιο σοβαρά, αλλά στο ίδιο domain, στις 14 του μήνα, με μια κοινή εμφάνιση του κουϊντέτου χάλκινων της Concertgebouw και του Melos Brass. Εξαιρετικοί καλλιτέχνες οι Ολλανδοί και – ας το πω – φάνηκε η διαφορά από τους δικούς μας.

Μας έπαιξαν στο πρώτο μέρος:

- Tristan Keuris (1946-1996). Πέντε Κομμάτια για χάλκινα πνευστά (Concertgebouw)
- Jan Koetsier (1911-2006). Κουιντέτα για χάλκινα πνευστά (Concertgebouw)
- ‘Αλκης Μπαλτάς (1948). Επίκληση – α’ εκτέλεση (Melos Brass)
- Γιώργος Μηνάς (1954). Μουσικοπνευματικό πεδίο Έψιλον για κουιντέτο χάλκινων πνευστών και CD – α’ εκτέλεση (Melos Brass)
- Δημήτρης Νικολάου (1946-2008). Strassenmusik αρ. 20, έργο 235 – α’ εκτέλεση (Melos Brass)

Στο δεύτερο μέρος είχαμε κοινή εμφάνιση των δύο συγκροτημάτων:

- Giovanni Gabrieli (1554/7-1612). Canzon Septimi toni αρ. 2
- Charles Theodore Pachebel (1690-1750). Magnificat in C
- Edward Elgar (1857-1930). Capriol Suite

Αρκετά ερεθιστικό πρόγραμμα – σίγουρα κάτι διαφορετικό από τα συνηθισμένα. Ιδιαίτερα τα τρία ελληνικά κομμάτια του πρώτου μέρους ήταν ξεχωριστά και μου προκάλεσαν μεγάλο ενδιαφέρον

Ο μήνας συνεχίστηκε με την εντυπωσιακότατη Elina Garanca. Από τις καλύτερες μέτζο του καιρού μας, τραγούδησε ένα πολύ κλασικό πρώτο μέρος με άριες από όπερες των Mozart, Verdi και Bellini, και ένα δεύτερο με πολύ Bizet και θαρθουέλες. Είχα φροντίσει να βγάλω εισιτήριο αρκετά μπροστά ώστε να μπορώ να την απολαύσω σε όλο της το μεγαλείο :-) Νομίζω πως έκλεψε τις καρδιές όλων μας όσων την παρακολουθήσαμε. Τι να πει κανείς; Φωνή, τεχνική, σκηνική παρουσία, ομορφιά – όλα τα είχε.

Μετά την Ελίνα, ακολούθησε μια βραδυά σύγχρονης μουσικής, στις 23. Στην αίθουσα Σκαλκώτας το Ergon Enseble μας παρουσίασε μια βραδυά με σύχρονους Ιάπωνες συνθέτες. Μια βραδυά με αρκετό κόσμο που χειροκροτήθηκε και αρκετά, προς μεγάλη μου έκλπηξη, μιας και συνήθως στις βραδυές τις σύγχρονης μουσικής είναι συχνά περισσότεροι οι μουσικοί από τους ακροατές (οκ, υπερβάλλω λιγάκι :-)

Μας έπαιξαν, στο πρώτο μέρος:

- Misato Mochizuki, Intermezzi I για φλάουτο και πιάνο, Μαρίνα Ταντανόζη φλάουτο, Ai Motohashi-Σιδέρη πιάνο
- Keiko Harada, Moon Reed για όμποε και πιάνο, Χριστίνα Παντελίδου όμποε, Απόστολος Παληός πιάνο
- Joji Yuasa, Projection για τρίο εγχόρδων, Παναγιώτης Τζιώτης βιολί, Ali Basekmezler βιόλα, Αντώνης Πρατσινάκης τσέλο

Στο δεύτερο:

- Dau Fujikura, Half-Remembered City για δύο πιανίστες, Ai Motohashi-Σιδέρη, Απόστολος Παληός
- Toshi Ichiyanagi, Trio Interlink για βιολί, πιάνο και κρουστά, Γιώργος Παναγιωτίδης βιολί, Απόστολος Παληός πιάνο, Θοδωρής Βαζάκας κρουστά

Ο Νοέμβριος τελείωσε με την φετινή έναρξη της σαιζόν της πολύπαθης Λυρικής. Στις 25/11 στην αίουσα του Ολύμπια παρακολουθήσαμε την Αριάδνη στην Νάξο. Μια συμπαραγωγή με την όπερα του Οβιέδο και το Teatro Carlo Felice di Genova.

Οι συντελεστές της παράστασης:

Μουσική διεύθυνση Τζοβάννι Πάκορ, Σκηνοθεσία – Σκηνικά – Φωτισμοί Φιλίπ Αρλώ, Κοστούμια Άντρεα Ούμαν, Πριμαντόνα / Αριάδνη Χούι Χε, Τενόρος / Βάκχος Γκέρχαρντ Ζήγκελ, Τσερμπινέττα Βασιλική Καραγιάννη, Συνθέτης Τζέννιφερ Μπόργκι, Μουσικοδιδάσκαλος Γιάννης Γιαννίσης, Αρχιθαλαμηπόλος Φιλίπ Αρλώ, Αρλεκίνος Χάρης Ανδριανός, Χοροδιδάσκαλος Χρήστος Κεχρής, Σκαραμούτσο Άρης Προσπαθόπουλος, Τρουφαλντίν Κώστας Μαυρογένης, Μπριγκέλλα Βασίλης Καβάγιας, Περουκιέρης Γιώργος Ματθαιακάκης, Λακές Πέτρος Μαγουλάς, Ναϊάδα Ίνγκριντ Κάιζερφελντ, Δρυάδα Ελένη Βουδουράκη, Ηχώ Μαρία Κωστράκη, Αξιωματικός Φίλιππος Δελλατόλας

Αρκετά καλή παραγωγή με μερικά αξιοσημείωτα στοιχεία. Εν πρώτοις αυτό που πρόσεξα ήταν η πολύ καλή απόδοση της ορχήστρας κάτω από την μπαγκέτα του Τζοβάννι Πακόρ. Δεν θυμάμαι να τον έχω ξανακούσει και νομίζω πως ο καλλιτεχνικός διευθυντής είναι και άξιος μαέστρος τελικά. Μετά μου άρεσε ιδιαίτερα η Χούι Χε αλλά και ο Γκέρχαρντ Ζήγκελ.

Γενικώς η βραδυά ήταν μια ευχάριστη έκπληξη, μιας και αποδείχτηκε πολύ καλύτερη απ’ ότι την περίμενα.

Αυτά κατά τον Νοέμβρη

The rest of 2009 (2/4)

2009-12-30T10:23:00.003+02:00

Συνέχεια της αναδρομής των τελευταίων μηνών

Οκτώβριος

Ο Οκτώβριος ξεκίνησε μάλλον αργά. Στις 19/10 παρακολούθησα την γαλλική έκδοση της Alceste στο Μέγαρο, με την Ορχήστρα Πατρών υπό τον Γιώργο Πέτρου.

Οι συντελεστές της παράστασης:

Άλκηστη Anna Caterina Antonacci, Άδμητος Gregory Kunde, Εύανδρος Βασίλης Καβάγιας, Ιερέας του Απόλλωνα Δημήτρης Πλατανιάς, Ηρακλής Δημήτρης Τηλιακός, Αγγελιαφόρος του στρατού Πέτρος Μαγουλάς

Θυμάμαι πολύ καλά πόσο πολύ μου άρεσαν οι Antonacci & Kunde – αν και η Antonacci σε 2-3 σημεία προβληματίστηκε. Επίσης πολύ καλός και ο Πλατανιάς. Η ορχήστρα μου φάνηκε κατώτερη από τα επίπεδα που μας έχει συνηθίσει. Σε πολλά σημεία μου φάνηκε να μην έχει την γνωστή συνοχή και κάποιες φράσεις μου είχαν φανεί λίγο ξεκούδουνες.

Αυτό ωστόσο που μου είχε κάνει εντύπωση ήταν ο καθαρός ήχος τόσο της ορχήστρας (που έπαιζε και με όργανα εποχής) όσο και των μονωδών. Νόμιζε πως ήταν κανείς σε άλλη αίθουσα. Βέβαιά κάποιος στο διάλλειμα – ή στο τέλος; δεν θυμάμαι καλά – μου σφύριξε στο αυτί την τρομερή λέξη «Ενίσχυση!». Τι να πει κανείς; Η ακουστική της αίθουσας Τριάντη σίγουρα θέλει ρεκτιφιέ.

Η όπερα ήταν σε συναυλιακή μορφή.

Στις 21 & 22/10 παρακολούθησα σε δύο συνεχόμενες βραδυές την φιλαρμονική της Αγίας Πετρούπολης, υπό τον Γιούρι Τερμικάνωφ.

Στις 21 του μήνα, ακούσαμε στο πρώτο μέρος το 3ο κοντσέρτο του Ραχμάνινωφ, με τον Ντένις Ματσούεφ στο πιάνο. By far η καλύτερη στιγμή της ορχήστρας στο διήμερο που την ακολούθησα. Και αυτό οφείλετε κυρίως στον Ματσούεφ ο οποίος ήταν εντυπωσιακός, επικός, σαρωτικός. Μπίζαρε με κάτι έντονο και λαμπερό (δεν θυμάμαι όμως τι), όπως ήταν και όλο το παίξιμό του. Από τις πιο ανεβαστικές βραδυές της χρονιάς.

Στο δεύτερο μέρος μας έπαιξαν με την γνωστή τους τελειότητα την 4η του Τσαϊκόφσκυ.

Την δεύτερη βραδυά, στο πρώτο μέρος ακούσαμε το 2ο κοντσέρτο του Ραχμάνινωφ, με τον Νικολάϊ Λουγκανσκι στο πιάνο. Πολύ διαφορετικός πιανίστας από τον Ματσούεφ, μας πρόσφερε μια πολύ πιο εσωστρεφή και εγκεφαλική ανάγνωση, σίγουρα πολύ πιο δύσκολη να αντιληφθείς και να εκτιμήσεις.

Στο δεύτερο μέρος ακούσαμε την Σουΐτα από την Λίμνη των Κύκνων, έργο 20. Εχω την εντύπωση πως κάποιος με είχε πάρει τηλέφωνο από το Μέγαρο μερικές βδομάδες πρωτού και μου είχε πει πως θα έπεζαν την Παθητική του Τσαϊκόφσκυ instead. Ωστόσο έπαιξαν ότι έγραφε στο πρόγραμμα. Anyway, μπορεί και να κάνω λάθος.

Ο Οκτώβρης τελείωσε με μια πολύ όμορφη βραδυά στις 29. Στην αίθουσα Μητρόπουλου παρακολουθήσαμε τους Βραβευμένους νέους καλλιτέχνες του Διαγωνισμού «Πριγκίπισσα Χριστίνα» της Ολλανδίας.

Παρακολουθήσαμε τους Elvira van Groningen βιολί, Irene Kok τσέλλο και Caspar Vos πιάνο.

Μας έπαιξαν:

- Σεργκέι Ραχμάνινοφ: Σονάτα για βιολοντσέλο και πιάνο, έργο 19
- Ludwig van Beethoven: Σονάτα για βιολί και πιάνο αρ. 1, έργο 30
- Pablo de Sarasate: Ισπανικός χορός «Zapateado» για βιολί και πιάνο, έργο 23 αρ. 2
- Robert Schumann: Τρίο για βιολί, βιολοντσέλο και πιάνο αρ. 1, έργο 63

Και έτσι πέρασε και ο Οκτώβρης

The rest of 2009 (1/4)

2009-12-29T12:42:00.007+02:00

Μιας και το 2009 μας αφήνει χρόνους, είπα να γράψω ένα ποστ για όλα αυτά που παρακολούθησα τους τέσσερεις τελευταίους μήνες που απέχω από την δραστηριότητα (του μπλόγκινγκ). Δυστυχώς για τις περισσότερες δεν θυμάμαι λεπτομέρειες της στιγμής, αλλά τουλάχιστον το τι παρακολούθησα νομίζω πως λίγο-πολύ το βρήκα από τα προγράμματα των συναυλιών και το Δίκτυο.

Έχουμε και λέμε λοιπόν:

Σεπτέμβρης

Τον Σεπτέμβρη που μας πέρασε και με αφορμή ένα συνέδριο της Gartner, βρέθηκα για λίγες μέρες στο Λονδίνο. Δεν έχασα λοιπόν την ευκαιρία και παρακολούθησα μερικά από τα δρώμενα.

Ξεκίνησα με ένα μιούσικαλ. Έτσι στις 16/9 παρακολούθησα στο Queen’s Theater το Les Misérables. Εξαιρετικά σκηνικά (η σκηνή με το οδόφραγμα εντυπωσιακότατη) και πολύ καλός ο Javert. Δεν θυμάμαι να μου άρεσε αρκετά ο Jean Valjean. Δυστυχώς δεν θυμάμαι τους πρωταγωνιστές, μιας και στο πρόγραμμα τα ονόματα δεν είναι associated με ημερομηνίες

Την επόμενη (17/7) παρακολούθησα στο London Coliseum την πρεμιέρα του Grand Macabre. Μια συμπαραγωγή της ΕΝΟ, του Liceu, της Monnaie και της Όπερας της Ρώμης. Πολύ καλή παραγωγή με εντυπωσιακά σκηνικά – ένα από τα highlight της χρονιάς.

Οι συντελεστές της παράστασης:

Ρiet the Pot Wolfgang Ablinger-Sperrhacke, Amando Frances Bourne, Amanda Rebecca Bottone, Nekrotzar Pavlo Hunka, Astradamors Frode Olsen, Mescalina Susan Bickley, Venus Susanna Andersson, Prince Go-Go Andrew Watts, White Minister Daniel Norman, Black Minister Simon Butteriss, Gepopo Chief of the Secret Police Susanna Andersson, Ruffiack Michael Burke, Schobiack Christopher Speight, Schabernack Andrew Tinkler, Conductor Baldur Brönnimann, Chorus master Martin Merry, Concept Alex Ollé (La Fura dels Baus) & Valentina Carrasco, Directors Alex Ollé & Vaientina Carrasco, Set designer Alfons Flores, Costume designer Lluc Castells, Lighting designer Peter Van Praet, Video designer Franc Aleu (Urano)

Στις 18/7 παρακολούθησα μια πάρα πολύ ενδιαφέρουσα μπαρόκ βραδυά. Στο Cadogan Hall, η Mercurius Company (από το booklet της παράστασης: Mercurius is an early music and dance company performing on period instruments and adopting period staging in its productions) παρουσίασε ένα χορόδραμα βασισμένο πάνω στη μουσική του Henry Purcell. Όλες οι χορογραφίες – εκτός από 1-2 παραδοσιακούς χορούς – ήταν νέες για την συγκεκριμένη παραγωγή. Εντελώς παραμυθένια κατάσταση, μιας και όλοι ήταν ντυμένοι με κοστούμια εποχής, έπαιζαν όργανα εποχής και χόρευαν χορούς εποχής.

Οι συντελεστές της παράστασης:

Κing Albanact, a good magician Johnny Hertford, Prince Galamar, his son Lawrence Olsworth-Peter, Quivera, Galamar's sister Siona Stockell, Philidel a good spirit, servant to Albanact Abbigail Greenland, Grimbald, an evil enchanter Emiliano Βarragán-Géant, Emmeline, sailing east with three companions Alexandra Κidgell, Three sea venturers Barbara Segal, Ricardo Barros, Sasza Zargowski, An islander Sophia Brumfitt, Aerial Spirits Kate Hawnt, Sophia Brumfitt, Benjamin Williamson, Stuart Haycock, Magicians Ricardo Barros, Sasza Zargowski, Demons Barbara Segal, Kornelia Gomulka, Two sirens Κate Hawnt, Sophia Brumfitt, Venus Kate Hawnt, Conception, Artistic Direction, Choreography, Vocal Coaching, Costumes Ricardo Barros, Stage Director, Baroque Gestures, Artistic advisor Jane Gingell, Music Direction, Vocal Coaching Lisete da Sίlva, Choreography, Artistic Advisor Madeleine Inglehearn, Leader James O'Toole

Μια παράσταση που θα ήθελα πολύ να την ξαναδώ.

Την επόμενη μέρα, 19/9, παρακολούθησα στον Άγιο Μαρτίνο των Αγρών μια συναυλία της LMA Orchestra, υπό τον John Landor.

Μας έπαιξαν στο πρώτο μέρος

Beethoven - Romance in F for Violin and Orchestra με τον Joshua Fisher στο βιολί
Beethoven - Piano Concerto No 2 in B flat με τον Sasha Grunyuk στο πιάνο

…και στο δεύτερο την 40η του Mozart

Ωραία συναυλία σε πολύ όμορφη ατμόσφαιρα (μέσα στην εκκλησία, that is). Δεν θυμάμαι ωστόσο κάτι αξιοσημείωτο – εκτός ίσως πως η ορχήστρα είχε αρκετές και αρκετά όμορφες μουσικούς :-)

Αυτά στο Λονδίνο. Ο Σεπτέμβρης στις έκλεισε στις 24 με μια πολύ ωραία παράσταση του Alvin Ailey American Dance Theater στο Μέγαρο.

Στο πρώτο μέρος, που ήταν και το πιο ενδιαφέρον είχαμε:

Festa Barocca (2008), Χορογραφία: Mauro Bigonzetti, Μουσική: Georg Friedrich Handel

Έντονη κίνηση και ζωηρά χρώματα, μου θύμισε εξπρεσσιονιστικό πίνακα. Στο δεύτερο μέρος ένα αφιέρωμα στον Otis Redding:

Suite Otis (1971), Χορογραφία & Κουστούμια: George Faison, Μουσική: Otis Redding

…και στο τρίτο

Reνelations (1960), Χορογραφία: Αlνίn Ailey, Μουσική: Παραδοσιακή

Αυτά τον Σεπτέμβρη.

Everything on earth is a joke

2009-08-10T16:14:00.003+03:00

Τις τελευταία μέρες του προηγούμενου μήνα (και τις πρώτες ετουτουνού) βρέθηκα στην νότια Γερμανία. Ήταν λίγο on-the-road διακοπές και έτσι δεν μπόρεσα να πάρω καμιά αξιοσημείωτη δόση, αλλά τουλάχιστον κατάφερα και είδα μια όπερα. Έτσι την Τρίτη 28-7-9, παρακολούθησα στην Κρατική Όπερα της Βαυαρίας τον Falstaff (79). Μια παραγωγή του Eike Gramss, που έκανε πρεμιέρα τον Ιανουάριο του 2001 στην Όπερα του Μονάχου. Η όπερα παρουσιάζονταν στα πλαίσια του φεστιβάλ όπερας του Μονάχου, που λαμβάνει χώρα κάθε χρόνο τον Ιούλιο.

Δεν τον είχα ξαναδεί τον Φάλσταφ, ούτε τον είχα ξανακούσει. Φρόντισα βέβαια πρωτού πάω να κάνω λίγο bg reading και να ακούσω και μια φορά την όπερα στο σπίτι με την ησυχία μου. Όπερα μπούφα, και μάλιστα η τελευταία του Βέρντι. Θεωρείται ίσως η πιο «εξελιγμένη» από άποψη μουσικής γραφής, μιας και λείπουν σχεδόν τελείως οι κλασικές άριες του μπελκάντο και η όπερα πλησιάζει αρκετά μια αλα βάγκνερ μανιέρα.

Η όπερα διαδραματίζονταν σε ένα κεκλιμένο κυκλικό επίπεδο, που κατελάμβανε το μέσο της σκηνής. Επίσης είχε μεταφερθεί με μια σκωτική πραγματικότητα, η οποία συμπεραίνονταν από τις ενδυμασίες με τα κιλτ και τα άφθονα ταρτάν. Ελάχιστα πράγματα από σκηνικά – καμμιά καρέκλα, κανένα τραπέζι, μια μπουγάδα απλωμένη τέτοια πράγματα.

Αρκετά καλός ο Ambrogio Maestri, μας παρουσίασε εναν σχεδόν αρχετυπικό χαρακτήρα. Tραγούδησε όμορφα τον παραδομένο στις απολαύσεις της ζωής, αλλά και λίγο αφελή Φαλσταφ. Από κοντά του και οι υπόλοιποι του κάστ, τραγούδησαν στο ίδιο επίπεδο. Εν γένει δεν νομίζω πως είδα ή άκουσα κάτι αξιοσημείωτο. Όλοι πολύ καλοί αλλά δεν θα έλεγα πως ενθουσιάστηκα.

Αυτή που ξεχώρισε (και νομίζω πως φάνηκε και από το χειροκρότημα στο τέλος πως έκλεψε τρόπο τινά την παράσταση) ήταν η Elena Tsallagova στο ρόλο της Ναννέτας. Τόσο η σκηνική της παρουσία (εμφανίζονταν με τζην κοντή φουστίτσα και άρβυλα – πολύ χαριτωμένη την βρήκα) όσο και η φωνή της ήταν εξαιρετικά. Ιδιαίτερα οι στιγμές που ήταν στην σκηνή με τον Φεντον ήταν απολαυστικές.

Σε πολύ ψηλό επίπεδο η ορχήστρα, ωστόσο δεν θα έλεγα το ίδιο και για την ερμηνεία του μαέστρου. Μου φάνηκε πως παραήταν σοβαρός – σαν να μην μπήκε μέσα στην παιγνιώδη διάθεση που απόπνεε το έργο.

Αυτά.

Οι κυριότεροι συντελεστές:

Conductor Fabio Luisi, Set and Costumes Gottfried Pilz, Lighting Manfred Voss, Chorus Andrés Máspero, Sir John Falstaff Ambrogio Maestri, Ford Michael Volle, Fenton Daniil Shtoda, Dr Cajus Ulrich Reß, Bardolfo Kenneth Roberson, Pistola Steven Humes, Mrs Alice Ford Anja Harteros, Nannetta Elena Tsallagova, Mrs Quickly Marie-Nicole Lemieux, Mrs Meg Page Gabriela Scherer

Ο Ήχος του Μότζαρτ

2009-07-07T12:52:00.005+03:00

Μια πολύ ενδιαφέρουσα συναυλία παρακολουθήσαμε στις 2-7-9, στο Μέγαρο (88). Το συγκρότημα Le Cercle de l' Harmonie, υπό την διεύθυνση του Jérémie Rhorer, μας παρουσίασε τρία από τα τελευταία έργα του Μότζαρτ. Μάλιστα μας τα έπαιξαν με όργανα εποχής της εποχής του Μόζαρτ και, απ’ όσο μπόρεσα να κρίνω, υιοθετώντας εν γένει όλο το ερμηνευτικό πνεύμα της ίδιας εποχής.

Μας έπαιξαν:

Α’ Μέρος
Ο μαγικός αυλός, KV 620, εισαγωγή
Κοντσέρτο για κλαρινέτο σε λα μείζονα, ΚV 622, Nicola Boud κόρνο ντι μπασέτο

Β’ Μέρος
Ρέκβιεμ, KV 626, Cornelia Götz σοπράνο, Maria Riccarda Wesseling μετζοσοπράνο, Stefano Ferrari τενόρος, Andreas Wolf μπάσος και χορωδία Les Éléments

Η αναπαράσταση του πνεύματος της εποχής από το συγκρότημα, μας έδειξε μια πολύ διαφορετική πλευρά των έργων. Πολύ πιο κοντά στον μπαρόκ ήχο, και όχι μόνο στην τεχνική αλλά και στο όγκο και την χροιά του ήχου. Επίσης το ολιγομελές του σχήματος έβγαζε στην επιφάνεια πολλές φορές διαφορετικές μουσικές φράσεις απ’ ότι έχουμε συνηθίσει και με πολύ διαφορετική ποιότητα. Ιδιαίτερα το ρέκβιεμ, που το έχουμε συνδέσει με μεγάλες ορχήστρες και τεράστιες χορωδίες, ήταν σαν το άκουγα πρώτη φορά.

Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Η εισαγωγή του Μαγικού αυλού νομίζω πως ήταν και το λιγότερο καλό κομμάτι της βραδυάς. Μου φάνηκε άτονο, χωρίς ειρμό – δεν είχα από πού να πιαστώ για να το παρακολουθήσω – και χαώδες. Εν γένει σε πολύ λίγα σημεία μπόρεσα να μπω στη μουσική. Δεν ξέρω αν τους βγήκε ή ήταν η άποψη του μαέστρου, πάντως σε μένα δεν άρεσε αυτό που άκουσα.

Από το επόμενο όμως κομμάτι η ορχήστρα ανέβηκε σε άλλη κλάση. Το συγκεκριμένο κοντσέρο – από τα πιο γνωστά του Μότσαρτ – δεν θα έλεγα πως με συγκινούσε ιδιαίτερα, μέχρι που το διάβασα το βιβλίο του Ερικ-Εμμανουελ Σμιτ Η ζωή μου με τον Μότζαρτ. Γράφει ο Σμιτ, σε ένα άκρως λυρικό/συγκινητικό τόνο, εν είδη διαλόγου με τον Μόζαρτ (για το 2ο μέρος): Το κλαρινέτο, νανουρισμένο από τα έγχορδα, μουρμούρισε μια τρυφερή μελωδία που, με τις κατιούσες της, αποπνέει κάτι σαν γαλήνια θλίψη. Στην αρχή, φαντάστηκα ότι μου έστελνες αυτό το adagio για συμπαράσταση, μόνο και μόνο για να μου αποδείξεις ότι και συ είχες γνωρίσει τη λύπη. Μετά, όμως, καθώς το κομμάτι συνέχιζε, συνειδητοποίησα ότι άλλο πράγμα μου έλεγες. Το κλαρινέτο, όσο γλυκό και λεπτεπίλεπτο κι αν ήταν, αρνιόταν να λυγίσει, να υποταγεί στην κατάθλιψη; ανέβαινε ξανά, τραγουδούσε, ανθοβολούσε, κατάφερνε να ξεχωρίσει. Η λύπη είχε μεταμορφωθεί. Με τα αισθήματά σου είχες πλάσει ένα έργο. Η θλίψη είχε μετασχηματιστεί σε ομορφιά.

Νομίζω πως η ερμηνεία της Nicola Boud ήταν πολύ κοντά στην παραπάνω περιγραφή. Βέβαια δεν θα την χαρακτήριζα άψογη τεχνικά, αλλά είχε πάθος, ερμηνευτικό όραμα και ολοκληρομένη άποψη για το έργο. Όλα αυτά νομίζω πως βγήκαν, με αποτέλεσμα μια πολύ καλή ερμηνεία. Μάλιστα, έπαιζε με ένα corno di bassetto, στην ίδια τονικότητα για την οποία γράφτηκε αρχικά το έργο. Άξια κέρδισε το θερμότατο χειροκρότημα του κοινού στο τέλος.

Το δεύτερο μέρος ήταν αφιερωμένο στο πασίγνωστο Ρεκβιεμ. Έργο που ο συνθέτης άφησε ημιτελές και μάλιστα ο βαθμός στον οποίο το έργο είναι δική του σύνθεση είναι ακόμη θέμα μεγάλης συζήτησης.

Το ρέκβιεμ που μας έπαιξαν ήταν έργο μουσικής δωματίου. Μικρή ορχήστρα και μικρή χορωδία, μας πέρασαν ένα πνεύμα κατάνυξης μάλλον παρά το μεγαλειώδες επικό πνεύμα που αποπνέουν συνήθως οι σύγχρονες ερμηνείες. Ακόμη και το μεγαλειώδες Dies Irae, μου έφερε στο νου πολύ περισσότερο το γρηγοριανό μέλος από το οποίο κατάγεται, παρά το πνεύμα ο-φόβος-του-θεού για το οποίο είναι γνωστό. Στο ίδιο πνεύμα και οι μονωδοί και η εξαιρετική χορωδία μας παρέπεμψαν σε μια διαφορετική, πιο «ανθρώπινη» εκδοχή του έργου. Και προφανώς το ερμηνευτικπο πνεύμα του μαέστρου δεν θα μπορούσε να πάρει σάρκα και οστά δίχως την υποστήριξη μιας άρτιας τεχνικά ορχήστρας. Εν κατακλείδει, από τα καλύτερα σύνολα παλιάς μουσικής που έχω ακούσει.

Αυτά. Όλοι στο τέλος φύγαμε με ένα χαμόγελο μέχρι τα αυτιά από την όμορφη βραδυά που μας επιφύλαξε το γαλλικό συγκρότημα.

Φιλαρμονική της Σκάλας του Μιλάνου – Daniel Barenboim

2009-07-02T09:28:00.001+03:00

Την Δευτέρα 29-6, στο Ηρώδειο, παρακολουθήσαμε την κορυφαία στιγμή – από άποψη μουσικής – του φετινού φεστιβάλ. Συγκεκριμένα, παρακολουθήσαμε την Φιλαρμονική της Σκάλας υπό την διεύθυνση του Daniel Barenboim. Εξαιρετική η συναυλία (90) και μια από τις καλύτερες στιγμές μου έχω ζήσει στο Ηρώδειο.

To start with, ούτε η Φιλαρμονική της Σκάλας χρειάζεται συστάσεις ούτε ο Barenboim, μιας και πρόκειται για έναν από τους πιο δραστήριους (αρχι)μουσικούς της εποχής μας, με μεγάλη καριέρα είτε ως πιανίστας είτε ως διευθυντής ορχήστρας. Μάλιστα ο Τριστάνος που άνοιξε την φετινή σαιζόν της Σκάλας ήταν ένα γεγονός που συζητήθηκε πάρα πολύ και έλαβε πολύ καλές κριτικές. Επίσης δεν πρέπει να ξεχνάμε και την μόνιμη θέση που έχει ως καλλιτεχνικός διευθυντής της “υπό τας Φιλύρας” όπερα. Και βέβαια πως υπήρξε σύζυγος της Jacqueline du Pré (my favorite cellist).

Να σημειώσω πως η Φιλαρμονική της Σκάλας μπορεί να μην χρειάζεται συστάσεις ως προς την οπερετική της διάσταση, ωστόσο η συμφωνική δεν μου είναι ιδιαίτερα γνωστή. Μάλιστα, επειδή δεν θα έλεγα πως με ξετρελαίνουν οι ιταλικές ορχήστρας δεν κρύβω πως είχα αρκετά ερωτηματική διάθεση ως προς το τι θα ακούσω.

Η «κριτική» μου στάση όμως εξαφανίστηκε μετά τα πρώτα μέτρα του 3ου κοντσέρτου του Μπετόβεν. Η ορχήστρα είχε το σωστό μίγμα ιταλικής φινέτσας και γερμανικής πειθαρχίας και ακρίβειας. Εξαιρετικός ήχος και μάλιστα πολλές φορές έπιασα τον εαυτό μου να αναρωτιέται πόσο καλά ακούγεται η ορχήστρα μέσα σε αυτόν τον χώρο. Εξαιρετικός και ο Barenboim στον διπλό ρόλο που είχε – σολίστα/μαέστρου. Βέβαια δεν παύει να μου φαίνεται overstretched τέτοιο setup. Με άλλα λόγια πόσο πολύ καλά μπορεί κάποιος να κάνει και τις δύο δουλειές ταυτόχρονα. Πχ. ο Barenboim έπαιζε κάτι στο πιάνο και μετά σηκώνονταν γρήγορα-γρήγορα από το σκαμπώ και διεύθυνε την ορχήστρα. Δεν είναι άραγε distracting αυτό για το πιανίστα; Δεν αποβαίνει εις βάρος της ερμηνείας του; Anyway…

Στο δεύτερο μέρος η ορχήστρα μεγάλωσε κατά πολύ και μας έπαιξε την Φανταστική του Μπερλιόζ. Εδώ νομίζω πως η ορχήστρα ξετύλιξε όλο το ταλέντο της και μας χάρισε μια αξέχαστη εμπειρία. Παρ’ όλους τους θορύβους του περιβάλλοντος (αεροπλάνα, παιδάκια που τσίριζαν από μακρυά, μια σειρήνα ασθενοφόρου, κινητά κλπ, κλπ) μας κράτησε καρφωμένους στη θέση μας. Ένα από τα καλύτερα Τραγούδια του Σαββατόβραδου (πέμπτο μέρος) που έχω ακούσει, με καθηλωτικό το Dies irae και το Σάββατο των Μαγισσών.

Μια πραγματικά αξιομνημόνευτη βραδυά. Δίκαια ο κόσμος ξέσπασε σε παρατεταμένα χειροκροτήματα που έφερναν και ξανάφερναν τον μαέστρο στη σκηνή. Μάλιστα ο κόσμος δεν σταμάτησε να χειροκροτάει και αναγκάστηκε να πάρει τον κορυφαίο από το χέρι για να κατέβει η ορχήστρα 

Είχαμε και δύο ανκόρ – ένα στο πρώτο μέρος στο πιάνο με ένα από τα Νυχτερικά του Σοπέν (νομίζω…) και στο τέλος με ολόκληρη την ορχήστρα με την Δύναμη του Πεπρωμένου.

Ασφυκτικά γεμάτο το Ηρώδειο – ήταν κατειλημμένες ακόμη και οι θέσεις στα πλάγια του άνω διαζώματος δίπλα στον τοίχο! Μάλλον προς μεγάλη απογοήτευση του κ. Λούκου. Μοναδικό μελανό σημείο οι «φεστιβαλίζοντες» θεατές που με το που τελείωσε η συναυλία και πριν ακόμη βγει για πρώτη φορά ο μαέστρος άρχισαν να πηδάν πάνω από τον κόσμο που χειροκροτούσε προκειμένου να φύγουν γρήγορα-γρήγορα.

Αυτά.

Ορχήστρα Philharmonia & EP Salonen

2009-07-01T12:16:00.001+03:00

Με λίγη καθυστέρηση είναι αλήθεια γράφω για αυτήν την συναυλία, κυρίως λόγω έλλειψης διάθεσης. Εν πάσει περιπτώσει, τόσο η ορχήστρα όσο και ο μαέστρος είναι από τα πιο σημαντικά ονόματα της μουσικής σκηνής – μάλιστα η μετακίνηση του μαέστρου νομίζω πως είναι από τις πιο καυτές μεταγραφές του καλοκαιριού. Έτσι στις 17-6 παρακολουθήσαμε στα πλαίσια του φεστιβάλ Αθηνών, στο Ηρώδειο, την Philharmonia Orchestra του Λονδίνου, υπό την διεύθυνση του Esa-Pekka Salonen (73). Βέβαια τέτοιου είδους συναυλίες στο Ηρώδειο είναι κυρίως τουριστικά/κοσμικά events και η απόδοση των καλλιτεχνών και των συνόλων που εμφανίζονται σε αυτό, είναι συνήθως greatly reduced από την ακαταλληλότητα του χώρου, ας το έχουμε υπ’ όψιν μας αυτό.

Έτσι λοιπόν μπορώ να πω πως περίμενα να ήταν λίγο καλύτεροι (ο Σαλόνεν με την καινούργια του ορχήστρα, δατ ιζ), αλλά ταυτόχρονα τους αναγνωρίζω και πολλά ελαφρυντικά.

Στο πρώτο μέρος ακούσαμε το 2ο κοντσέρτο για πιάνο του Λιστ, με τον Γιάννη Βακαρέλη. Δεν μου πολυάρεσε. Νομίζω πως ήταν από τις πιο μέτριες εμφανίσεις του Βακαρέλη (έχω δει 3-4), πράγμα που το επέτεινε η ακουστική του ωδείου. Ήχος εντελώς fuzzy, νομίζω πως απέτυχε να επικοινωνήσει με το ακροατήριο. Σε λίγο καλύτερο επίπεδο η ορχήστρα, αν και εγώ εισέπραξα πως η επικοινωνία και ο διάλογος μεταξύ τους δεν έρρεε. Μου φάνηκε αμήχανος, εξερευνητικός και εν γένει σαν να έλειπαν πρόβες.

Πολύ καλύτερη η ορχήστρα στο δεύτερο μέρος, στην 6η του Μάλερ. Φάνηκε σε μεγάλο βαθμό η τεχνική αρτιότητα της ορχήστρας και το σαφές και ακριβές ύφος του μαέστρου. Ίσως να ελέγχετε στο κατά πόσο εξέπεμψε την τραγικότητα του έργου, αλλά χωρίς αμφιβολία επρόκειτο για μια πολύ καλή εκτέλεση.

Βέβαια με δεδομένο το στρίμωγμα του Ηρωδείου, την διάρκεια του έργου και την καθιερωμένη καθυστέρηση έναρξης, το κυρίαρχο συναίσθημα που είχα ήταν πως είχα πως ήθελα σηκωθώ και πολύ δύσκολα μπορούσα να συγκεντρωθώ πια στη μουσική. Όπως είπα και πριν, συναυλίες που διαρκούν πάνω από δύο ώρες, που ξεκινούν εννιάμιση και με δεδομένο το κυκλοφοριακό της Αθήνας μάλλον απευθύνονται σε πολύ ορισμένο κοινό.

Anyway, it could be better.

Αυτά.

Krzysztof Penderecki

2009-06-19T16:20:00.003+03:00

Την Τετάρτη 10-6-9, imho είχαμε ένα από τα πιο σημαντικά events του φετινού φεστιβάλ. Στην μεγάλη αίθουσα του Μεγάρου μας δόθηκε η ευκαιρία να απολαύσουμε έναν από τους τελευταίους εν ζωή μεγάλους σύγχρονους συνθέτες. Μεγάλος, υπό την έννοια της συμβολής στην σύγχρονη μουσική τα τελευταία 50 χρόνια.

Έτσι ο θαλερός Krzysztof Penderecki, παρά τα 76 του χρόνια και τα αρκετά παραπανίσια κιλά, διεύθυνε με μεγάλη ζωντάνια την
Sinfonia Varsovia σε ένα πρόγραμμα με αποκλειστικά δικά του έργα.

Μας έπαιξαν

Α’ Μέρος
Agnus Dei (μεταγραφή για έγχορδα)
Κοντσέρτο για βιόλα και ορχήστρα (μεταγραφή για βιολοντσέλο και ορχήστρα)
Σολίστ: Danjulo Ishizaka, βιολοντσέλο

B’ Μέρος
Συμφωνία αρ. 2

Δεν θα έλεγα πως με ενθουσίασε η ορχήστρα – είχε κάποια προβληματάκια συντονισμού σε κάποια μέρη και κάποια μπασίματα με στράβωσαν λιγάκι – αλλά νομίζω πως μετέφεραν με αρκετή επιτυχία το πνεύμα του συνθέτη.

Η αίθουσα πλημμύρισε με αργή μουσική, πλατιές νότες, πολύ αργά κρεσέντα και στιγμές μεγάλου όγκου και έντασης. «Θρησκευτική μουσική της Βαλτικής» είναι ένας πολύ πετυχημένος όρος που κάπου διάβασα για την μουσική του Penderecki (που περιλαμβάνει βέβαια και τον Pärt, τον Górecki, ενδεχομένως τον Kilhar κλπ) και όντως τέτοιο πράγμα «βγήκε» από την μουσική. Δεν θυμάμαι να έχω ξανα-ακούσει live μουσική του, όμως η κατάνυξη, η ηρεμία και η «πνευματικότητα» των ήχων δημιούργησαν μια υποβλητικότατη ατμόσφαιρα που εισέπραξε με με μεγάλη ευχαρίστηση το κοινό, το οποίο και ανταποκρίθηκε στο τέλος με ένα πολύ θερμό χειροκρότημα.

Να πω πως η συναυλία μου άφησε μια γεύση ελαφριάς απογοήτευσης, μιας και αντίθετα απ’ ότι σχεδίαζα πήγα αρκετά κουρασμένος και δεν το ευχαριστήθηκα όσο και όπως θα ήθελα. Eν πάσει περιπτώσει ήταν σίγουρα μια βραδυά to be remembered.

Αυτά.

Τρέμε, άθλια σκλάβα!

2009-06-02T10:02:00.002+03:00

Την Τετάρτη 27-5-9, παρακολούθησα στο Ηρώδειο την Aida (78), μια από τις φετινές συμπαραγωγές της ΛΣ, αυτή την φορά με την Arena di Verona. Είναι και η μοναδική όπερα που θα δούμε φέτος το καλοκαίρι, μιας και οι όπερες αποκλείστηκαν φέτος από το φεστιβάλ ως μη εμπορικό είδος, in line με το πνεύμα του λαϊκισμού που επικρατεί πολλές φορές στη χώρα μας, λίκνο κατά τα άλλα του δυτικού πολιτισμού :-| Πάντως η Λυρική φρόντισε να διαψεύσει το «εμπορικό» πνεύμα του αποκλεισμού, μιας και η παράσταση (και όλες οι υπόλοιπες απ’ ότι άκουσα) γέμισαν με το παραπάνω το μεγάλο χώρο του Ηρωδείου. Οι μόνες θέσεις που είδα κενές ήταν στα πάρα πολύ πλάγια της άνω κερκίδας.

Επί του προκειμένου τώρα, η παράσταση είχε και καλά και κακά στοιχεία. Ας ξεκινήσουμε από τα δεύτερα, τα οποία επικεντρώνονται κυρίως στην εικαστική και σκηνοθετική προσέγγιση.

Νομίζω πως το πιο άστοχο μέρος ήταν τα σκηνικά. Τεράστια, ίσως να ταίριαζαν στην Αρένα της Βερόνα αλλά σίγουρα όχι στο περιορισμένο χώρο του Ηρωδείου, άφηναν ελάχιστο χώρο στη σκηνή για να εξελιχθεί το δράμα. Έτσι είχαμε συνεχώς την χορωδία περιορισμένη στα πλάγια και τους μονωδούς σχεδόν ακίνητους. Θυμάμαι χαρακτηριστικά ένα τρίο με την Άμνερις, τον Ραμαντές και την Αΐντα, όπου είχαν σταθεί στο μπροστινό μέρος της σκηνής, με απόσταση 3-4 μέτρα μεταξύ τους και τραγουδούσαν προς το κοινό ακίνητοι. Σαν να παρακολουθούσα εκτέλεση κοντσερτάντε.

Και δεν ήταν ο όγκος τους που δεν ταίριαζε, όσο και η αισθητική τους σύλληψη. Ήταν exaggerated το μενταλιτέ που είχαν οι δυτικοευρωπαίοι του 19ου αιώνα για το πώς έμοιαζε η αρχαία Αίγυπτος. Νομίζω πως το πιο πετυχημένο σχόλιο για το εικαστικό μέρος της παράστασης το διάβασα στην κριτική του Σβώλου στην Ελευθεροτυπία, ο οποίος λέει «ήταν σαν κιτς οπερατικό σκηνικό σε παρωδία όπερας σε ταινεία του Φελίνι» (or sth like that :)))))). Της ίδιας αισθητικής σύλληψης ήταν και τα κοστούμια της παράστασης.

Όλη αυτή η στενότητα του χώρου λόγω των σκηνικών, είχε βέβαια αντίκτυπο και στη σκηνοθεσία. Με ελάχιστους χώρους ελεύθερους ήταν λίγο πολύ αναμενόμενη η απουσία κίνησης. Πάλι καλά που κατάφεραν να στήσουν την πομπή των σκλάβων (κάθε άλλο παρά μεγαλειώδης ήταν βέβαια). Αρκετά πετυχημένη σκέψη ωστόσο να βάλει (ο σκηνοθέτης) τις τρομπέτες του Βέρντι να παίξουν τις φανφάρες από τις κερκίδες.

Τώρα το μουσικό μέρος το βρήκα συνολικά αρκετά καλό. Η παράσταση είχε την τύχη να έχει στη διανομή της την Dolora Zajick, στο ρόλο της Amneris. Εξαιρετική φωνή, δυνατή, γεμάτη αυτοπεποίθηση, καθόλου δεν την προβλημάτισε η κακή ακουστική του Ηρωδείου. Νομίζω πως ήταν η καλύτερη της βραδυάς.

Πολύ καλή απόδοση είχε και η Lucrezia Garcia, στο ρόλο της Αΐντας. Μπορεί να μην έφθασε σε απόδοση την Zajick, αλλά ήταν πολύ καλή παρουσία με αισθησιακή φωνή. Σίγουρα δεν ήταν εντυπωσιακή αλλά ήταν και με το παραπάνω μια πολύ καλή Aida.

Αυτός που δεν ήταν καλός ήταν ο Avgust Amonov, ως Radames. Μετά την μέτρια εμφάνισή του ως Πρωτομάστορας πριν 2-3 χρόνια, άλλη μια μέτρια παρουσία εγγράφεται στο ενεργητικό του. Φωνή με πολύ μικρό όγκο, ελάχιστα μπόρεσε να συγκινήσει τον αχανή χώρο του Ηρωδείου. Από της περιπτώσεις που σκέφτεσαι πως είναι δυνατόν να κάνει καριέρα στην όπερα με τέτοια φωνή. Ωστόσο, δεν θα έλεγα πως ήταν κακός στο υποκριτικό μέρος – ήταν ικανοποιητικός. Βέβαια αυτό που μετράει κυρίως σε έναν τέτοιο ρόλο είναι το τραγούδι και απορώ για την επιλογή του, μιας και τον είχαμε δει ξανά και ξέραμε περί τίνος πρόκειται.

Στους δεύτερους ρόλους πολύ καλός ο Δημήτρης Πλατανιάς ως Amonasro. Ερμήνευσε με ένταση και πάθος, με δυνατή και εύστοχη φωνή και νομίζω πως κατάφερε να σημειώσει άλλη μια πολύ καλή παρουσία. Από κοντά του και ο βετεράνος Δημήτρης Καβράκος ως Ramfis και ο Δημήτρης Κασιούμης ως βασιλιάς της Αιγύπτου.

Αυτό που ήταν μια πολύ ευχάριστη έκπληξη ήταν η απόδοση της ορχήστρας, που τελικά φαίνεται πως έχει μεγάλες δυνατότητες, τις οποίες μπορεί και να επιδείξει στα χέρια ενός καλού αρχιμουσικού. Πολλά μπράβι λοιπόν και ιδιαίτερα στον μαέστρο Carlo Montanaro.

Οι κυριότεροι συντελεστές:

Μουσική διεύθυνση Carlo Montanaro, Σκηνοθεσία Ignacio Garcia, Σκηνικά Giuseppe de Filippi, Κοστούμια Carla Galleri, Domenico Franchi, Φωτισμοί Vinicio Cheli, Aida Lucrezia Garcia, Amneris Dolora Zajick, Radamés Avgust Amonov, Amonasro Δημήτρης Πλατανιάς, Ramfis Δημήτρης Καβράκος, Βασιλιάς της Αιγύπτου Δημήτρης Κασιούμης, Αγγελιοφόρος Ζαχαρίας Τσούμος, Ιέρεια Μαρία Βλαχοπούλου

Αυτά. Όπως πάντα, άφθονο φωτογραφικό υλικό στου Πάρσιφαλ.

New York Philharmonic Chamber Soloists

2009-05-27T12:21:00.002+03:00

Ένα πολύ ενδιαφέρον συγκρότημα μουσικής δωματίου παρακολουθήσαμε την Πέμπτη, 21-5-9, στην μικρή αίθουσα του Μεγάρου (78). Οι New York Philharmonic Chamber Soloists μας παρουσίασαν ένα «διαφορετικό» πρόγραμμα, υπό την έννοια ότι οι ενορχηστρώσεις των κομματιών είναι τέτοιες που δεν βρίσκουν συχνά στέγη (πάντα στα καθ’ ημάς). Πρόκειται για συγκρότημα που αποτελείται mostly από μουσικούς που είναι μέλη της Φιλαρμονικής της Νέας Υόρκης και ταυτόχρονα έχουν και παράλληλη ζωή ως σολίστες.

Τα μέλη του συγκροτήματος που μας επισκέφτηκαν ήταν οι: Katherine Greene viola – director, Stanley Drucker clarinet, Maria Kitsopoulos cello, Thomas Stacy oboe, Howard Wall French horn, Kim Laskowski bassoon, Elmira Darvarova guest violinist, Alexandros Kapelis guest pianist.

Μας έπαιξαν:

Α’ Μέρος

Wolfgang Amadeus Mozart Κουιντέτο για πιάνο, όμποε, κλαρινέτο, κόρνο και φαγκότο, K. 452
Felix Mendelssohn-Bartholdy Κουαρτέτο για πιάνο, έργο 3

Β’ Μέρος

Χρίστος Παπαγεωργίου "Χορός", για πιάνο, όμποε, κλαρινέτο, κόρνο, φαγκότο, βιολί, βιόλα και βιολοντσέλο
Ernst von Dohnányi Σεξτέτο για πιάνο, βιολί, βιόλα, βιολοντσέλο, κλαρινέτο και κόρνο, έργο 37

Βιτρουόζοι, των οργάνων τους τα μέλη του συγκροτήματος, μας άφησαν με τις καλύτερες εντυπώσεις. Θα σταθώ ιδιαίτερα στις τρεις κυρίες των εγχόρδων, που ήταν νομίζω μια κλάση ανώτερες από τους υπόλοιπους, και στο κουαρτέττο του Μέντελσον που ερμήνευσαν με αυτοπεποίθηση και αρκετή αυταρέσκεια – νομίζω με διαφορά το highlight της βραδυάς.

Επίσης να σταθώ και στον Χορό του Παραγεωργίου, ένα αρκετά ενδιαφέρον κομμάτι που θα ήθελα πολύ να ξανακούσω – όσο και αν η ενορχήστρωσή του μου έφερε στο νου πως ενορχηστρώθηκε ειδικά για την περίσταση. Αν ήταν έργο των αρχών του προηγούμενου αιώνα θα το χαρακτήριζα έργο εθνικής σχολής. Χρησιμοποιεί σε μεγάλο βαθμό λαϊκές μουσικές τις οποίες όμως επεξεργάζεται με έναν αρκετά σύγχρονο τρόπο, στην παράδοση βέβαια της δυτικοευρωπαϊκής κλασικής μουσικής.

Αυτά τα ολίγα...

Royal Concertgebouw Orchestra

2009-05-15T13:05:00.003+03:00

Την Τετάρτη 13-5-9, παρακολούθησα την τελευταία μεγάλη συναυλία της χρονιάς (90). Τελευταία μεγάλη συναυλία υπό την έννοια πως για την φετινή σαιζόν ήταν η τελευταία επίσκεψη μεγάλης ορχήστρας. Μάλιστα θα έλεγα πως ήταν και πανηγυρικό το κλείσιμο της χρονιάς. Η Concertgebouw δεν είναι απλώς μια μεγάλη ορχήστρα, αλλά θεωρείται μια από τις καλύτερες 2-3, τα τελευταία τουλάχιστον χρόνια. Επίσης ήταν μια ορχήστρα που πολύ ήθελα να την ακούσω live, μιας και πριν 2 χρόνια που είχα επισκεφτεί το σπίτι της δεν τα είχα καταφέρει. Και βεβαίως το glamorous του event αυξάνονταν ακόμη περισσότερο και από την συμμετοχή του Lang Lang.

Την ορχήστρα διεύθυνε όχι ο μόνιμος μαέστρος της (ας μην τα θέλουμε και όλα δικά μας :-), αλλά ο Daniel Harding. Τον Harding τον είχαμε απολαύσει προσφάτως (τον περασμένο Οκτώβρη), σε μια εμφάνιση που εμένα τουλάχιστον με είχε αφήσει ολίγον έκθαμβο. Οπότε είχαμε ένα πολύ προμισινγκ μείγμα ον στεϊτζ.

Στο πρώτο μέρος μας έπαιξαν το 2ο κοντσέρτο για πιάνο του Σοπέν, με τον Lang Lang. Να πω την αλήθεια είμαι λίγο επιφυλακτικός με του κλασικούς μουσικούς που έχουν την αχλή του ροκ σταρ και ανακατεύονται πάρα πολύ σε όλο αυτό το cross over hype. Διάβασα μάλιστα με ενδιαφέρον το περασμένο σαββατοκύριακο μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη του Lang Lang, που προσπαθούσε να βγάλει από πάνω του την «ρετσινιά του παρδαλού» Μάλιστα έλεγε πράγματα όπως μπορεί να έρχομαι σε επαφή με ποπ κουλτούρα και να λαβαίνω μέρος σε μη κλασικά δρώμενα, αλλά είμαι κλασικός πιανίστας και η ζωή μου και οι συνήθειες μου είναι κλασικού πιανίστα. Αρκετά μελετημένα λόγια και ας μην ξεχνάμε πως ο Lang Lang είναι στα 25 του.

Νομίζω πως με την ερμηνεία του μας έπεισε και με το παραπάνω και μάλιστα μας έδειξε πως είναι ένας πολύ καλός κλασικός πιανίστας. Έδειξε πως είχε μελετήσει καλά τον συνολικό χαρακτήρα και δομή του έργου, πως είχε άποψη για αυτό και είχε και την μεγάλη τεχνική και εκφραστική ικανότητα να την περάσει στο κοινό. Μου φάνηκε άψογος τεχνικά, με πολύ καλή άρθρωση με πολύ δυνατό έλεγχο της δυναμικής και του ρυθμού και πάνω απ’ όλα εξαιρετικά εκφραστικός. Από κοντά και η ορχήστρα έδειξε γιατί θεωρείτε μια από τις καλύτερες του κόσμου. Τον υποστήριξε θαυμάσια και συνδιαλέχτηκε πάρα πολύ όμορφα μαζί του, όπου το έργο το απαιτούσε.

Στο δεύτερο μέρος μας έπαιξαν την 2η συμφωνία του Brahms. Πρέπει να είναι από τα αγαπημένα έργα του Harding, μιας και με την Mahler Chamber Orchestra πάλι το ίδιο μας είχαν παίξει. Όμως, θαρρώ πως δεν έφτασε σε απόδοση την προ εξαμήνου ερμηνεία. Βέβαια ήταν μια εξαιρετική ερμηνεία και η Concertgebouw ίσως έχει το πιο δυνατό section εγχόρδων που έχω ακούσει live. Δυνατό όχι με την έννοια του volume αλλά με κάθε έννοια. Ωστόσο τα πνευστά της (τα χάλκινα to be precise) δεν μου φάνηκαν και τόσο punctual. Για να μην παρεξηγηθώ, διϋλίζω τον κώνωπα κάνοντας αυτά τα σχόλια για τα χάλκινα, μιας και η ορχήστρα απέδειξε πως σίγουρα είναι μια από τις κορυφαίες της τρέχουσας εποχής. Άλλωστε απέσπασε ένα από τα πιο θερμά χειροκροτήματα που έχω ακούσει στο Μέγαρο (εκεί δίνονταν η συναυλία – ξέχασα να το αναφέρω :-).

Αυτά. Μπιζαραν τόσο ο Λανγκ Λανγκ όσο και η ορχήστρα. Μάλιστα η ορχήστρα 2 φορές. Την πρώτη αν θυμάμαι καλά με Μεντελσσον και την δεύτερη με κάτι πολύ γνωστό που μου έφερε στο νου πρωτοχρονιάτικη Βιέννη. Και ο Λανγη Λανγκ έπαιξε κάτι πολύ γνωστό, που αυτή τη στιγμή αδυνατώ να ταυτοποιήσω.

Lohengrin

2009-05-13T14:54:00.006+03:00

Και βέβαια αυτό που δεν πρέπει κανείς να παραλείπει όταν βρίσκεται στο Λονδίνο, είναι να παρακολουθεί μια από της παραγωγές του Royal Opera House, στο Covent Garden. Έτσι λοιπόν την Κυριακή 3-5-9, παρακολούθησα έναν πολύ όμορφο Lohengrin (91).

Ο μύθος του ιππότη Λόεγκριν, πρίγκιπας, γυιός του βασιλιά Πάρσιφαλ και φύλακας του Grail, αποτέλεσε την πηγή της έμπνευσης μιας από τις μεγάλες όπερες του Βάγκνερ (κοντά 5 ώρες μαζί με τα 2 εικοσάλεπτα διαλλείματα), οι οποίες πολύ σπάνια ανεβαίνουν στα καθ’ ημάς. Απ’ ότι θυμάμαι είχε παιχτεί ένας Λόεγκριν πριν καμμιά 10αριά χρόνια στο Μέγαρο, στο οποίον δεν είχα καταφέρει να πάω, και πέραν αυτού δεν θυμάμαι τίποτε άλλο. Εδώ που τα λέμε θα προτιμούσα να δω τίποτα πιο … παραδοσιακό (πχ καμμιά παραγωγή της ΕΝΟ στο Dr. Atomic ή στον Peter Grimes) αλλά και ο Λόεγκριν δεν μου κακόπεσε :-) Είναι άλλωστε ένα έργο σταθμός στη λυρική δημιουργία και ήταν και μια από τις εμμονές του ονειροπαρμένου Ludwig II της Βαυαρίας (κομμάτι επίκαιρου λόγω Ρουσάλκας), που ονόμασε και το πιο όμορφο κάστρο του επηρεασμένος από το έργο αυτό (Neuschwanstein)

Επρόκειτο για την αναδημιουργία μιας παλιότερης παραγωγής του ’77, η οποία απ’ ότι φάνηκε μπορεί και στέκεται μια χαρά και σήμερα, χωρίς απαραίτητα να χάνει πολύ από την (τότε) νεωτεριστική ματιά της. Αυτό, λόγω της αρκετά μίνιμαλ σκηνικής προσέγγισης (μόδα των 70ς απ’ ότι διάβασα – ευτυχώς δεν θυμάμαι καλά τις επικρατούσες τον καιρό εκείνο τάσεις :-))), η οποία είχε μειώσει τα σκηνικά σε 2-3 λάβαρα τα οποία ήταν μίξη από χριστιανικές εικόνες (σαν τις σκόλες που βγάζουμε στις λειτανίες) και παγανιστικά τοτέμ. Φαντάζομαι ενδεικτικό της μεταβατικής κατάστασης που επικρατούσε στην περιοχή (Βουργουνδία 10ος αιώνας).

Η βραδυά δεν ήταν εντυπωσιακή στην αρχή. Πέρα από τον Bychkov και την ορχήστρα, οι οποίοι ξεκίνησαν εντυπωσιακά με το πολύ γνωστό πρελούδιο (και συνέχισαν και έτσι), οι μονωδοί με προβλημάτισαν με το κατά πόσο είναι μέσα στην καρδιά του έργου. Ωστόσο η δεύτερη πράξη ξεκίνησε με μια εντυπωσιακή σκηνή με την Petra Lang και τον Falk Struckmann να στέλνουν την παραγωγή σε άλλο επίπεδο. Νομίζω πως θα υπήρξε κανένας στο ακροατήριο που να μην ανατρίχιασε ακούγοντας την ένταση και το πάθος του Ortrud. Επάξια δίπλα της και ο Telramund. Πρέπει να είναι οι καλύτεροι βαγκνερικοί καλλιτέχνες που έχω ακούσει live (όχι πως έχω ακούσει και πολλούς, ομολογουμένως).

Το πρωταγωνιστικό ζευγάρι (Johan Botha & Edith Haller ως Lohengrin και Elsa von Brabant αντίστοιχα) ανέβηκε και αυτό από την δεύτερη πράξη και μετά. H Edith Haller είχε μια εξαιρετικά κρυστάλλινη και καθαρή φωνή η οποία σε στιγμές ήταν ιδιαίτερα συγκινητική. Ωστόσο νομίζω πως δεν πέρασε με επιτυχία στο κοινό, τις συναισθηματικές διακυμάνσεις του ρόλου της. Ήθελε λίγο περισσότερο στο expressiveness part.

Ο Botha έβγαλε με μεγάλη επιτυχία της θηριώδεις απαιτήσεις του ρόλου του - τεχνικώς άριστος με πολύ καλή και γεμάτη αυτοπεποίθηση φωνή. Όμως σε πολλά σημεία της έλειπε ο απαραίτητος όγκος που θα απογείωνε τον ρόλο. Marginal όμως deficiency μπροστά στις πολλές εξαιρετικές στιγμές που μας χάρισε, ιδιαίτερα στο τέλος της τρίτης πράξης. Το άλλο αταίριαστο ήταν το εξαιρετικό του πάχος. Με δυσκολία κινούνταν πάνω στο σκηνή. Οι σκηνές της ξιφομαχίας με τον Telramund ήταν ελαφρώς αστείες. Εν γένει το τόσο πάχος του τον δυσκολεύει πάρα πολύ στο acting (και αυτό φαίνεται).

Πολλοί καλός και ο κορεάτης(?) Kwangchul Youn στο ρόλο του βασιλιά, όπως και ο Boaz Daniel στο ρόλο του κήρυκα. Πολύ όμορφη η αρχή της πρώτης πράξης με τον κήρυκα να τραγουδάει σκαρφαλωμένος πάνω σε ένα τοτέμ κρατώντας μια σκόλα.

Σε ιδιαίτερα ψηλό επίπεδο η απόδοση που απέσπασε από τους μουσικούς ο Semyon Bychkov. Είναι η Τρίτη φορά που τον ακούω (πρώτη φορά σε όπερα δόου) και κάθε φορά μου φαίνεται καλύτερος. Πολύ ωραία επίσης και η έμπνευση να ανεβάσει 3-4 τρόμπες σε ένα από τα πλαϊνά θεωρεία να παίζουν τις φανφάρες του βασιλιά.

Αυτά. Επιστροφή στα ενδότερα τώρα.

Οι κυριώτεροι συντελεστές:

Conductor Semyon Bychkov, Director Elijah Moshinsky, Lighting Design Oliver Fenwick, Lohengrin Johan Botha, Elsa Edith Haller, Ortrud Petra Lang, Telramund Falk Struckmann, Heinrich I Kwangchul Youn, Herald Boaz Daniel, Four Nobles Haoyin Xue, Ji-Min Park, Kostas Smoriginas, Vuyani Mlinde, Four Pages Anne Osborne, Deborah Peake Jones, Amanda Floyd, Kate McCarney, Gottfried Ishwar Maharaj

Chicago

2009-05-12T14:01:00.003+03:00

Ένα πράγμα από τα πράγματα που απαραιτήτως δεν πρέπει να «ξεχνάει» κανείς να κάνει αν βρίσκετε στο Λονδίνο (μαζί με το να πίνει μερικά pints of ale και να τρώει τηγανιτό χάντοκ με τάρταρ σως :-), είναι να παρακολουθεί κάποιο από τα πολύ καλά μιούζικαλ που βρίσκονται πάντα σε αφθονία. Έτσι λοιπόν και εγώ, αφού ταλαντεύτηκα αρκετά μεταξύ Όλιβερ και Σικάγου, βρέθηκα τελικά το Σάββατο 2-5-9 στο Cambrige Theate στο Sevel Dials, να παρακολουθώ μια παράσταση του δεύτερου.

Το στόρυ είναι λίγο-πολύ γνωστό σε όλους – άλλωστε υπήρξε και χολιγουντιανό μπλοκμπάστερ με την Catherine Zeta-Jones, τον Richard Gere και την Renée Zellweger. Στο Σικάγο της δεκαετίας του ’20, η χορεύτρια Roxie Hart έχει σκοτώσει τον εραστή της και βρίσκετε στη φυλακή. Περιγράφονται οι σχέσεις της με τις υπόλοιπες κρατούμενες (οι οποίες βρίσκονται κι αυτές εκεί λόγω του ότι έχουν σκοτώσει τα significant others τους), με το προσωπικό των φυλακών και κυρίως με τον δικηγόρο Billy Flynn, ο οποίος καταφέρνει να την μετατρέψει σε celebrity. Το μιούζικαλ είχε κερδίσει 6 Tony to 1997.

Το έργο έτσι όπως είχε στηθεί έμοιαζε περισσότερο με μουσικοχορευτική παράσταση παρά με μιουζικαλ, ή ό,τι έχω εγώ στο μυαλό μου τέλος πάντων σαν μιούζικαλ. Μίνιμαλ σκηνικά και άφθονα χορευτικά, τα οποία βέβαια εκτελούνταν από ψηλές όμορφες χορεύτριες με μαύρα εσώρουχα – καθόλου άσκημο θέαμα :-)

Εκτός από τα ρούχα, το μαύρο κυριαρχούσε και στα σκηνικά. Το πίσω μέρος της σκηνής είχε μετατραπεί σε μια ψηλή κερκίδα, στα έδρανα της οποία κάθονταν οι μουσικοί της ορχήστρας, και αυτό ήταν όλο και όλο το σκηνικό. Μπροστά από αυτή την κερκίδα διαδραματίζονταν τα δρώμενα. Ο διευθυντής της ορχήστρας βρίσκονταν σε ένα από τα μπροστινά έδρανα και είχε μάλιστα αρκετό ιντεραξιον με τους ηθοποιούς.

Το μουσικοχορευτικό παρτ ήταν εξαιρετικό! Οι χορεύτριες/τραγουδίστριες/ηθοποιοί ήταν η μια καλύτερη από την άλλη, με προεξάρχουσα την Rachel McDowall ως Velma Kelly (την είδαμε και ως Λίζα στο Μάμμα Μία αν δεν κάνω λάθος), η οποία ήταν και η σταρ της βραδυάς. Πολύ καλή και η Aoife Mulholland, η οποία είχε και τον πρωταγωνιστικό ρόλο και σίγουρα by far τα καλύτερα φωνητικά προσόντα αλλά η McDowall επισκίασε τα πάντα. Γενικώς όλες όσες είχαν τους ρόλους των φυλακισμένων ήταν εξαιρετικές. Πολύ καλός και ο Ian Kelsey στο ρόλο του δικηγόρου, όμως αν κάτι σου μένει από αυτό το μιούζικαλ είναι τα οι φυλακισμένες, οι οποίες ήταν άψογες, τέλεια συγχρονισμένες και πολύ καλές τραγουδίστριες.

Πολύ καλή και η τζαζ μουσική του John Kander (και πολύ όμορφα παιγμένη), φαντάζομαι πολύ γνωστή στον περισσότερο κόσμο μιας και έχει βγάλει αρκετά γνωστά κομμάτια.

Οι κυριότεροι συντελεστές:

Μουσική Διεύθυνση Ian Townsend, Σκηνοθεσία Walter Bobbie, Χορογραφία Ann Reinking, Σκηνικά John Lee Beatty, Κοστούμια William Ivey Long, Φωτισμοί Ken Billington, Announcer Lisa Norman, Sρirit of Fosse Nick Crossley, Velma Kelly Rachel McDowall, Roxie Hart Aoife Mulholland, Fred Casely Luke Johnson, Sergeant Fogarty Christopher Drake, Amos Hart David Ganly, Liz Alexis Owen Hobbs, Annie Chantelle Carey, June Vivien Carter, Hunyak Lucy Banfield, Mona Lucy Anderson, Matron 'Mama' Morton Gina Murray, Billy Flynn Ian Kelsey, Mary Sunshine Ν. Kiley, Go-To-Hell Kitty Lisa Norman, Harry Matt Wesley, Doctor Wayne Fitzsimmons, Aaron Rory Locke, The Judge Christopher Drake, Bailiff Dann Kharsa, Martin Harrison Matt Wesley, The Jury Wayne Fitzsimmons, McVicars Announcer Rory Locke, Swings Michelle Antrobus, Lee Greenaway, Gretchen Lodge, Lisa Ritchie, Dean Street, lan Stroughair

London Philharmonic Orchestra

2009-05-08T18:00:00.004+03:00

Την Παρασκευή 1-5-9, παρακολούθησα μια πολύ ενδιαφέρουσα συναυλία στο Royal Festival Hall στο Southbank Centre του Λονδίνου. Η London Philharmonic Orchestra υπό την διεύθυνση του Mark Elder μας παρουσίασε ένα πολύ ωραίο πρόγραμμα της ρομαντικής περιόδου (88).

Στο πρώτο μέρος μας έπαιξαν στην αρχή την μουσική που έγραψε ο Janáček για το θεατρικό Schluck und Jau του Γερμανού νομπελίστα Gerhart Hauptmann και στην συνέχεια το κοντσέρτο για βιολί του Dvořák, με τον Thomas Zehetmair στο βιολί. Στο δεύτερο μέρος μας έπαιξαν την Τρίτη συμφωνία του Rachmaninov.

Με το πρώτο άκουσμα φάνηκε καθαρά ο πολύ πιο πλούσιος ο ήχος της LPO από την αντίστοιχη του BBC. Φάνηκε πως είναι μια από της μεγάλες ευρωπαϊκές ορχήστρες, με προσωπική χροιά και μεγάλη σημασία στις λεπτομέρειες του ήχου. Και δεν νομίζω πως για την κρίση μου αυτή έφταιγε μόνο η ακουστική της αίθουσας, η οποία παρεπιπτώντως είναι αξιοσημείωτη – ζεστός ήχος και έντονη αίσθηση αμεσότητας.

Πολύ ιντριγκαδόρικο βρήκα το δεύτερο κομμάτι, το κοντσέρτο για βιολί. Στην αρχή ομολογώ πως με ξένισε λίγο ο ήχος του βιολιού, σαν να μου φαίνονταν λίγο out of tune. Μετά από λίγο περισσότερη προσοχή (και βέβαια αφού το συνήθισα και λίγο) και αφού ξεπέρασα λίγο τον «παράξενο» ήχο του βιολιού νομίζω πως εκτίμησα ιδιαίτερα την τεχνική, την ζωντάνια και την λαμπρότητα της ερμηνείας του Zehetmair. Όσο και την εξίσου καλή υποστήριξη και ερμηνεία του Elder.

Έψαξα λίγο στο δίκτυο αλλά δεν βρήκα καμμιά αναφορά στο όργανο του Zehetmair. Πάρα πολλά overtones και ένας ήχος που μου έφερε στο νου την ζεστασιά των μπαρόκ χάλκινων. Έχοντας στο νου μου την στιλπνότητα του Καβάκου και του Tetzlaff ήταν σίγουρα ένα αρκετά ενδιαφέρων άκουσμα και η ερμηνεία του Zehetmair το highlight της βραδυάς

Η συμφωνία του Rachmaninov, δεν θα έλεγα πως μου κράτησε ομοίως υψηλό το ενδιαφέρον. Αν και τα πιανιστικά έργα του Rachmaninov είναι πολύ γνωστά, δεν ισχύει το ίδιο και για τις συμφωνίες του θαρρώ. Δεν είχα ξανακούσει το έργο, ωστόσο νομίζω πως εισέπραξα μια πολύ καλή παρουσίαση από έναν μαέστρο που έχει κάποια αδυναμία στις συμφωνίες του Rachmaninov. Νομίζω πως πέτυχε μια αρκετά καλή ερμηνεία με την ορχήστρα να γίνετε πολύ καλό εργαλείο σε ότι ήθελε να πετύχει.

Αυτά. Να πως και λίγο για το κτίριο. Γενικά το κτίριο είναι ένα από τα landmarks του Λονδίνου και λόγω της αρχιτεκτονικής του και της θέσης του πάνω από το ποτάμι έχει αρκετή σπουδαιότητα από μόνο του (εννοώ και χωρίς το music hall). Είναι αρκετά late 60’s-70’s η αισθητική του, με αυτά τα λευκά, τσιμεντένια μπαλκονάκια που προεξείχαν μέσα στην αίθουσα και τις πολύχρωμες ταπετσαρίες και τις κουρτίνες με τους μαιάνδρους. Αρκετά χαριτωμένο το βρήκα οπτικά και απ’ ότι διάβασα έχει γίνει αρκετή και μακρόχρονη δουλειά και στην ακουστική του.

ps. Μιας και οι φώτο που έβγαλα μέσα στην αίθουσα βγήκαν χάλια (όπως το περίμενα άλλωστε :-) παρακάτω η θέα στον Ταμεση

BBC Symphony Orchestra (again…)

2009-05-06T13:52:00.003+03:00

Τις προάλλες, βρέθηκα για λίγες μέρες στον Λονδίνο και δεν έχασα την ευκαιρία να παρακολουθήσω εκ του σύνεγγυς μερικά από τα μουσικά δρώμενα της πόλης, κατά προτίμηση σε αίθουσες που δεν είχα ξαναεπισκεφθεί. Έτσι την Πέμπτη 30-4-9, βρέθηκα στο Barbican Hall και παρακολούθησα για δεύτερη φορά μέσα στην ίδια εβδομάδα την BBC Symphony Orchestra, υπό την διεύθυνση του Jiří Bělohlávek (83).

Αξιοπρόσεκτη αίθουσα που συνδυάζει την αμεσότητα με την ορχήστρα χωρίς εκπτώσεις στην χωρητικότητά της. Είχα την εντύπωση πως πρόκειται για σχετικά μικρή αίθουσα, όμως εκ των υστέρων διάβασα πως έχει πάνω από 1900 θέσεις. Δεν θα έλεγα πως εντυπωσιάστηκα από την ακουστική της αίθουσας. Καλή αλλά όχι αξιοσημείωτη – απ’ όσον τουλάχιστον μπορώ να πω από μια μόνο επίσκεψη (και από την θέση στην πλατεία που καθόμουν).

Στο πρώτο μέρος μας έπαιξαν το πρελούδιο και την μουσική της Μ. Παρασκευής από τον Πάρσιφαλ. Στο δεύτερο, με την προσθήκη των Katherine Broderik (soprano), Karen Cargill (alto), Robert Murray (tenor), Matthew Rose (bass) και της χορωδίας του BBC, μας έπαιξαν την 3η λειτουργία του Μπρούκνερ.

Δεν θα έλεγα πως ήταν άλλη ορχήστρα αλλά σίγουρα ήταν αισθητά καλύτερη από την Αθήνα. Μου φάνηκαν αρκετά πιο συγκροτημένοι, με αρκετά περισσότερο συναίσθημα και καλύτερο έλεγχο του ήχου. Αρκετά πιο πειθαρχημένο ήταν και το κοινό και μπόρεσε ο Bělohlávek να κάνει τα σβησίματα, στα οποία απ’ ότι φάνηκε αρέσκεται.

Πολύ μου άρεσε η χορωδία στο δεύτερο μέρος (είχαν μερικά πολύ δυνατά μέρη), όπως και οι μονωδοί. Ιδιαίτερα οι δύο γυναίκες (αν εξαιρέσει κανείς το ντύσιμό τους, which draws directly from the immense English fashion tradition :-) ήταν πολύ καλές. Όσο και αν ο alex λέει πως βαρέθηκε, εγώ πέρασα πολύ καλά :-)

Η συναυλία μεταδιδόταν κατευθείαν από το BBC, οπότε είχαν έναν Άγγλο δημοσιογράφο on stage να προλογίζει τα έργα. By far to διασκεδαστικότερο σημείο της βραδυάς :-)

Αυτά.

BBC Symphony Orchestra

2009-04-29T09:31:00.002+03:00

Το Σάββατο 25-4-9, βρέθηκα στην μεγάλη αίθουσα του Μεγάρου, και παρακολούθησα την συναυλία της Συμφωνικής του BBC, υπό την διεύθυνση του Jiří Bělohlávek (77). Να πω κατ’ αρχάς πως δεν γνώριζα ούτε την ορχήστρα, ούτε τον μαέστρο και περίμενα, ίσως αδίκως, περισσότερα. Περίμενα δηλαδή, δεν ξέρω γιατί, κάτι σαν την ορχήστρα του Μπέρμπιχαμ, which wasn’t the case.

Παραδόξως για τα ειωθότα, στο Μέγαρο δεν έπεφτε καρφίτσα. Βέβαια απ’ ότι φάνηκε ο συνδυασμός Σγούρος + BBC μετέτρεψε την συναυλία σε ολίγον τουριστική, οπότε λογική και η πολυκοσμία. Όχι πως έχω πρόβλημα, ό,τι κάνει ο άνθρωπος για την ψυχή του καλό είναι :-))

Η βραδυά ξεκίνησε με τις καλύτερες προϋποθέσεις με τα Τέσσερα Ιντερλούδια της Θάλασσας, έργο του Benjamin Britten, από τον Peter Grimes. Πολύ όμορφα παιγμένο από τον Bělohlávek, ανάδειξε όλα τα μοναδικά ηχοχρώματα του έργου και εντόνως μου έφερε στο νου την παραθαλάσσια υγρασία του χωριού του Peter Grimes. Εν τέλει, αυτή ήταν και η καλύτερη στιγμή της ορχήστρας. Ίσως είναι σωστό τελικά αυτό που λέγεται πως κάθε ορχήστρα παίζει καλύτερα την εθνική της μουσική.

Στη συνέχεια ακούσαμε το 3ο κοντσέρτο του Μπετόβεν, με σολίστ τον Δημήτρη Σγούρο. Όχι κακή εκτέλεση, αλλά ψιλοαδιάφορη. Ο Σγούρος στα γνωστά του επίπεδα. Καλός, αλλά σίγουρα δεν είναι ο πιανίστας που θα σε συγκινήσει. Νομίζω πως ο Σγούρος έχει πέσει στην κοινή παγίδα πολλών μουσικών που υπήρξαν παιδιά-θαύματα. Δηλ. επειδή επιτυγχάνουν ένα technical competence πάρα πολύ ψηλό από πολύ νωρίς, σταματούν να εξελίσσονται σαν μουσικοί από την παιδικής του ηλικία. Ο Σγούρος όπως είπε και σε μια συνέντευξή του έπαιξε για πρώτη φορά το κοντσέρτο αυτό στα 9 του! Πολύ θα ήθελα να την άκουγα δίπλα-δίπλα με μια σημερινή του εκτέλεση. Anyway… μπορεί να κάνω και λάθος, αλλά έχοντάς τον ακούσει αρκετές φορές τα τελευταία χρόνια δεν μου περνάει κανένα vibe.

Από κοντά του και η ορχήστρα μου πέρασε ένα κάπως similar πνεύμα μετριότητας. Στο τέλος ανυπομονούσα να τελειώσει να πάμε παρακάτω.

Το κλού της βραδυάς βέβαια ήταν στο δεύτερο μέρος, όπου είχαμε την Παθητική του Τσαϊκόφσκυ. Βασισμένος στην απόδοσή τους σε αυτό κυρίως το έργο ένοιωσα μια μικρή απογοήτευση στο τέλος. Δεν λέω, πως δεν ήταν καλή η ορχήστρα και δεν είχε άποψη ο μαέστρος, αλλά μου έδωσαν λιγάκι την αίσθηση του αρπακολατζίδικου. Αν απομόνωνες σημεία της ορχήστρας ήταν όλα πολύ καλά. Τα χάλκινα λαμπερά, τα έγχορδα γεμάτα, αλλά...

Το δεύτερο μέρος ήταν άτονο και άψυχο. Στο πρώτο μέρος οι τρείς τρομπέτες στα δυνατά σαλπίσματα σκέπαζαν τα πάντα. Επίσης κάποια περάσματα από τα τρομπόνια δεν είχαν καμμιά δουλειά να βγούν έξω και σκεπάζουν την μελωδία. Όλα αυτά βέβαια είναι ποιοτικά στοιχεία και ίσως μόνο εμένα να μην μου άρεσαν. Αλλά σε κάποια σημεία (νομίζω στο 4ο μέρος;) που ήθελε κάποια απότομα σταματήματα είχαμε αρκετές ουρίτσες πράγμα που είναι πολύ ποσοτικό και φάνηκε πως χρειαζόνταν περισσότερη δουλίτσα.

Ωστόσο είχαν και αρκετές πολύ καλές στιγμές. Και θα είχαμε ένα πολύ ωραίο φινάλε (μάλιστα ενώ έπαιζαν τα μπάσσα σκεφτόμουν: πολύ όμορφα θα το τελειώσει, ίσως άδικα το έκρινα), αν εκεί που κρατούσαμε την αναπνοή μας δεν αποφάσιζαν οι γνωστοί-άγνωστοι να αρχίσουν τα μπράβο και τα χειροκροτήματα πριν ακόμη τελείωση η ορχήστρα. Νομίζω πως ψιλοσπάστηκε ο μαέστρος έτσι που τον έπιασαν από τα μαλλιά. Δυστυχώς δεν άκουσα τι είπε πριν το πολύ όμορφο μπιζάρισμα, όπου μας έπεξαν ... Τσαικόφσκυ; (μπορεί και όχι. Δεν θυμάμαι καλά :-)

Μάλιστα, εκεί που καθόμουν το φινάλε καταστράφηκε ακόμη περισσότερο μιας και 20 δεύτερα πριν το τέλος ένας γέρος με παπούτσια-κλακέτες αποφάσισε να φύγει και άρχισε την μεγάλη του πορεία προς την πόρτα. Ήταν η στιγμή που όλοι κρατούσαμε την αναπνοή μας περιμένοντας τα μπάσα να σβήσουν :-(

Πάντως προτού τους ρίξω στο καιάδα θα τους δώσω άλλη μια ευκαιρία :-)

Αυτά. Τελικά έπρεπε να πάω άλλη μέρα στους Πουριτανούς και να απολάμβανα και την Καρίτα που απ’ ότι ακούω ήταν πολύ καλή.

Ο καλός σου ο πιστός το πέπλο θα σου βάλει

2009-04-27T15:55:00.002+03:00

Την Παρασκευή 24-4-9, παρακολούθησα στην αίθουσα Τριάντη την πρεμιέρα των Πουριτανών (73), μια συμπαραγωγή της Λυρικής μαζί με την Όπερα του Άμστερνταμ και του Μεγάλου Θεάτρου της Γενεύης. Πολυαναμενόμενη παράσταση, στο πλαίσιο των συμπαραγωγών που έχει καθιερώσει η Λυρική, μια από τις μεγάλες βραδυές της ελληνικής λυρικής παραγωγής. Παρεπιπτώντως έχω μεγάλη περιέργεια στο τι ακριβώς σημαίνει η «συμπαραγωγή». Μοιράζετε η Λυρική τα έξοδα μαζί με τις άλλες όπερες; Έχει λόγο στην επιλογή σκηνοθετών, μαέστρων κλπ; Πόσο κοινοί είναι οι συντελεστές και η διανομή στα διάφορα ανεβάσματα; Νομίζω πως καλό θα ήταν και αρκετά ενδιαφέρον να είχαμε μια τέτοια πληροφόρηση από την Λυρική. Στο κάτω-κάτω δημοσιο ίδρυμα είναι.

Το έργο μου φάνηκε να έχει μεταφερθεί στον 19ο αιώνα, αν κρίνω από τα κουστούμια, ιδιαίτερα από τα μακρυά δερμάτινα των αξιωματούχως, που έφερναν κάτι από πρώσικο μιλιταρισμό.

Επί των δρώμενων τώρα, η πρεμιέρα λίγο με ικανοποίησε. Ο κύριος λόγος, εκτός από την μόνιμη ακουστική ανεπάρκεια της αίθουσας, ήταν η σκηνοθετική προσέγγιση και σε ένα δεύτερο επίπεδο τα σκηνικά.

Ο τρόπος που προσεγγίστηκε οπτικά το έργο ήταν να δοθεί όσο περισσότερη δράση ήταν δυνατόν σε ένα πρώτο πλάνο, χωρίς καθόλου να χρησιμοποιείται το βάθος της σκηνής. Για να αποδοθούν οι διάφορες δράσεις και οι διαφορετικές σκηνές γίνονταν μια υπερεκμετάλλευση των σκηνικών μηχανισμών, πράγμα που είχε σαν αποτέλεσμα να περνάνε συνέχεια από μπροστά μας δωμάτια, εν είδει τραίνου, κουρτίνες να ανοιγοκλείνουν διαρκώς, και να ακούγεται ένα συνεχές βουητό των μηχανισμών που κινούσαν τους διάφορους όγκους. Ιντριγκαδόρικο ήταν στην αρχή, δεν λέω, αλλά από κάποιο σημείο και μετά ήταν εντελώς distracting. Επίσης ακούγονταν και αρκετοί θόρυβοι από τα παρασκήνια – σαν να μην ήταν προετοιμασμένοι επαρκώς.

Από αυτόν το κυκεώνα της πρώτης σκηνής περάσαμε σε μια εντελώς στατική δεύτερη, που κοντέψαμε να κοιμηθούμε. Ένα υπερυφωμένο Π, σαν δικαστήριο ένα πράμα, όπου στα έδρανα βρισκόνταν οι πουριτανοί και στον κενό χώρα είχαμε τα δρώμενα. Η Τρίτη σκηνή ήταν σαν την πρώτη στην σκηνική/σκηνοθετική της αντίληψη, αλλά με λιγότερη κίνηση και αρκετά πιο έντονο δράμα – ήταν και η πιο ενδιαφέρουσα θαρρώ.

Αλλά για να μην λέμε όλα τα άσχημα να πω πως βρήκα πετυχημένο το εύρημα με την γραφή μπράϊγ στα τείχη του κάστρου. Γραφή μου μεταμορφώθηκε σιγά-σιγά σε κανονική γραφή στην Τρίτη πράξη. Να πω την αλήθεια στην αρχή με μπέρδεψε λίγο, αλλά διαβάζοντας το σημείωμα του σκηνοθέτη στο booklet της παράστασης μου φάνηκε αρκετά καλό. Αναρωτιέμαι αν με αυτό τον τρόπο μπορεί να πει κανείς πως η παράσταση πέρνει θέση υπέρ των κοινοβουτευτικών και κατά των πουριτανών.

Την ίδια κάπως αίσθηση μου άφησε και το ηχητικό παρτ. Δεν με ενθουσίασε η Eglise Gutiérrez ως Ελβίρα. Δεν λέω πως ήταν κακή αλλά δεν ήταν τίποτε το ιδιαίτερο. Την περίμενα περισσότερο έντονη και σίγουρα περίμενα περισσότερα στην έναρξη της τρέλλας, στο τέλος της 1ης πράξης. Αυτός που ήταν εντυπωσιακός και έδωσε ζωή με την είσοδό του ήταν ο Bryan Hymel ως Αρτούρο. Δυνατή φωνή, με μια αρκετά ένρινη χροιά, με αρκετή αυτοπεποίθηση και πάθος, ήταν ο εκλυστικότερος χαρακτήρας του έργου. Μας τα χάλασε λίγο στο τέλος στο … supernatural contra F (τόσο αυτός όσο και η αγαπημένη του) και μάλιστα για όσους δεν το κατάλαβαν το έκανε καπάκι και άλλη μια φορά, αλλά πέραν τούτου ήταν ιδιαίτερα καλός.

Σε αρκετά ψηλό επίπεδο στάθηκαν επίσης και οι Giorgio Caoduro και Balint Szabo ως Ρικάρντο και Sir Giorgio, αντίστοιχα.

Αντιθέτως σε χαμηλό επίπεδο στάθηκε η μετάφραση του έργου με τις ελληνικούρες στους υπότιτλους που έβγαλαν νομίζω άφθονο γέλιο (από κει είναι και ο τίτλος του ποστ).

Αρκετά καλή και η εμφάνιση της ορχήστρας. Ίσως τελικά να είναι καλή λύση η πρόσληψη ενός μόνιμου ξένου μαέστρου, για να τους βάλει να παίζουν της προκοπής. Δεν εξηγείται αλλιώς η τόσο μεγάλη διαφορά στην απόδοση.

Αυτά τα ολίγα.

Οι κυριώτεροι συντελεστές:

Μουσική Διεύθυνση Andriy Yurkevych, Σκηνοθεσία Francisco Negrin, Σκηνικά Es Devlin, Κοστούμια Louis Dèsirè, Φωτισμοί Bruno Poet, Lord Gualtiero Walton Τάσος Αποστόλου, Sir Giorgio Balint Szabo, Lord Arturo Talbo Bryan Hymel, Sir Riccardo Forth Giorgio Caoduro, Sir Bruno Robertson Φίλιππος Δελλατόλας, Enrichetta di Francia Ειρήνη Καραγιάννη, Elvira Eglise Gutiérrez.

Ps. Καλά οι μουσικοί της Λυρικής δεν αντιλήφθηκαν πως ο σκηνοθέτης άλλαξε το τέλος;;; Αντί για ένα happy end με ευτυχισμένους έρωτες στο τέλος, είχαμε βαρύ θανατικό! Κι αν κανένας έφερνε το παιδί του;;; Πως το κατάπιαν αυτό;; Που θα πάει αυτή η κατάσταση;;;

What the Flowers on the Meadow Tell Me

2009-04-20T09:20:00.002+03:00

Έχοντας μείνει έκθαμβος πριν μερικούς μήνες από την Mahler Chamber Orchestra, δεν υπήρχε περίπτωση να χάσω συναυλία της Gustav Mahler Youth Orchestra, της οποίας η πρώτη είναι kind of spin off.

Ιδρυθείσα στη Βιέννη το 1986 από τον Claudio Abbado (ο οποίος και παραμένει ο καλλιτεχνικός της διευθυντής), λειτουργεί με την υποστήριξη του Συμβουλίου της Ευρώπης και δέχεται ευρωπαίους μουσικούς μέχρι 26 ετών. Έτσι η ορχήστρα που παρακολουθήσαμε στις 11-5-9 στη μεγάλη αίθουσα του Μεγάρου, είχε μουσικούς από 23 διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες.

Μας έπαιξαν Μάλερ βέβαια, υπό την διεύθυνση του Ingo Metzmacher. (82) Και μάλιστα τη ναυαρχίδα των συμφωνιών του, η οποία ταιριάζει και με την εποχή του χρόνου μιας και έρχεται η άνοιξη, δατ ιζ την 3η. Την έπαιξαν δίχως διάλλειμα, με την συμμετοχή της μέτζο Jane Irwin, την παιδικής χορωδίας «Μανώλης Καλομοίρης» και της γυναικείας Χορωδίας της ΕΡΤ.

Δυστυχώς ή ευτυχώς πέρσυ τέτοια εποχή, άκουσα μια απόδοση της τρίτης που φοβάμαι πως θα μείνει για πολύ καιρό unmatched. Δυστυχώς γιατί κάθε φορά έχω στο νου μου αυτή την ερμηνεία όταν ακούω την Τρίτη. Δεν ήταν τέτοιου επιπέδου η ορχήστρα που άκουσα, ούτε μπορεί να σταθεί δίπλα στην impeccable μεγάλη της αδελφή, που ακούσαμε πριν κανένα εξάμηνο.

Ωστόσο ήταν μια πολύ καλή ορχήστρα σε μια πολύ καλή βραδυά. Φάνηκε καθαρά νομίζω η ποιότητα του έμψυχου υλικού της. Όλοι οι μουσικοί από τεχνικής απόψης είναι φτασμένοι και το μόνο που τους λείπει είναι εμπειρία και θέματα ίσως ερμηνευτικής. Άψογα μπασίματα, πολύ καλός ο συντονισμός και το tuning των εγχόρδων και πολύ καλά τα χάλκινα. Ιδιαίτερα τα κόρνα που έχουν την τιμητική τους, αλλά και οι τρομπέτες (όλες με βαλβίδες μιας και για τέτοιες έγραψε ο Μάλερ) ήταν εξαιρετικής ποιότητας και όλα τους τα μπασίματα ήταν εξαιρετικά.

Πολύ καλός ο Metzmacher, μας έδωσε μια ερμηνεία αρκετά … itching στο πρώτο μέρος και αρκετά … creepy στο μεγαλειώδες φινάλε. Μαέτρος, κυρίως μοντέρνου ρεπερτορίου (πιανίστας και διευθυντής του Ensemble Modern και currently Διευθυντής της Γερμανικής Συμφωνικής Ορχήστρας του Βερολίνου) ερμήνευσε με μεγάλη εκφραστικότητα και αρκετή προσοχή στις λεπτομέρειες. Καλή και η Jane Irwin, ωστόσο ήταν πίσω δεξιά μπροστά από τα μπάσα και νομίζω πως θάφτηκε λιγουλάκι. Ίσως να μην ήθελε ο μαέστρος να την βγάλει μπροστά μιας και θα επισκίαζε εντελώς τις χορωδίες (ε, δεν ήταν και η Ελίνα Γκαράντσα :-), πράγμα που άλλωστε έκανε έτσι κι αλλιώς μιας οι χορωδίες ήταν το πιο αδύνατο παρτ. Ολίγον άψυχη και δίχως νεύρο η παιδική, την βρήκα αρκετά υποτονική και το λαμπερό “Bimm Bamm!” – σήμα κατατεθέν του έργου – ακούστηκε ψόφιο. Σε λίγο καλύτερη κατάσταση η γυναικεία, ήθελε σίγουρα περισσότερο όγκο και αυτοπεποίθηση.

Αυτά. Posthorn πάλι δεν είχε :-) Έπαιζε μια τρόμπα από τα παρασκήνια.

Kavakos at his best

2009-04-15T06:31:00.003+03:00

Μετά από ένα χρόνο περίπου, ξανά Καβάκος και Καμεράτα του Salzburg στις 9-4-9, στο Μέγαρο (88). Πολύ όμορφη βραδυά, με τον Καβάκο να δείχνει πως εκτός από μεγάλος βιολονίστας θα καθιερωθεί και σαν πολύ καλός μαέστρος. Ευχάριστη σύμπτωση μάλιστα το γεγονός πως μετά από λίγες μέρες που απολαύσαμε τον Roger Norrington, είχαμε και τον διάδοχό του στην Καμεράτα του Σάλτσμουργκ.

Στο πρώτο μέρος μας έπαιξαν την Συμφωνία αρ. 8 σε σολ μείζονα, "Le soir", του Joseph Haydn. Πολύ όμορφο έργο, φωνάζει από μακρυά το ύφος του (και να μην το ξέρεις αποκλείεται να μην είναι Haydn ή Mozart) και αποδόθηκε με ζωντάνια και ευχέρια τόσο από την ορχήστρα όσο και από τον μαέστρο. Άριστα τεχνικώς η ορχήστρα, φαντάζει ιδανικό εργαλείο στα χέρια όποιου μαέστρου έχει ιδέες και θέλει να τις δοκιμάσει. Δεν θα έλεγα πως η ερμηνεία του Καβάκου διεκδικεί δάφνες πρωτοτυπίας αλλά ήταν πολύ καλή και σίγουρα φάνηκε και το προσωπικό του στοιχείο.

Στη συνέχεια ακούσαμε το Κοντσέρτο για βιολί σε μι ελάσσονα, έργο 64, του Mendelssohn, με τον Καβάκο στο ρόλο του μαέστρου και του σολίστα. Εξαιρετική ερμηνεία του Καβάκου σε ένα πολύ γνωστό και αγαπημένο έργο. Εντυπωσιακή επίσης η ορχήστρα να παίζει τόσο καλά και τόσο συντονισμένα με ένα μαέστρο στο 20% (ίσως και λιγότερο). Να πω την αλήθεια μου φαίνονται λίγο ζογκλερικά αυτά μιας και θέλουν ιδιαίτερα καλή ορχήστρα για να σταθούν σε ψηλό επίπεδο και μοιάζουν ολίγον επίδειξη δεξιοτεχνίας. Ευτυχώς η περί ου ο λόγος ήταν άριστη και το δίδυμο (ορχήστρα + μαέστρος/σολίστας) εξέπεμψε δυνατά και καθαρά.

Δεν ξέρω αν είθισται (το να διευθύνει ο σολίστας), πάντως στο σάιτ της καμεράτας στις συναυλίες του φεστιβάλ Begegnung, με την συνεργασία του οποίου παρουσιάστηκε το πρόγραμμα (σύμφωνα με το βιβλιαράκι της συναυλίας), ο Καβάκος μόνο διευθύνει. Βέβαια το κοντσέρτο για βιολί του Mendelssohn δεν παίχτηκε στο φεστιβάλ, μιας και το φεστιβάλ είναι θεματικό και το φετινό του θέμα ήταν “Nacht”.

Με την νύχτα βεβαίως έχει μεγάλη σχέση το "Όνειρο καλοκαιρινής νυκτός" του Mendelssohn, του οποίου απολαύσαμε αποσπάσματα στο δεύτερο μέρος της συναυλίας. Με την προσθήκη της Χορωδίας Μπαχ του Σαλτσμπουργκ, η ορχήστρα και ο μαέστρος μας χάρισαν μια εξαιρετική εμπειρία. Δεν θυμάμαι να έχω ακούσει ποτέ ολόκληρο το έργο, αλλά πρέπει να είναι τα εκτενέστερα αποσπάσματα που έχω ακούσει. Υπήρχαν αρκετά σημεία που δεν αναγνώρισα και άλλα που μου ήταν πολύ γνωστά, με κορωνίδα βέβαια το Γαμήλιο Εμβατήριο. Εξαιρετικά τα χάλκινα της ορχήστρα, εξαιρετική η χορωδία και ο μαέστρος ήταν νομίζω σε πολύ καλή βραδυά. Εν γένει εκτός από μερικά popular κομμάτια ο Mendelssohn δεν μου είναι πολύ οικείος. Ίσως πρέπει να τον ξαναδώ...

Αυτά. Ελπίζω να τους ξαναδούμε σύντομα. Μοναδικό μελανό σημείο η προσέλευση του κόσμου. Αν δεν γεμίζει ούτε με τον Καβάκο το Μέγαρο, πότε θα γεμίσει;

Βόρειον Φως

2009-04-10T19:39:00.003+03:00

Δύο πολύ ωραίες βραδυές μας χάρισε η Συμφωνική Ορχήστρα της Φιλανδικής Ραδιοφωνίας, στις 3 & 4/4/9, στο Μέγαρο. Υπό την διεύθυνση του πολύ καλού Sakari Oramo, και με διαφορετικό πρόγραμμα κάθε μέρα, μας ταξίδευσε από την περίοδο της κλασικής δημιουργίας μέχρι την σύγχρονη εποχή, δίνοντας την μεγαλύτερη βαρύτητα στον ύστερο ρομαντισμό.

Την Παρασκευή 3/4 ακούσαμε στο πρώτο μέρος το τρίτο κοντσέρτο για πιάνο του Προκόφιεφ, με τον Γιάννη Βακαρέλη, και στο δεύτερο την 3η συμφωνία του Μπρούκνερ.

Τον Βακαρέλη κάθε φορά που το ακούω μου αρέσει όλο και πιο πολύ. Ίσως δεν έχει την σπιρτάδα ενός νέου καλλιτέχνη αλλά δείχνει να ενσταλάζει στο παίξιμό του μεγάλη εμπειρία και αυτό το κάνει ιδιαίτερα ελκυστικό. Σίγουρα δεν είναι ο πιανίστας που θα σε καθηλώσει ούτε έχει λαμπερές στιγμές αλλά έχει κάτι το ιδιαίτερα … thoughtful στο παίξιμό του που εν τέλει σου μένει.

Από κοντά και η πολύ καλή ερμηνεία του Oramo και τις ορχήστρας του, που δεν θυμάμαι να την έχω ξανακούσει και σίγουρα δεν είχα δεί ποτέ ζωντανή. Ιδιαίτερα καλή ορχήστρα με μεστό ήχο στα έγχορδα και πολύ καλή γραμμή πνευστών. Μάλιστα πρώτη φορά είδα τόσες πολλές γυναίκες στα χάλκινα – στα κόρνα, στις τρομπέτες και στα τρομπόνια.

Η τεχνική της ορχήστρας στο πολύ ψηλό επίπεδο των μεγάλων ευρωπαϊκών ορχηστών. Επίπεδο απαραίτητο για να ερμηνεύσεις με αξιώσεις τις all dancing and singing συμφωνίες του Bruckner.

Τυπικό παράδειγμα έργου που οι μουσικολόγοι θεωρούν αδύναμο και το κοινό βρίσκει θαυμάσιο, μας λέει για την 3η του Μπρούκνερ ο Διονύσης Μαλλούχος στο booklet της συναυλίας. Εγώ λοιπόν μιας και δεν είμαι μουσικολόγος το βρήκα θαυμάσιο :-) Και μάλιστα βρήκα και θαυμάσια την ερμηνεία του Sakari Oramo. Έτσι κι αλλιώς είμαι και fan των φανφαρών του Μπρούκνερ και αυτό το έργο μας τις έδωσε σε αφθονία. Εξαιρετική η ερμηνεία και highlight της βραδυάς το σκέρτζο που μου θύμισε πάρα πολύ το σκέρτζο της 9ης. Δηλ. μέχρι του σημείου που να μου φαίνετε πως της 9ης είναι rewriting του της 3ης.

Την δεύτερη μέρα είχαμε πιο ποικίλο πρόγραμμα. Στο πρώτο μέρος μας έπαιξαν το 1ο & 3o μέρος της Rosamunde του Schubert. Στη συνέχεια είχαμε πιο σύγχρονα ακούσματα με την 1η ραψωδία για κλαρινέτο και ορχήστρα του Debussy και το κοντσέρτο για κλαρινέτο και ορχήστρα του Jean Françaix. Και στα δύο σολίστας ήταν ο Σπύρος Μουρίκης. Το δεύτερο μέρος ήταν καθαρά φιλανδικό με την 5η του Jean Sibelius.

Νομίζω πως ο Μουρίκης επιβεβαίωσε γιατί θεωρείται σήμερα ο πληρέστερος κλαρινετίστας στην Ελλάδα. Ερμήνευσε με χαρακτηριστική άνεση ακόμα και τα πιο δύσκολα μέρη των έργων (και το κοντσέρτο του Françaix βρίθει τέτοιων) και βέβαια έδειξε να έχει μια συνολική άποψη για τη δομή και των χαρακτήρα των έργων. Αξιομνημόνευτες και οι δύο ερμηνείες.

Η 5η του Σιμπέλιους θαρρώ πως ήταν το flagship του διημέρου. Από τις πιο δημοφιλείς συμφωνίες του, ίσως και η δημοφιλέστερη, επιδεικνύει στο μέγιστο βαθμό τα ηχοχρώματα της ιδιαίτερης «φιλανδικής πατρίδας» - είναι άλλωστε ο πρωτεργάτης της φιλανδικής εθνικής σχολής. Εξαιρετική η ερμηνεία της ορχήστρας, ερμηνεία που ταιριάζει ιδιαίτερα σε χιονισμένα βόρεια τοπία (και τέτοια αίσθηση μου δημιούργησε - χωρίς βεβαίως να αρνούμαι πως ήμουν more or less biased για κάτι τέτοιο). Πολύ όμορφα τα ηχοχρώματα που δημιούργησε και πολύ ιδιαίτερες οι παρεμβάσεις των ξύλινων και τα σαλπίσματα των χάλκινων. Εν τέλει η ορχήστα και ο μαέστρος της μας άφησαν με τις καλύτερες των εντυπώσεων.

Μπίζαραν και τις δύο βραδυές, την πρώτη μέρα με το 2ο μέρος από τη Rosamunde και την δεύτερη με κάτι από Σιμπέλιους (το οποίο αδυνατώ να θυμηθώ).

Αυτά.

Τα 75α Γενέθλια του Sir Roger Norrington

2009-03-24T14:57:00.004+02:00

Η Ραδιοφωνία της Στουτγκάρδης αποτελεί στέγη για αρκετά σύνολα μουσικής, μερικά από τα οποία τα έχουμε δεί και από κοντά (πχ. εδώ). Ωστόσο, η ναυαρχίδα του στόλου δεν θυμάμαι να μας είχε επισκεφτεί. Ούτε θυμάμαι να είχαμε δει στο Μέγαρο τον Sir Roger Norrington – τουλάχιστον τα τελευταία χρόνια που παρακολουθώ από κοντά τα πράγματα. Έτσι την Παρασκευή 20-3-9, επί τη ευκαιρία των εορταστικών συναυλιών για τα 75 χρόνια του Roger Norrington, παρακολουθήσαμε στο Μέγαρο ένα πολύ ελκυστικό πρόγραμμα.

Στο πρώτο μέρος ακούσαμε το Κοντσέρτο για βιολί του Alban Berg, με τον Λεωνίδα Καβάκο. Νομίζω πως ο Καβάκος διανύει την πιο ώριμη περίοδο της καριέρας του και το απέδειξε και με το παραπάνω. Απόδωσε με μεγάλη μουσικότητα και ευαισθησία ένα έργο το οποίο έχει πολλά να κερδίσει από μια συνειδητοποιημένη εκτέλεση. Έτσι θεωρώ πως επικοινώνησε στο κοινό το προγραμματικό πνεύμα του έργου, περνώντας από την παιδική αθωότητα του πρώτου μέρους έως την έλευση του θανάτου του Adagio στο φινάλε. Νομίζω πως πολύ όμορφα συνδιαλέχτηκε μαζί του και η ορχήστρα.

Δεν είχα ξανά-ακούσει τον Norrington σε μοντέρνο ρεπερτόριο και ήταν μια πολύ ευχάριστη έκπληξη. Μοντέρνο βέβαια όχι με την χρονική έννοια, μιας και το έργο είναι του 1935, αλλά υπό την έννοια που απαντάτε κυρίως στο Western art music domain. Και η Δεύτερη Σχολή της Βιέννης πέφτει στο «μοντέρνο» μέρος της διαμέρισης.

Το έργο γράφτηκε ως αφιέρωμα στην Μάνον Γκρόπιους, κόρη της Άλμα Μάλερ από τον δεύτερο γάμο της, η οποία πέθανε στα 18 της χρόνια. Ο Μπέργκ είχε φιλικές σχέσεις με την Άλμα και προφανώς ταράχτηκε πολύ από αυτόν το πρώιμο θάνατο. Το έργο είναι το τελευταίο που ολοκλήρωσε ο Berg, μιας και πέθανε και αυτός μάλλον πρόωρα, τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους.

Το κοινό αποκρίθηκε με μάλλον αμήχανο και χλιαρό χειροκρότημα – όχι και τόσο περίεργο μιας και επρόκειτο για «μοντέρνο» έργο και τα μη τονικά έργα η αλήθεια είναι πως προκαλούν μια κάποια αμηχανία. Ωστόσο μετά από λίγο «θυμήθηκε» πως έπαιζε ο Καβάκος και άρχισε να χειροκροτά όλο και περισσότερο, αναζητώντας το πολυπόθητο ανκόρ :-) Το οποίο και ήλθε τελικά με κάτι πολύ όμορφο και πολύ όμορφα παιγμένο, αλλά που δεν μπόρεσα να αναγνωρίσω. Μου θύμισε έντονα Μπαχ και μάλιστα τις σουΐτες για τσέλλο, μιας και είχε αυτά τα έντονα leaps στην μελωδική γραμμή προκειμένου να ακομπανιάρει τον εαυτό του.

Στο δεύτερο μέρος είχαμε την Μεγάλη του Σούμπερτ. Αρκετά πιο mainstream έργο, ωστόσο όχι και τόσο κοινό στα καθ’ ήμάς. Δεν θα έλεγα πως είναι η αγαπημένη μου μιας και προτιμώ την Ημιτελή και την 3η. Όμως φάνηκε καθαρά πως εδώ ήταν το πεδίο που Norrington. Καθαρός ήχος με πολύ λίγο βιμπράτο και μια ερμηνεία που μπορεί να μην ήταν κάτι το εξαιρετικό, ωστόσο είχε προσωπικότητα και άποψη. Αξιοπερίεργη η μίξη στο χάλκινα – είχαμε σύγχρονα κόρνα και φυσικές τρομπέτες και τρομπόνια εποχής. Ιδιαίτερα τα τρομπόνια ήταν πολύ ευδιάκριτα με την χαρακτηριστική μελένια χροιά τους και την ιδιαίτερη στενή και κωνική καμπάνα τους.

Αυτά εν ολίγοις. Μια πολύ καλή ορχήστρα και ένας από τους μεγάλους μαέστρους του καιρού μας σε μια πολύ πετυχημένη βραδυά.

Ps. Η φώτο που βρήκα είναι πολύ ταιριαστή θαρρώ με το πνεύμα του μαέστρου, σε όλη την διάρκεια της συναυλίας :-)

John Williams came to town

2009-03-16T16:52:00.002+02:00

Την Πέμπτη 12-3-9, είπα να πάω να ακούσω το ρεσιτάλ του αστέρα της κλασικής κιθάρας, John Williams. Δεν θα έλεγα πως εντυπωσιάστηκα.

Πολύ καλός ο Williams, έπαιξε εξαιρετικά και είχε και πολύ καλή σκηνική παρουσία. Σχεδόν σε όλα τα κομμάτια που έπαιξε έκανε μια εισαγωγή και με αρκετό χιούμορ μάλιστα. Ωστόσο το στήσιμο του event έπασχε. Κατ’ αρχάς η μεγάλη αίθουσα του Μεγάρου δεν είναι κατάλληλη για ρεσιτάλ ακουστικής κιθάρας. Είναι πολύ μεγάλη και ο ήχος χάνετε. Έτσι επέλεξαν να έχουν ενίσχυση στο ήχο, οπότε ουσιαστικά ακούγαμε από τα ηχεία.

Από την μια μεριά λοιπόν η τεράστια αίθουσα από την άλλη ο ενισχυμένος ήχος καταστρέψανε την επαφή του καλλιτέχνη με το κοινό. Είχα την αίσθηση πως παρακολουθούσα την συναυλία από την τηλεόραση ένα πράμα. Βέβαια δεν νομίζω η μεγάλη πλειοψηφία του κοινού να είχε τέτοια προβλήματα. Άλλωστε το ακροατήριο της συγκεκριμένης συναυλίας δεν αποτελούνταν από μόνο ακροατές κλασσικής μουσικής. Ο Williams έχει και κοινό που περισσότερο ακούει ποπ και ροκ μουσική.

Μας έπαιξε:

Α’ Μέρος

ΑΝΤΟΝΙΟ VIVALDI
Κοντσέρτο έργο 3, αρ. 9

DOMENICO SCARLAΤI
Δύο σονάτεs

ENRIQUE GRANADOS
Valses poéticos

ISAAC ALBÉNIZ
Torre Bermeja

JOHN WILLIAMS
Notes in the Margin

Β’ Μέρος

AGUSTIN BARRIOS MANGORÉ
La catedral

JOHN WILLIAMS
Prelude to a Song
Ορen End
Song without Words
Hello Francis

ΕΝΝΙΟ MORRICONE
Θέµα τns ταινίαs Σινεµά ο Παράδεισοs

STANLEY MAYERS
Καβατίνα από την ταινία Ο ελαφοκυνnγόs

JOHN Τ. WILLIAMS
Θέµα τns ταινίαs Η λίστα του Σίντλερ

PETER SCULTHORPE
Djilile

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΙΡΛΑΝΔΕΖΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ
Carolan's Concerto
The Little and Great Mountain
The Bottom of the Punchbowl
Jackson's Morning Brush

Και μια γεύση (όχι από την συγκεκριμένη βραδυά ωστόσο)

Θαΐς

2009-03-14T01:31:00.004+02:00

Την Τρίτη 10-3-9 παρακολούθησα την Θαΐδα του Massenet στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (73). Μια πολύ καλή παραγωγή (παραγωγή του ΟΜΜΑ), που όμως δεν με ενθουσίασε. Η παραγωγή τα είχε όλα στη σωστή δόση και σε υψηλή ποιότητα, όμως το αποτέλεσμα ήταν κάπως άψυχο. Ήταν σαν να φτιάξαμε ένα φαγητό με άριστα υλικά, πολύ καλά κουζινικά σκεύη, να ακολουθήσαμε την συνταγή με ευλάβεια όμως το αποτέλεσμα να μην είναι τόσο καλό όσο θα έπρεπε.

Μια από τις περιπτώσεις που φαίνεται καθαρά η διαφορά του live performance από την αναπαραγωγή ή την αναμετάδοση. Και μια πολύ καλή απόδειξη του γιατί η ζωντανή παρακολούθηση μιας όπερας είναι μοναδική. Γιατί το γεγονός πως η παράσταση απέτυχε να περάσει τα vibrations της στο κοινό, μόνο being on site μπορείς να το καταλάβεις.

Well, η παράσταση είχε αρκετά εύστοχα μεταφερθεί από την Αίγυπτο του 4ου μ.Χ. αιώνα στην εποχή του μεσοπολέμου. Πολύ όμορφα η ανάπλαση του χώρου (και χρόνου) και τα κοστούμια – ιδιαίτερα τα κοστούμια της Θαΐδος ήταν σούπερ! Πολύ πετυχημένη η ιδέα που μετάτρεψε την Θαΐδα σε ηθοποιό του βωβού κινηματογράφου. Η ιδέα υποβάλλονταν πολύ ταιριαστά με σκηνές της ταινίας La Passion de Jeanne d' Arc του Carl Dreyer, που προβάλλονταν στο πίσω μέρος της σκηνής και επίσης από την αρχή της 3ης πράξης όπου αναπαρίστατο επί σκηνής ένα γύρισμα.

Επιπροσθέτως, η παράσταση είχε εξαιρετικά σκηνικά, πολύ καλή σκηνοθετική σύλληψη και μερικά πολύ εντυπωσιακά σκηνικά ευρήματα που συντέλεσαν σε μερικές σκηνές μεγάλης ομορφιάς. Οι παγωμένες σκηνές του πλήθους με τις οποίες άρχιζε κάθε πράξη ήταν ιδιαίτερα καλές. Πολύ μου άρεσε επίσης ο δυνατός κρότος που περίμεναν για να ξεπαγώσει η σκηνή (στην 1η πράξη το φλας ενός φωτογράφου, στην 2η μια κλακέτα σκηνοθέτη). Όλες οι σκηνές πλήθους ήταν πολύ καλές με αποκορύφωμα την σκηνή της δεύτερης πράξης με τις Μυρτάλη και Κροβύλη να χορεύουν πάνω σε ένα τραπέζι και τον Νικία να σκορπάει λεφτά στον αέρα. Το visual part ήταν γενικώς top ποιότητας. Ίσως να ήταν λίγο βάρβαροι οι φωτισμοί για τα φτωχά μου ματάκια αλλά overall το θέαμα ήταν χάρμα ειδέσθε.

Η παράσταση έτυχε επίσης πολύ καλών πρωταγωνιστών. Ιδιαίτερη η Marlis Petersen ως Θαΐδα – άλλωστε στον δικό της ρόλο στηρίζετε ουσιαστικά η παράσταση. Έτρεξε, χόρεψε, χτυπήθηκε και τραγούδησε πολύ καλά. Εντυπωσιακός ο τρόπος που επεδείκνυε την τεχνική της πηδώντας απότομα από το φορτίσσιμο στο πιανίσιμο. Μελωδικότατη, ήταν μια απόλαυση να την παρακολουθείς, ιδιαίτερα στις poser φάσεις της με την Αθαναήλ στην 1η & 2η πράξεις, όταν ήταν απαστράπτουσα ειδωλολάτρις. Είχε βέβαια και κάποιες στιγμές που δεν μου πολυάρεσαν – συγκεκριμένα στην αρχή της δεύτερης πράξης όταν χτυπιόνταν με τα υπαρξιακά της. Περισσότερο σαν ατσούμπαλες χορευτικές κινήσεις μου φάνηκε αυτό που έκανε.

Κοντά της ο Anthony Michaels-Moore ως Αθαναήλ, βέβαια δεν στάθηκε στο ύψος της αλλά σίγουρα ήταν πολύ καλός. Πολύ καλή η ερμηνεία του αλλά κάπως… ακαδημαϊκή να την πω; Λίγο άψυχη; Σε σημεία ήταν πολύ καλός σε άλλα μου φαίνονταν κάπως αποστασιοποιημένος.

Πολύ καλοί ήταν και οι Κυριακίδου, Καθαρίου, Καραγιάννη και Κορωναίος ως Κροβύλη, Μυρτάλη, Αυλητρίδα και Νικίας, αντιστοίχως. Βέβαια, εκτός ίσως του Νικία, οι ρόλοι τους ήταν αρκετά μικροί, ωστόσο όπου έπαιξαν ήταν πολύ καλοί.

Αυτό που δεν μου άρεσε στην παράσταση τελικά έχει να κάνει μάλλον με τον ήχο. Εντάξει δεν είναι και όπερα που βρίθει ηχητικών εκρήξεων, ούτε έντονη δυναμική και πολύ low entropy μελωδική γραμμή είχε, όμως κάθε φορά δεν μπορούσα να σταματήσω να σκέφτομαι πως λίγη ενίσχυση στον ήχο δεν θα ήταν άσχημη ιδέα. Το όλο ηχητικό μέρος ήταν κάπως υποτονικό. Λίγο το πιτ που βρίσκεται στο κέντρο της γης, λίγο η μέτρια ακουστική της αίθουσας νομίζω πως έπνιξαν αρκετά τον ήχο. Μα τι πρόβλημα έχει αυτή η αίθουσα τελικά; Μήπως δεν ανακλά τίποτα πίσω; Λες και υπήρχε κάποιος sound sucker που «φρόντιζε» συνεχώς για τα αυτιά μας :-)

Όσον αφορά την ορχήστρα, αν εξαιρέσει κανείς την ένταση, θα έλεγα πως η ερμηνεία της Ορχήστρας των Χρωμάτων ήταν πολύ καλή. Ομολογώ πως ούτε η όπερα ούτε η ορχήστρα μου είναι οικείες, πάντως δεν θα δίσταζα να αποδώσω στον μαέστρο την απόδοση της ορχήστρας, μιας και το επίπεδο των ελληνικών συνόλων είναι λίγο-πολύ γνωστό. Πιθανόν βέβαια να σφάλλω σε αυτή μου την γενίκευση.

Επίσης να πω πως αυτοί οι μουσικοί της Ορχήστρας των Χρωμάτων πρέπει να είναι τελείως χάπατοι. Καλά δεν πήραν χαμπάρι πως ολόκληρη η 2η σκηνή της 3ης πράξης παραλήφθηκε; Πως επέτρεψαν αδιαμαρτύρητα τέτοια παραποίηση στο λιμπρέτο; Δεν έβγαλαν ούτε μια ανακοίνωση ούτε μια διαμαρτυρία, τίποτα! Αφήστε δε το φιλί που πήγε να δώσει ο Αθαναήλ (ένας άνθρωπος ενδεδυμένος το σχήμα του Θεού) στην Θαΐδα (μια … ελευθέρων ηθών, to say the least)! Πως το κατάπιαν αυτό! Πότε θα μπεί κάποιο όριο επιτέλους στην αυθαιρεσία των καλλιτεχνών! Μας βλέπουν και παιδιά! Πλήρης κατάπτωση των ηθών, τι να πει κανείς….

Αυτά. Εν κατακλείδει μια μάλλον άνιση παράσταση, με ένα πολύ καλό οπτικό μέρος και ένα υποτονικό ηχητικό. Δεν λέω πως ήταν _απολύτως_ υποτονικό το μουσικό μέρος. Όμως υστερούσε αισθητά σε σχέση με το οπτικό.

Οι κυριότεροι συντελεστές:

Μουσική Διεύθυνση Michel Plasson, Σκηνοθεσία Arnaud Bernard, Σκηνικά Νίκος Πετρόπουλος, Κοστούμια Carla Ricotti, Φωτισμοί Vinicio Cheli, Θαΐς Marlis Petersen, Αθαναήλ Anthony Michaels-Moore, Νικίας Αντώνης Κορωναίος, Παλαίμων Χριστόφορος Σταμπόγλης, Ηγουμένη Αλμπίνα Αλεξάνδρα Παπατζιάκου, Κροβύλη Ειρήνη Κυριακίδου, Αυλητρίδα Βασιλική Καραγιάννη, Μυρτάλη Αγγελική Καθαρίου, Χορεύτρια Giulia Condulmari

Πλουσιότατο φωτογραφικό ρεπορταζ, όπως πάντα στου Πάρσιφαλ.

Ο Λάζαρος

2009-03-12T10:06:00.004+02:00

Μια πολύ ενδιαφέρουσα βραδυά μας επιφύλαξε η ΚΟΑ, την Κυριακή 8-3-9, στην μεγάλη αίθουσα του Μεγάρου. Συγκεκριμένα μας παρουσίασε σε μορφή κοντσερτάντε την μονόπρακτη όπερα του Cristóbal Halffter Λάζαρος, υπό την διεύθυνση του ίδιου του συνθέτη (80).

Σύγχρονη όπερα – παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην Όπερα του Κίελου πέρσυ τον Μάϊο – πραγματεύεται το θέμα του θανάτου. Σύμφωνα με το booklet της παράστασης πρόκειται τρόπον τινά για ένα Ευαγγέλιο του Λαζάρου. Ο Λάζαρος, βρίσκεται μετά την σύλληψη του Ιησού στον κήπο της Γεθσημανής. Κυνηγημένος, βρίσκει καταφύγιο στον τάφο του.

Τα κύρια πρόσωπα του δράματος είναι (εκτός από τον Λάζαρο) ο Ιούδας, η Μαρία (η Μαγδαληνή υποθέτω) και η Μάρθα (η αδελφή της). Το έργο έτυχε να έχει και στους 4 αυτούς ρόλους πολύ καλούς ερμηνευτές. Κατ’ αρχάς ο Jörg Sabrowski ως Λάζαρος μας πέρασε έναν χαρακτήρα ελεύθερο, απελευθερωμένο από τα δεσμά του θανάτου. Πάσχει μεν ως θνητός και υποφέρει από τα γήινα αλλά όμως όπως λέει και ο ίδιος «Θα πρέπει να είμαστε ελεύθεροι […] Θα πρέπει να ζούμε σαν να είχαμε ήδη πεθάνει, προπορευμένοι της έγερσής μας». Από τους υπόλοιπους, νομίζω πως άνετα όμως ξεχώρισαν ο Stefano Palatchi με την ιδιαίτερης χροιάς φωνή του ως Ιούδας, και η Diana Tiegs με το ιδιαίτερο πάθος που ερμήνευσε την Μαρία. Επίσης πολύ καλός και ο Alfredo Garcia στο ρόλο του Μάλχου.

Σε αρκετά καλή μέρα η ΚΟΑ, νομίζω πως κατάφερε να αποδώσει αρκετά πιστά το πνεύμα του συνθέτη. Με μεγάλη σύνθεση και πληθώρα χάλκινων (μέτρησα 4-5 τρομπόνια) και κρουστών, ο συνθέτης παρουσίασε ένα ηχητικό χαλί από ήρεμες μελωδικές γραμμές που διακόπτονταν από εκρήξεις δύναμης. Αρκετά ελκυστική μουσική γραφή που φάνηκε να αρέσει πολύ στο εξαιρετικά ευάριθμο κοινό, που την αντάμειψε με αρκετά έντονα χειροκροτήματα στο τέλος.

Στάθηκε λίγο άτυχος ο Λάζαρος σε αυτό το θέμα μιας και συνέπεσε με την επεισοδιακή Ρουσάλκα της Λυρικής και την 2η μέρα της Θαΐδος. Έτσι κάποια στιγμή αναρωτήθηκα αν ήταν περισσότερος κόσμος επί σκηνής απ’ ότι στο ακροατήριο (εντάξει, ήταν περίπου διπλάσιοι κάτω :-))

Οι ρόλοι του έργου:

Λάζαρος Jörg Sabrowski βαρύτος, Ιούδας Stefano Palatchi µπάσσοs, Μάρθα Marina Pardo µετζοσοπρόνο, Μαρία Diana Tiegs σοπράνο, Ιάκωβος, Φρουρός Α’ Eduardo Santamaria τενόροs, Ιωάννης, Φρουρός Β’ Gustavo Pena τενόροs, Ανδρέας Fernando Latorre µπάσοs, Σιμών, Μάλχος Alfredo Garcia βαρύτονοs

Η δομή του έργου:

ΠΡΕΛΟΥΔΙΟ - Η σύλληψη

ΣΚΗΝΗ Α - Η νύχτα στή Γεθσηµανή

- Εµφάνιση και φυγή του Λαζάρου

- Ο lούδαs αντιµέτωποs µε τον Μάλχο

ΙΝΤΕΡΛΟΥΔΙΟ Α - Δρόµοs τns Bιθυνίας

ΣΚΗΝΗ Β - Καταφύγιο στη Βιθυνία

- Συνάντηση µε τη Μάρθα και τη Μαρία

- Η Μάρθα και η Μαρία µόνεs

ΙΝΤΕΡΛΟΥΔΙΟ Β - Δρόµοs του τάφου

ΣΚΗΝΗ Γ - Το όνειρο του Λαζάρου

- Το όνειρο των αδελφών του

- Το όνειρο των κοιµώµενων

IΝΤΕΡΛΟΥΔIΟ Γ - Ξύπνnµα του Λαζάρου

ΣΚΗΝΗ Δ - Ξηµέρωµα oτn Βιθυνία

- Άφιξη του lούδα

- lούδαs και Σίµων

- Η δίκη

- Διάλογοs lούδα και Λαζάρου

IΝΤΕΡΛΟΥΔΙΟ Δ - Μέρα, και ξαφνικά σκοτάδι

ΣΚΗΝΗ Ε - Η εξορία

- Αποχωρισµόs

- Η αναµoνή στον τάφο

- Αέναο πρωινό

Η Νεράϊδα και οι Ταλιμπάν

2009-03-09T13:24:00.007+02:00

Επεισοδιακή η πρεμιέρα της Rusalka της ΛΣ, την Παρασκευή 9-3-9 (80). Η ομοφοβία και ο συντηρητισμός της μεγάλης πλειοψηφείας των νεοελλήνων ξεσπάθωσε και γιουχάρισε μια παραγωγή, η οποία μπορεί να μην ήταν σούπερ, είχε όμως πολλά καλά στοιχεία και σίγουρα ήταν από τις καλύτερες εμφανίσεις της ορχήστρας της Λυρικής.

Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Κατ’ αρχάς η σκηνοθέτιδα δεν έμεινε πιστή στο πρωτότυπο, αλλά θέλησε να χρησιμοποιήσει τους λαϊκότροπους μύθους του λιμπρέτου για κάτι άλλο. Όπως διαβάζουμε από το documentation της παράστασης: «Αντλώντας έμπνευση από το συναρπαστικό βίο του Λουδοβίκου Β’, βασιλιά της Βαυαρίας, επιλέξαμε να δούμε τη Ρούσαλκα μέσα από τα μάτια του πρίγκιπα. Ωστόσο, η Ρούσαλκα δεν υπάρχει. Είναι μονάχα ένα παραμύθι. Είναι μια νεράιδα στο φεγγαρόφωτο. Είναι ένα όραμα στην καταχνιά. Κι όταν ο πρίγκιπας κοιτά στο νερό, αντικρίζει απλώς το είδωλό του. Εκείνη θα γίνει το θηλυκό του κομμάτι. Θα αντιπροσωπεύσει την ψυχή του, τα όνειρα και τις μαγικές του ανάγκες, ώστε να αντέξει τον κόσμο και την ίδια του τη ζωή».

Εκτός από τα παραπάνω είχαμε όμως και επεμβάσεις στην δραματουργία (και κατ’ επέκταση και στην μουσική) του έργου με βασικότερες τις αλλαγές στην Β’ πράξη. Έτσι όλες οι ετοιμασίες του γάμου είχαν παραληφθεί. Επίσης οι ρόλοι του Gamekeeper και του παραπαιδιού της κουζίνας δεν υπήρχαν καθόλου. Το αν ήταν επιτυχείς οι επεμβάσεις ή όχι είναι συζητήσιμο. Ενδεχομένως να μην προσθέταν στο δράμα προς την κατεύθυνση που είχε η Wassermann στο νού της, οπότε καλά έκανε και τις έκοψε. Βέβαια αλλάζει το αρχικό έργο έτσι και θα πρέπει να κρίνουμε αν κάτι τέτοιο είναι δόκιμο. Αλλά νομίζω πως ότι και να νομίζουμε η ζωή έχει ήδη δώσει απαντήσεις: είναι δόκιμο εδώ και πάαααααρα πολύ καιρό. Είθισται κατά συρροή, οπότε είναι αποδεχτό. Πάντως τον μπερδεμένο και αποπροσανατολισμένο από την ομοφυλοφιλία του πρίγκιπα νομίζω πως καλά τον απόδωσε (η Wassermann).

Μέτρια μου φάνηκαν τα σκηνικά. Η δράση εξελίσσονταν σε ένα μεγάλο χώρο το οποίο υποθέτω πως παρίστανε κάποιο μεγάλο δωμάτιο (μουσικής; εκδηλώσεων;) του παλατιού του πρίγκιπα. Διαγώνια στο χώρο δέσποζε ένα χώρισμα-καθρέφτης, οπού εκεί λάμβανε συνήθως χώρα η επικοινωνία του πρίγκιπα με τον «θηλυκό του εαυτό». Όλη η δράση εξελλίσσονταν σε αυτό το χώρο. Πχ. οι σκηνές της πρώτης πράξης με τις νύμφες και τα ξωτικά να μπαινοβγαίνουν στην λίμνη και να τσαλαβουτούν στις όχθες της, αποδίδονταν ως μουσική συναυλία με τις νύμφες και το watergoblin να διαβάζουν τις πάρτες τους. Στην εποχή και περίγυρο του Λουδοβίκου Β' παράπεμπαν και τα όμορφα κοστούμια.

Αυτά όσον αφορά το δραματουργικό και οπτικό μέρος. At the bottom of the line, nothing really shocking.

Όσον αφορά το ηχητικό μέρος όμως, η παράσταση ήταν πολύ καλή. Κατ’ αρχάς η ορχήστρα μετά από ένα αμήχανο ξεκίνημα μας έδειξε το πολύ καλό της πρόσωπο, που σπάνια μας δείχνει. Είχε άποψη, δομή, ήταν συντονισμένη (εκτός από 1-2 minor cases) και αρκετά καλή άρθρωση και έλεγχο της δυναμικής. Πολλά μπράβο στο μαέστρο για όλα αυτά, μιας και κατάφερε να περάσει την άποψη του σε μια εν γένει μέτρια ορχήστρα. Σίγουρα τα μπασίματα δεν ήταν επιπέδου γερμανικής ορχήστρας, αλλά κι αυτό που κατάφερε λίγο δεν είναι. Η μόνη παράληψή του ήταν πως δεν έλαβε υπ' όψιν του την άθλια ακουστική του χώρου. Όταν η ορχήστρα φόρτσαρε σκέπαζε τα πάντα (και μας έπαιρνε και τα αυτιά). Αυτή η αναδόμηση του πιτ δεν ήταν για καλό τελικά.

Επιπροσθέτως, η παράσταση είχε την τύχη να έχει 4 πολύ καλές φωνές. Κατ’ αρχάς η Denisa Hamarová στον διπλό ρόλο ως Ježibaba και Ξένη Πριγκίπισσα ήταν καταπληκτική. Τόσο ως φωνή όσο και ως σκηνική παρουσία, είναι εντυπωσιακή γυναίκα, ήταν νομίζω ένα από τα σπουδαιότερα assets της παράστασης. Την Hamarová και τον Kyzlink τους είχα απολαύσει και πέρσυ σε μια εντελώς fantasy παράσταση και ως εκ τούτου είχα high expectations (τα οποία και δικαιώθηκαν τελικά). Βρήκα ιντριγκαδόρικο και mind-provocative την επιλογή του να ερμηνευτεί η Ježibaba και η Ξένη Πριγκίπισσα από την ίδια μονωδό. Τι ήθελε να πει εδώ ο ποιητής; Μήπως τα δύο διαφορετικά άτομα που καθορίζουν την τύχη της Ρουσάλκα (δηλ. του πρίγκιπα) δεν είναι τα άτομα αυτά καθ’ εαυτά αλλά η γυναικεία φύση; Ίσως παρατραβηγμένο. Πολύ θα ήθελα να ακούσω την άποψη της σκηνοθέτιδας επ’ αυτού.

Από κοντά στην Hamarová και η Natalia Ushakova ως Rousalka. Ομολογώ πως στην αρχή μου φάνηκε ολίγον μέτρια αλλά όσο περνούσε η ώρα ανέβηκε και στο τέλος ήταν πολύ καλή. Άψογη φωνή, δυνατή, λαμπερή με πολύ καλή τεχνική ήταν μια εξαιρετική Ρουσάλκα και δίκαια έλαβε το πολύ δυνατό χειροκρότημα στο τέλος.

Οι δύο αντρικές φωνές ήταν επίσης πολύ καλές. Ιδιαίτερα ο ρόλος του πρίγκιπα που στη συγκεκριμένη προσέγγιση ήταν και ο κεντρικός. Εξαιρετικός ο Pavel Černoch, τραγούδησε άλλοτε με ηδυπάθεια, άλλοτε ερωτικά, άλλοτε μπερδεμένα αλλά πάντα μέσα στο πνεύμα της σκηνοθέτιδας. Πολύ καλή φωνή, νομίζω πως και αυτός βρέθηκε σε πολύ καλή βραδυά. Πολύ καλός επίσης και ο Yevhen Shokalo στο ρόλο του Watergoblin, όσο και αν ο ρόλος του είχε υποβαθμιστεί.

Πολύ μου άρεσαν και οι τρεις νύμφες οι οποίες έκαναν και πολύ τολμηρή εμφάνιση (μαζί με την Ježibaba) στην τρίτη πράξη, μιας και το ντεκολτέ τους ήταν μάλλον … βαθύ :-)))

Πάμε τώρα στα extra-musical. Η ομοφυλοφιλία του Λουδοβίκου δεν ήταν και τόσο λανθάνουσα επί σκηνής. Έτσι είχαμε κάποιες σκηνές με αρκετά έντονο ομοφυλοφιλικό flavour. Μην φανταστείτε και τίποτε extreme, κάποια φευγαλέα χάδια και ίσως και ένα φιλί. Επίσης είχαμε στην Τρίτη πράξη τις τρεις νύμφες και την Hamarová να τριγυρνάνε γυμνόστηθες επί σκηνής. Έ όλα αυτά ενόχλησαν μεγάλη μερίδα του συντηρητικού κοινού της Λυρικής. Και μάλιστα, ενόχλησαν και το συνδικαλιστικό όργανο των μουσικών, το οποίο είχε άποψη και θέλησε μάλιστα να την επιβάλλει. Με ένα τραγελαφικό κείμενο που μας μοίραζαν μόλις μπαίναμε, στο οποίο μπερδεύουν μέσα και παιδάκια (πουλάνε πολύ αυτά στην Ελλάδα), προσπάθησαν να μας πείσουν πως αυτοί δεν ευθύνονται καθόλου για την ομοφυλοφιλία της παράστασης. Τι επαρχιωτισμό αλήθεια αποπνέουν όλες αυτές οι δημοσιοϋπαλληλικές συντεχνίες!

Υποθέτω πως το υπογράφει το ΔΣ του Συλλόγου των μουσικών της ορχήστρας, μιας και δεν φαντάζομαι η ορχήστρα να έχει άλλο ξεχωριστό ΔΣ. Από πότε η ορχήστρα πρέπει να επιβάλει την (οπισθοδρομική και ομοφοβική) άποψή της στην σκηνοθετική προσσέγγιση ενός έργου; Δεν καταλαβαίνουν πως με αυτό τον τρόπο υποδαύλισαν και εμμέσως υποστήριξαν και δικαιολόγησαν τα γιούχα; Ή αυτός ήταν εξαρχής ο σκοπός τους; Είναι δυνατόν να προκαλούν τους θεατές να τους γιουχάρουν; Και μάλιστα σε μια βραδυά που έπαιξαν τόσο καλά; Εν τω μεταξύ το γελείο του θέματος είναι πως στο τέλος, που οι μισοί χειροκροτούσαμε με μανία και οι άλλοι μισοί γιούχαραν, οι μουσικοί από το πιτ χειροκροτούσαν και αυτοί με ενθουσιασμό! Καλά δεν κατάλαβαν πως ο σύλλογος είναι αυτοί οι ίδιοι;

Σαν να μην έφταναν τα αδιακαιολόγητα γιούχα, το φανατισμένο γηπεδικό κοινό ούτε που έπαιρνε χαμπάρι τι γιούχαρε. Λες και εκτελούσε διατεταγμένη υπηρεσία. Και καλά να γιουχάρουν την Wassermann, όμως γιούχαραν την καταπληκτική Hamarová (επειδή ήταν γυμνόστηθη υποθέτω – τουλάχιστον την γιούχαραν λίγο), τον μαέστρο (!), τον Černoch(!!!) (πάρα πολύ αυτόν). Μα ένα ρόλο έπαιζε και ήταν και πολύ καλός στο ρόλο του!

Να σημειώσω πως το κοινό που γιούχαρε ήταν στο πάνω διάζωμα και στο πίσω μέρος της πλατείας. Επίσης πολύς κόσμος δεν γιούχαρε αλλά χειροκροτούσε, βέβαια τα χειροκροτήματα δεν μπορούσαν να σκεπάσουν τα γιούχα. Τέλος να πω πως η προσωπική μου γνώμη είναι πως το γιουχάρισμα είναι αποδεκτό μόνο άμα νοιώθει κανείς πως τον κοροϊδεύουν και όχι όταν διαφωνεί με τις καλλιτεχνικές επιλογές. Αμα ήταν έτσι τότε σε κάθε όπερα θα έπρεπε να είχαμε γιουχα.

Αυτά. Εν κατακλείδει μια αρκετά καλή παράσταση που κατάφερε να βγάλει στην επιφάνεια και σε όλη τους την μεγαλοπρέπεια τον επαρχιωτισμό και τον συντηρητισμό του ελληνικού κοινού.

Οι κυριότεροι συντελεστές:

Μουσική Διεύθυνση Jaroslav Kyzlink, Σκηνοθεσία Marion Wassermann, Σκηνικά Thierry Good, Κοστούμια Bruno Falatol, Χορογραφία Έφη Καρακώστα, Φωτισμοί Pierre Dupouey, First Wood Nymph Sofia Soloviy, Second Wood Nymph Maria Marketou, Third Wood Nymph Eleni Voudouraki, Vodník Yevhen Shokalo, Rusalka Natalia Ushakova, Ježibaba/Foreign Princess Denisa Hamarová, Hunter Ζαχαρίας Τσούμος, Prince Pavel Černoch

Επίσης να μην ξεχάσω να πω πως ήταν μια συμπαραγωγή με την Όπερα της Νίκαιας.

PS. O Λουδοβίκος II ήταν ο τελευταίος βασιλιάς της Βαυαρίας και ανηψιός του δικού μας Όθωνα. Περισσότερα εδώ.

Τα Ολύμπια

2009-03-05T16:03:00.004+02:00

Μια πολύ όμορφη και ενδιαφέρουσα βραδυά μας πρόσφερε το σύνολο μπαρόκ μουσικής Latinitas Nostra, την Τετάρτη 4-3-9 το βράδυ στην μικρή αίθουσα του Μεγάρου (80). Υπό την διεύθυνση του Μαρκέλλου Χρυσικόπουλου μας παρουσίασαν σε κοντσερτάντε μορφή την Ολυμπιάδα του Antonio Caldara.

Σύμφωνα με τα λεγόμενα του Χρυσικόπουλου (από το booklet της παράστασης) ο στόχος δεν ήταν να ανεβάσουν μια κατά το δυνατόν πιστότερη εκδοχή της όπερας, αλλά μάλλον να αποδώσουν το πνεύμα της και να παρουσιάσουν τις βασικές πτυχές του δράματος. Έτσι είχαμε αρκετές περικοπές αλλά και αλλαγές στους ρόλους (πχ ο Κλεισθένης ήταν μπάσσος, ο Λυκίδας βαρύτονος – δεν ήταν έτσι στο ορίτζιναλ), χωρίς ωστόσο να διακυβευτεί ο στόχος του Χρυσικόπουλου. Νομίζω πως στο πλαίσιο που τέθηκε η παράσταση ήταν αρκετά επιτυχημένη.

Βεβαίως εκτός από το δραματουργικό κομμάτι υπάρχει και το ηχητικό. Και εδώ θα έλεγα πως ήταν μια εξαιρετική παράσταση. Άλλωστε επί σκηνής είχαμε ένα all-star gathering της ελληνική μπαρόκ σκηνής. Τόσο στα έγχορδα (εποχής) όσο και φωνητικά οι καλλιτέχνες νομίζω πως μας έδωσαν τον καλύτερο τους εαυτό. Δύσκολα θα μπορούσα να ξεχωρίσω κάποιον και αν το έκανα θα το έκανα λόγω ρόλου μάλλον παρά λόγω απόδοσης.

Το μόνο στοιχείο που μου χτύπησε άσχημα ήταν η επιλογή του να υπάρχει ένας ηθοποιός να παρουσιάζει αποσπάσματα από το λιμπρέτο του Μεταστάζιο, ανάμεσα στα ηχητικά μέρη. Δεν λέω πως ήταν κακός σε αυτό το ρόλο ο Κων/νος Αβαρικιώτης, κάθε άλλο. Ήταν πολύ καλός, αλλά το να απαγγέλει την μετάφραση του Ρήγα Φεραίου σε αρχαΐζουσα καθαρεύουσα και μάλιστα με τόσο σκωπτικό τρόπο, θεωρώ πως δρούσε αντιφατικά σε σχέση με το δράμα. Θέλω να πω πως το δράμα δεν είχε τίποτα το κωμικό και το να το υποσκάπτεις συνεχώς με κωμικό τρόπο δεν νομίζω πως λειτουργούσε in favour. Επίσης, ιδιαίτερα στο πρώτο μέρος, οι συχνές διακοπές ήταν ενοχλητικές και στη ροή της μουσικής (αλλά και του δράματος). Ευτυχώς στο δεύτερο μέρος ήταν πολύ μικρός ο ρόλος του ηθοποιού και εύκολα μπορούσε κανείς να το αγνοήσει.

Αυτά. Overall μια πολύ ευχάριστη έκπληξη (μιας και δεν ήμουν σίγουρος in advance στο τι θα έβλεπα). Ελπίζω να έχουμε περισσότερο Latinitas Nostra στο μέλλον!

Οι κυριώτεροι συντελεστές:

Πέτρος Μαγουλάς Κλεισθένηs, Θεοδώρα Μπάκα Αργήνη, Κασσάνδρα Δηµοπούλου Αριστέα, Νίκοs Σπανόs Μεγακλήs, Χάρns Ανδριανόs Λυκίδαs, Γιάννns Ιδοµενέωs Αµύντας, Βαγγέλns Αγγελάκns Άλκανδροs

LATINITAS NOSTRA
Φανή Βοβώνη βιολί, Σίµοs Παπάναs βιολί, Χρήστοs Βλάχοs βιόλα, Ιάσων Ιωάννου βιολοντσέλο, Δnµήτρns Τίγκας βιολόνε, Θοδωρήs Κίτσοs θεόρβη/µπαρόκ κιθάρα, Γιώργοs Πέτρου τσέµπαλο, Μάρκελλοs Χρυσικόπουλοs τσέµπαλο

ps. Ξέχασα να πω πως η σκηνοθετική προσέγγιση ήταν του Αλέξανδρου Ευκλείδη

City of Birmingham Symphony Orchestra

2009-03-03T13:41:00.006+02:00

Την περασμένη Πέμπτη 26-2-9, παρακολούθησα την πολυαναμενόμενη συναυλία της CBSO, υπό τον Andris Nelsons (90). H CBSO είναι μια από της ιστορικότερες αγγλικές ορχήστρες (η πρώτη της συναυλία δόθηκε το 1920, υπό τον Edward Elgar) και έγινε αρκετά γνωστή τα τελευταία χρόνια λόγω της πολύ πετυχημένης περιόδου που πέρασε υπό την καθοδήγηση του Simon Rattle – από το 1980 έως 1997 νομίζω. Η ορχήστρα απέκτησε την πολύ καλή της φήμη κυρίως λόγω των ερμηνειών έργων της Ρομαντικής περιόδου. Και σε τέτοια έργα την απολαύσαμε και εμείς.

Στο πρώτο μέρος μας έπαιξαν στην αρχή την Εισαγωγή και Bacchanate από τον Τανχώυζερ και στη συνέχεια το Πρελούδιο και την συμφωνική εκδοχή του Liebestod από τoν Τριστάνο και Ιζόλδη. Στο δεύτερο μέρος ακούσαμε το συμφωνικό ποίημα Θάνατος και Εξαΰλωση, του Richard Strauss.

Πολύ καλή ορχήστρα, εφάμιλλη ίσως των μεγάλων γερμανικών που ακούμε συχνά στο Μέγαρο. Είχε πολύ καλά δουλεμένο ήχο, πολύ καλά έγχορδα, άψογο συντονισμό και εξαιρετικό έλεγχο της δυναμικής. Το μόνο που δεν μου πολυάρεσε ήταν η απόδοση των κόρνων – μάλιστα δεν μπόρεσα να αποφύγω την σκέψη «τόσο καλή ορχήστρα όφειλε να είχε καλύτερα κόρνα». Και μάλιστα σε έργα που τα κόρνα έχουν ιδιαίτερη σημασία. Εν πάσει περιπτώσει, ίσως να ήταν σε κακή βραδυά.

Αυτό ωστόσο που ήταν αναπάντεχα υψηλής ποιότητας ήταν η ανάγνωση του μαέστρου και γενικά η όλη απόδοσή του. Φοβερός ο Andris Nelson και μάλιστα σε τόσο νεαρή ηλικία! Τέλεια δουλεμένες όλες οι φράσεις με σαφέστατη άποψη κάθε στιγμή και μάλιστα άποψη που την επικοινωνούσε με πολύ καθαρό και εύληπτο τρόπο. Πραγματικά εντυπωσιακός! Ίσως έχει κάτι το νερό στη Βαλτική και βγάζει τέτοιους μουσικούς :-) Νομίζω πως η ορχήστρα βρήκε άξιο διάδοχο του Simon Rattle.

Αυτά. Μπίζαραν με Λόεγκριν θαρρώ.

ps. Η φώτο μετά από παρέμβαση του Parsifal :-)

Άρης Αργύρης

2009-02-27T11:07:00.002+02:00

Ένα ρεσιτάλ του Άρη Αργύρη παρακολούθησα την Τετάρτη 25-2-9, στην μικρή αίθουσα του Μεγάρου. Είναι η δεύτερη φορά μέσα στον τελευταίο μήνα που τυχαίνει να παρακολουθήσω τον Άρη Αργύρη και η άποψη που σχημάτισα είναι πως η πρώτη πολύ καλή εντύπωση κάθε άλλον παρά τυχαία ήταν.

Δυνατή φωνή, με μεγάλο όγκο και καλή άρθρωση, ήταν αρκετά εντυπωσιακός. Δυστυχώς το κρυολόγημα που τον ταλαιπωρούσε ήταν εμφανές και απέφευγε τις ψηλές νότες, ωστόσο έδειξε μεγάλη άνεση, αυτοπεποίθηση και (συγκατημένα) έκταση φωνής. Μας τραγούδησε και την σκηνή του θανάτου του Ροντρίγκο από τον Δον Κάρλο, την οποία ομολογουμένως την είχε παίξει πάρα πολύ καλά.

Τον συνόδευσε πολύ όμορφα στο πιάνο ο Θανάσης Αποστολόπουλος

Το πρόγραμμα:

Α’ Μέρος

RUGGERO LEONCAVALΙO (1857-1919)
«Si può? ... Si può? ... »
Πρόλογοs (Άρια του Τόνιο) από την όπερα Οι παλιάτσοι

WOLFGANG AMADEUS MOZART (1756-1791)
«Hai già vinta la causa!»
Άρια του Κόµη από την Πράξη Γ', Σκηνή 4 τns όπεραs Οι γάµοι του Φίγκαρο

«Tutto è dispostο» και «Aprite un po' quegli occhi»
Ρετσιτατίβο και Άρια του Φίγκαρο από την Πράξη Δ', Σκηνή 8 τns όπεραs Οι γάµοι του Φίγκαρο

CHARLES GOUNOD (1818-1893)
«Ο sainte medaille [ ... ] Avant de quitter ces lieux»
Άρια του Βαλεντίν από την Πράξη Β', Σκηνή 2 τns όπεραs Φάουστ

GAETANO DΟΝΙΖΕTΙ (1797-1848)
«Cruda, funesta smania»
Άρια του Ενρίκο από την Πράξη Α', Σκηνή 1 τns όπεραs Λουτσία ντι Λαµµερµούρ

Β’ Μέρος

GIUSEPPE VERDI (1813-1901)
«Dί Provenza ίl mar, ίl suol»
Άρια του Ζερµόν από την Πράξη Β'. Σκηνή 8 τns όπεραs Λα Τραβιάτα

«Felice ancor ίο son […] Per me giunto» και «Ο Carlo ascolta […] Io morrò»
Άρια και Σκηνή του θανάτου του Μαρκησίου Πόζα (Ροντρίγκο) από την Πράξη Γ', Μέροs 2 τns όπεραs Ντoν Κάρλο

AUGUSTO ROTOLI (1847-1904)
«Mia sposa sarà la mia bandiera» (καvτσοvέτα)

STANISLAO GASTALDON (1861-1939)
«Musica proibita» (καvτσοvέτα)

GIOACCHINO ROSSINI (1792-1868)
«Largo al factotum»
Καβατίνα του Φίγκαρο από την Πράξη Α’ Σκηνή 2 τns όπεραs Ο κουρέαs τns Σεβίλλns

Borodin Quartet

2009-02-25T13:18:00.002+02:00

Ένα από τα σημαντικότερα σύνολα του καιρού μας απολαύσαμε όσοι τυχεροί βρεθήκαμε στο Μέγαρο, το Σάββατο 21-2-9 (88). Συγκεκριμένα, το Kουαρτέτο Μποροντίν έπαιξε για μια βραδυά, έργα αποκλειστικά ρωσικού ρεπερτορίου.

Το Κουαρτέττο Μποροντίν ιδρύθηκε το 1945 και υπήρξε από τα διαμάντια του σοβιετικού μουσικού συστήματος. Ταξίδευε αρκετά συχνά στην Δύση, προκειμένου να επιδείξει τα επιτεύγματα της σοβιετικής τέχνης. Μάλιστα το κουαρτέτο έπαιξε στην νεκρώσιμη τελετή του Στάλιν και αργότερα την ίδια μέρα έπαιξε και στην νεκρώσιμη τελετή του Προκόφιεφ. Αξίζει να σημειώσουμε πως μέχρι πρόσφατα έπαιζε μαζί τους, ο Valentin Berlinsky (πέθανε τον περασμένο Δεκέμβρη), από τα ιδρυτικά μέλη του συγκροτήματος. Επίσης, ανάμεσα στα πολλά trivial που συνοδεύουν το συγκρότημα, πρέπει να αναφέρουμε πως ο Σοστακοβιτς συνήθιζε να δίνει τα κουαρτέτα του στο συγκρότημα να τα παίξουν κατ’ ιδίαν πριν από την δημόσια παρουσίασή τους, προκειμένου να κάνει τις τελικές διορθώσεις.

Η συναυλία ξεκίνησε με το δεύτερο κουαρτέτο του Προκόφιεφ. Αρκετά ελκυστικό έργο και ιδιαίτερα καλή απόδοση. Πολύ καλό δέσιμο, αυτοπεποίθηση στο παίξιμο και πολύ καλή έκφραση των μουσικών προτάσεων. Νομίζω πως το αργό δεύτερο μέρος ήταν και το χάιλάιτ της βραδυάς. Σε σημεία μου θύμισε αρκετά τους σύγχρονους «θρησκευτικούς» προς Βαλτική μεριά (Παρτ, Πεντερέκι κλπ).

Στη συνέχεια ακούσαμε το κοντσερτίνο για κουαρτέτο εγχόρδων του Στραβίνσκι. Έργο που δεν θυμάμαι να είχα ξανακούσει, ένα κλασικό Στραβίνσκιο άκουσμα εποχής. Ωστόσο ήταν και το έργο που μου προξένησε το μεγαλύτερο ενδιαφέρον και περιέργεια, μιας και την άλλη μέρα το παράγγειλα :-)

Στο δεύτερο μέρος μας έπαιξαν το φλαγκσιπ της ημέρας, το πρώτο κουαρτέτο του Μποροντίν. Νομίζω πως και εδώ επέδειξαν με το παραπάνω όλα τα στοιχεία που έκαναν το κουαρτέτο διάσημο. Δηλαδή, εκτός από την τέλεια τεχνική, το πολύ καλό «διάβασμα» του έργου και την άνεση στην απόδοσή του. Επίσης να πω πως πολύ μου άρεσε ο νέος τσελίστας, ο οποίος φαίνεται πως ήδη έχει αποκτήσει το απαραίτητο δέσιμο με τα υπόλοιπα μέλη του κουαρτέτου.

Τα μέλη του κουαρτέττου είναι: 1st violin Ruben Aharonian, 2nd violin Andrei Abramenkov, viola Igor Naidin και cello Vladimir Balshin.

Αυτά.

Ανεμοστρόβιλοι, ανοίξτε τώρα τα φτερά!

2009-02-16T07:22:00.004+02:00

Μια από τις πιο έντονες μουσικές εμπειρίες των τελευταίων μηνών μας χάρισε η Freiburger Barockorchester, την Τετάρτη 11-2-8 το βράδυ, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (92). Με την συμβολή του κόντρα τενόρου Christophe Dumaux και υπό την «διακριτική» διεύθυνση της Pietra Müllejans, περάσαμε μια Haendel-only βραδυά, με αποσπάσματα από όπερες, ένα κοντσέρτο και μια best-of σουΐτα.

Πρέπει να είναι η 3η φορά που βλέπω την συγκεκριμένη ορχήστρα – την είχα δει παραμονές Χριστουγέννων του 2005 στον Μεσσία του Χέντελ στο Μέγαρο και ξανά στο Beaux Arts των στις Βρυξελλών τον Οκτώβρη του 2006 (και τις δυό φορές υπό τον Ρενέ Γιάκομπς). Και οι δύο προηγούμενες φορές με είχαν αφήσει με τις καλύτερες των εντυπώσεων, οπότε και τα expectations που είχα ήταν ψηλά.

Ευάριθμη η ορχήστρα (~20 άτομα), αρκετά μεγάλη όμως για να είναι αρκετά δύσκολος ο συντονισμός της από κάποιο μέλος της ορχήστρας και όχι ένα full-blown μαέστρο. Ωστόσο η Pietra Müllejans τα κατάφερε περίφημα και η ορχήστρα στάλθηκε στο χαρακτηριστικό πολύ υψηλό επίπεδο των Γερμανικών ορχηστρών. Άψογος συντονισμός, άψογη τεχνική – ιδιαίτερα τα τέσσερα χάλκινα ήταν αξιοθαύμαστα το πώς έπαιρναν το lead από κάποια σημεία που ίσως εκ πρώτοις να φαινόντουσαν επικίνδυνα και αναδείκνυαν με πολύ μεγάλη μουσικότητα και συνέπεια το πνεύμα του συνθέτη.

Η ορχήστρα είχε ένα casual στήσιμο – έτσι όσοι δεν ήταν απαραίτητο να κάθονται (viz. τα τσέλλα και το θεώρβη-like λαούτο) ήταν όρθιοι. Χωρίς αμφιβολία, έδιναν ένα essence αμεσότητας και επαφής με το ακροατήριο. Στην θέση του κορυφαίου βιολιού, η Pietra Müllejans κυριολεκτικά χόρευε, διευθύνοντας και παίζοντας ταυτόχρονα.

Εξαιρετικός και ο Christophe Dumaux στις άριες του Χέντελ. Φωνή λαμπερή, με απόλυτο έλεγχο και πολύ γυμνασμένη, ήταν εντυπωσιακός στα baroque ornaments και στο απόλυτο έλεγχο που είχε στα πιανι και στις τενούτες.

Θα ξεχωρίσω την στιγμή (νομίζω ήταν στην «T'amai, quant'il mio cor gia seppe amarti») του διαλόγου του με το κόρνο. Εξαιρετικός και ο Erwin Wieringa με το μπαρόκ κόρνο. Αν και δεν απόφυγε στην αρχή ένα γλίστρημα σε ένα leap προς τα ψηλά, είχε πολύ καλό ήχο και μόλις ζεστάθηκε ήταν άπιαστος. Ιδιαίτερα σε ένα τέτοιο όργανο με ένα timbre που εμένα τουλάχιστον μου φέρνει στο νου ζεστή, πηχτή ρευστή σοκολάτα :-)

Αυτά. Μοναδική μελανή εικόνα το ακροατήριο της αίθουσας. Τέτοια ορχήστρα και να παίζει μπροστά σε άδεια καθίσματα! Κρίμα…

Το πρόγραμμα:

Α’ Μέρος

Απόσπασµα και άριεs από την όπερα RinaLdo, HWV 7
Sinfonia από την Γ' πράξη
Άρια του Ρινάλντο «Venti, turbini, prestate», από την Α' πράξη
Άρια του Ρινάλντο «Abbruccio, avvampo e fremo», από την Β' πράξη

Απόσπασµα και άριεs από την όπερα Amadigi di GauLa, HWV 11
Eισαγωγή
1. Largo - Allegro - Largo
2. Gavotta
Άρια του Αµαντίτζι «T'amai, quant'il mio cor gia seppe amarti», από τπ Β' πράξη
Άρια του Αµαντίτζι «Ε si dolce ίΙ mio contento», από τπν Α' πράξη

Κοντσέρrο γκρόσο σε ρε ελάσσονα, έργο 3 αρ. 5, HWV 316
1. [Largo]
2. Fuga: allegro
3. Adagio
4. Allegro, ma non troppo
5. Allegro

Β’ Μέρος

Αποσπάσµατα και άριεs από τη όπερα Giulίo Cesare in Egitto, HWV 17
Eισαγωγή
[Largo] - Allegro

Άρια του lούλιου Καίσαρα «Va tacito e nascosto», από την Α’ πράξη
Sinfonia από την Γ' πράξη
Άρια του lούλιου Καίσαρα «Se in fiorito ameno prato», από την Β' πράξη
Άρια του lούλιου Καίσαρα «Empio, diro, tu sei», από την Α' πράξη

Σουίτα αρ. 7, σε φα µείζονα, HWV 348, από τη «Μουσική των νερών»
1. Ouverture (Largo - Allegro)
2. Adagio e staccato
3. G- 4. [Allegro] - Andante - Da capo [Allegro]
5. [Passepied]
6. Αίr
7. Minuet
8. Bourrée
9. Hornpipe
10. [Andante]

Minetti Quartett

2009-02-12T11:23:00.003+02:00

Μια πολύ όμορφή βραδυά απολαύσαμε όσοι τυχεροί βρεθήκαμε στη μικρή αίθουσα του Μεγάρου, την Τρίτη 10-2-9 (88). Το αυστριακό κουαρτέτο εγχόρδων Minneti, μας παρουσίασε έργα συνθετών που έζησαν και έδρασαν μοστλυ ιν Βιέννα.

Παραδόξως είχε περισσότερο κόσμο απ’ ότι έχω συνηθίσει να βλέπω σε τέτοιες βραδυές. Δεν λέω πως γέμισε η αίθουσα αλλά το ένα τέταρτο της αίθουσας μάλλον γέμισε :-)

Η βραδυά ξεκίνησε με το 3ο κουαρτέττο του J. Haydn, του οποίου το πρώτο μέρος κατάστρεψε ο φωτογράφος του Μεγάρου με το συνεχές κλάκα-κλάκα της μηχανής του :-( Πότε επιτέλους θα καταλάβουν πως είναι άκρως ενοχλητικό να υπάρχει φωτογράφος που φωτογραφίζει συνεχώς; Ας του πάρουν μια αθόρυβη μηχανή ή ας παίρνει τις φωτογραφίες πίσω από το τζάμι!

Anyway….

Τεχνικά άψογοι οι μουσικοί, επέδειξαν μεγάλη οικειότητα και δέσιμο μεταξύ τους. Επίσης φάνηκαν πως είναι πολύ κοντά στο έργο του Haydn, το οποίο και ερμήνευσαν με αυτοπεποίθηση αλλά και αρκετά προσωπικό τόνο. Δεν θα έλεγα πως κάποιος απ’ όλους ήταν καλύτερος και επισκίαζε τον άλλον (πράγμα που συμβαίνει αρκετά συχνά σε νεανικά κουαρτέτα) παρόλο που η Maria Almer ως πρώτο βιολί είχε σαφώς πιο τονισμένο ρόλο.

Στη συνέχεια περάσαμε σε πιο μοντέρνα πράγματα και στη 2η Σχολή της Βιέννης. Έτσι ακούσαμε το κουαρτέττο εγχόρδων του Alban Berg, op. 3. Χαρακτηριστικό έργο της πρώτης ατονικής περιόδου (γράφτηκε το 1910), σε δύο μέρη, το πρώτο σε φόρμα σονάτας το δεύτερο σε ρόντο. Μουσική περισσότερο για άσκηση και προβληματισμό, δεν μπορώ να πω πως με ενθουσίασε, ωστόσο αποδόθηκε άψογα και με σαφήνεια.

Στο δεύτερο μέρος ακούσαμε μια ιδιαίτερη καλή εκτέλεση του 2ου κουαρτέττου του Μπετόβεν. Έργο πολύ γνωστό και χιλιοπαιγμένο, αποδόθηκε με μεγάλη ευαισθησία και μουσικότητα. Θα σταθώ ιδιαίτερα στο πολύ καλό αργό δεύτερο μέρος αλλά και στο ενθουσιώδες φινάλε. Δίκαια ξεσήκωσε το κοινό, που τους αντάμειψε με παρατεταμένα χειροκροτήματα, αναγκάζοντάς τους να μπιζάρουν με το επίσης ενθουσιώδες 4ο μέρος από το 4ο κουαρτέττο του Haydn.

Αξίζει να σημειώσουμε πως η Εθνική Τράπεζα της Αυστρίας έχει «προικίσει» το συγκρότημα με μερικά πάρα πολύ ζηλευτά όργανα. Έτσι η Maria Ehmer παίζει σε ένα βιολί του Giovanni Battista Guadagnini (1774), η Anna Knopp σε ένα βιολί του Gaspare Lorenzini (1756), ο Markus Huber σε μια βιόλα από τον Giovanni Battista Ceruti (ca. 1810) και ο Leonhard Roczek σε ένα τσέλλο του Giovanni Tononi (1681).

Αυτά. Να πως επίσης πως η διάταξη των οργάνων ήταν διαφορετική στο κουαρτέττο του Haydn απ’ ότι στα υπόλοιπα. Έτσι στην αρχή τα δύο βιολιά κάθονταν στις εξωτερικές θέσεις ενώ στη συνέχεια το δεύτερο βιολί άλλαξε με το τσέλο και κάθισε δίπλα στο πρώτο βιολί (το πρώτο βιολί και η βιόλα δεν μετακινήθηκαν). Υποθέτω πως οι συνθέτες δεν είχαν explicitly υποδείξει την διάταξη των οργάνων, αλλά οι μουσικοί ακολούθησαν τις συνήθειες της εποχής που γράφτηκαν τα έργα. However, I might guess wrong…

Don Carlo

2009-02-03T15:24:00.007+02:00

Το προηγούμενο Σαββατοκύριακο βρέθηκα στην Φρανκφούρτη και δεν άφησα την ευκαιρία ανεκμετάλλευτη. Έτσι την Παρασκευή, 30-1-9, παρακολούθησα στην Όπερα της πόλης μια εξαιρετική παράσταση του Don Carlo (90), παραγωγής 2007 (πρεμιέρα 30/9/7). Δυστυχώς η παράσταση δεν ήταν στην Alter Oper – νομίζω πως δεν πολυχρησιμοποιείται πια για παραστάσεις όπερας, αλλα σε ένα καινούργιο – σχετικά – χώρο, ο οποίος ήταν σε ένα κόμπλεξ με αυτά τα skyscraper-αισθητικής κτήρια της πόλης.

Η σκηνοθεσία ήταν του David McVicar, o οποίος ανήκει στην κρεμντελακρεμ του πεδίου του και νομίζω πως έκανε αρκετά καλή δουλειά σε ένα έργο που εύκολα μπορεί να ξεφύγει προς stand-and-sing ψιλοβαρετές καταστάσεις. Αρκετή κίνηση και πολύ όμορφα τονισμένα τα δυνατά σημεία της πλοκής – άλλωστε η συγκεκριμένη όπερα βρίθει έντονων καταστάσεων και πολύ δυνατών μουσικών στιγμών.

Η παράσταση δεν είχε μεταφερθεί σε καμμιά άλλη εποχή, ούτε άλλαξαν το context κατά τα ειωθότα των γερμανικών θεάτρων – η παράσταση ήταν όπως την φαντάστηκαν ο συνθέτης και ο λιμπρετίστας. Είχαν πολύ όμορφα κουστούμια βέβαια, αλλά εγώ προσωπικά προτιμώ τις ευφάνταστες μεταφορές (όχι μόνο στις όπερες αλλα και στο κλασικό θεατρικό ρεπερτόριο), οι οποίες αν μη τι άλλο προσφέρουν μια επιπλέον διάσταση στην ερμηνεία και στην απόλαυση του έργου.

Δεν θα έλεγα πως με άφησαν με τις καλύτερες των εντυπώσεων τα σκηνικά, τα οποία τα βρήκα λίγο dull. Όλη η όπερα είχε το ίδιο βασικό σκηνικό το οποίο ήταν ένας τούβλινος ψηλός και κάποια τοιχία της ίδιας τεχνοτροπίας, τα οποία ανεβοκατέβεναν και μαζί με διάφορες κουρτίνες που χρησιμοποιούνταν κατά περίπτωση σχημάτιζαν του διάφορους χώρους δράσης. Μού ήλθε στο νου η Processional Way στο μουσείο της Περγάμου (από τα τούβλα, that is :-) Με δύο εξαιρέσεις (τον πύρινο σταυρό στο auto-de-fe στο τέλος της 3ης πράξης και την σκηνή της φυλακής στην τέταρτη, με τα εντυπωσιακά κάγκελα) νομίζω πως τα σκηνικά ήταν το χειρότερο στοιχείο της παράστασης.

Αυτό που ήταν εντυπωσιακό ήταν το ηχητικό μέρος της παράστασης. Κατ’ αρχάς η ακουστική της αίθουσας ήταν κορυφαία. Μπορεί αισθητικώς το εσωτερικό της αίθουσας να μην εντυπωσιάζει (σε αντίθεση με το foyer, που παρεπιπτώντως έχει και μια πολύ ωραία θέα στην Wiily Brandt Platz) αλλά πρέπει να είναι από τις πιο καλές αίθουσες που έχω βρεθεί. Αυτό που μου έκανε εντύπωση ήταν πως ενώ είχε αρκετά βαθύ πιτ – σχεδόν μου θύμισε την αίθουσα Τριάντη – ο ήχος έβγαινε δυνατά και καθαρά στρογγυλεύοντας κάθε αιχμή. Βάζοντας στο παιγνίδι μια πολύ καλή γερμανική ορχήστρα και έναν μαέστρο σε πολύ καλή βραδυά, νομίζω πως τελικά και σε μορφή κοντσερτάντε να έβλεπα την όπερα καθόλου δεν θα με πείραζε.

Στον ρόλο του Don Carlo ο εντυπωσιακότατος Yonghoon Lee. Τρομερά δυνατή φωνή, με αυτοπεποίθηση και πάθος, καθαρή και λαμπερή. Κάθε φορά που τραγουδούσε κρεμόμασταν από τα χείλη του. Ίσως στο ακτινγκ πάρτ να μην ήταν η καλύτερη επιλογή, μιας και δύσκολα μπορεί να τον φανταστεί κανείς σαν λατίνο εραστή και ισπανό ευγενή, αλλά νομίζω πως οι φωνητικές του ικανότητες επισκίαζαν τα πάντα. Τρομερό το ντουέτο της 2ης πράξης «Dieu, tu semas dans nos âmes», που τραγούδησε με τον επίσης πολύ καλό Aris Argiris, στο ρόλο του Ροντρίγκο.

Ιδιαίτερα καλή και η Annalisa Raspagliosi, στο ρόλο της Ελίζαμπεθ, η οποία ήταν εξίσου καλή και στα υποκριτικά της καθόκοντα. Πολύ όμορφη, θερμή φωνή που γινόνταν εύκολα δυνατή και οξύα ή ζεστή και υποταγμένη. Έδωσε πολύ όμορφα το ρόλο της ερωτευμένης η οποία αναγκάζετε να παντρευτεί άλλον από αυτόν που θέλει.

Πολύ καλόs και ο Bálint Szabó (ήταν παρών και στον καθ’ ημάς Boccanegra) στον ρόλο του Φίλιππου του 2ου αλλά και ο Magnus Baldvinsson στον ρόλο του Μέγα Ιεροεξεταστή. Πολύ έντονη η σκηνή της 4ης πράξης μεταξύ τους. Σε πολύ ψηλό επίπεδο κυμάνθηκαν επίσης και οι ερμηνείες των Tichina Vaughn και Jenny Carlstedt ως Eboli και Tebaldo, αντίστοιχα.

Οι κυριώτεροι συντελεστές:

Μουσική Διεύθυνση Roland Böer, Σκηνοθεσία David McVicar, Σκηνικά Robert Jones, Costume Brigitte Reiffenstuel, Φωτισμοί Joachim Klein, Philipp II Bálint Szabó, Elisabeth von Valois Annalisa Raspagliosi, Don Carlo Yonghoon Lee, Prinzessin Eboli Tichina Vaughn, Rodrigo, Marquis von Posa Aris Argiris, Graf von Lerma/Ein Herold Hans-Jürgen Lazar, Tebaldo Jenny Carlstedt, Der Großinquisitor Magnus Baldvinsson, Ein Mönch (that is a monk) Simon Bailey, Eine Stimme von oben (this is voice from heaven) Christiane Karg

Έλαβαν επίσης μέρος η χορωδία της Όπερας της Φρανκφούρτης και η Frankfurter Museumsorchester

Tannhäuser

2009-01-28T22:15:00.002+02:00

Το Σάββατο 24-1-9, παρακολούθησα στην αίθουσα Τριάντη την αναπαραγωγή του Tannhäuser από την ΕΛΣ (90). Η αρχική παραγωγή ήταν του 2007 της Όπερας του Σαν Φραντσίσκο. Ήταν νομίζω μια πολύ μεγάλη επιτυχία για την ΕΛΣ, πού κατάφερε να παρουσιάσει μια όπερα σε επίπεδο που μόνο στο εξωτερικό έχω δει.

Η σκηνοθεσία ήταν του Graham Vick, τον οποίον τον είχαμε δει πρόπερσυ στην Μποέμ, σε μια παράσταση που δεν θα την χαρακτήριζα και αξιομνημόνευτη. Νομίζω πως στον Τανχώυζερ όμως είχε πολύ καλή προσέγγιση και αρκετά μεγάλη έμπνευση στην υλοποίηση του. Νομίζω πως κατάφερε να περάσει πολύ όμορφα τον διχασμό του πρωταγωνιστή ανάμεσα στον σαρκικό έρωτα της Αφροδίτης και τον ρομαντικό της Ελίζαμπεθ. Ωστόσο, εξίσου εύστοχα πέρασε και το δικό του understatement, πως πρόκειται ουσιαστικά για τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος, με την επιλογή της ίδιας πρωταγωνίστριας για τους ρόλους της Αφροδίτης και της Ελίζαμπεθ.

Το έργο διαδραματίστηκε ολόκληρο στο ίδιο σκηνικό, μια μεγάλη αίθουσα που άλλοτε παριστάνει την σπηλιά του Όρους της Αφροδίτης, άλλοτε την αίθουσα τελετών του λαντγράβου της Θουριγγίας. Στην μέση του σκηνικού ένα δέντρο το οποίο ήταν γεμάτο πράσινα φύλα στην πρώτη πράξη, σχεδόν ξερό στην δεύτερη και ξερό και καμένο στην τρίτη. Στην αρχή νόμιζα πως συμβολίζει την λίμπιντο του Τανχώυζερ, αλλά μάλλον (μιας και άνθισε στο τέλος μαζί με την ποιμαντική ράβδο του Πάπα) συμβόλιζε το ισοζύγιο της αμαρτίας που είχε ο πρωταγωνιστής. Ίσως να έκανε και ένα σχόλιο για τον χριστιανισμό εδώ ο σκηνοθέτης. Αρκετά πετυχημένο σκηνικό και επίσης και τα εφέ με τις φωτιές και τους φωτισμούς πολύ καλά και αυτά και στις σωστές δόσεις.

Επίσης πολύ μου άρεσαν η χορογραφία και οι χορευτές και οι χορεύτριες του μπαλέτου της ΕΛΣ. Αυτό που βρήκα λίγο αμερικανιά, αλλά δικαιολογείται αν σκεφτούμε πως σε Αμερικάνους απευθύνονταν originally, ήταν το άλογο που βγήκε επί σκηνής. Φαντάζομαι πόσα καθαρτικά και ηρεμιστικά θα του είχαν δώσει προκειμένου να μην κάνει του κεφαλιού του. Επίσης ο συρφετός των προσκυνητών μου φάνηκε λίγο άσχετος έτσι ζόμπι-λάικ που περιφέρονταν. Ωραία ήταν ρακένδυτοι αλλά θα προτιμούσα να αυτομαστιγώνονταν :-)) Θα ήταν έτσι και πιο κοντά στην ιστορική πραγματικότητα :). Εν πάσει περιπτώσει, αυτά είναι λεπτομέρειες που ελάχιστα επηρέασαν την πολύ καλή βραδυά.

Από πλευράς τώρα πρωταγωνιστών, νομίζω πως την παράσταση έκλεψε η Lise Lindstrom, στον διπλό ρόλο της Αφροδίτης-Ελίζαμπεθ. Συναρπαστική φωνή, δυνατή, καμπανιστή και γεμάτη αυτοπεποίθηση. Εντυπωσιακή και σαν γυναίκα, ψηλή, ξανθιά, με έντονη σκηνική παρουσία έβγαλε τον μαραθώνιο των δύο ρόλων άνετα, διαπρέποντας από την αρχή μέχρι το τέλος, τόσο σαν σεξουαλική Αφροδίτη όσο και σαν ρομαντική Ελίζαμπεθ. Δίπλα της ο John Treleaven, ιδιαίτερα στην αρχή, έμοιαζε σαν να μην υπάρχει. Νόμιζα πως τραγουδάει συνέχεια στο mute. Ευτυχώς βελτιώθηκε αρκετά από την δεύτερη πράξη και μετά, δίνοντάς μας μια πολύ δυνατή σκηνή, την στιγμή που συνειδητοποίησε την αμαρτία του μετά των διαγωνισμό τραγουδιού.

Πολύ καλοί και οι υπόλοιποι, με προεξάρχοντες τον Motti Kaston ως Wolfram και τον Martin Snell, στον ρόλο του λαντγράβου της Θουριγγίας.

Θα πρέπει να δώσουμε επίσης εύσημα τόσο στην παιδική χορωδία ROSARTE που τραγούδησε πολύ καλά, όσο και στην μεγάλη έκπληξη της βραδυάς, την ορχήστρα της ΕΛΣ που ήταν πραγματικά αγνώριστη! Πολύ καλός ήχος, σωστή άρθρωση και σχεδόν εξαφανισμένα τα συνήθη προβλήματα συντονισμού που έχει μεταξύ των διαφόρων οργάνων στα γρήγορα ρυθμικά μέρη (λέω σχεδόν γιατί λιγάκι προς το τέλος της πρώτης πράξης τους ξέφυγε λιγάκι). Πράγμα βέβαια που θα το αποδώσω αποκλειστικά στον μαέστρο Philippe Auguin. Και επειδή τόσο ο Carlo Montanaro πέρσυ στον Σιμών Μοκανέγκρα όσο και ο Martin André πρόπερσυ είχαν επίσης πολύ καλά αποτελέσματα με την ορχήστρα, μήπως τελικά δεν φταίνε οι μουσικοί που συνήθως η ορχήστρα δεν είναι καλή; Λέω τώρα…

Αυτά.

Οι κυριότεροι συντελεστές:

Μουσική Διεύθυνση Philippe Auguin, Σκηνοθεσία Graham Vick, Σκηνικά & Κοστούμια Paul Brown, Χορογραφία Ron Howell, Φωτισμοί Adam Silverman, Hermann Martin Snell, Tannhäuser John Treleaven, Wolfram von Eschenbach Motti Kaston, Walther von der Vogelweide John Horton Murray, Biterolf Rolf Haunstein, Heinrich der Schreiber Andreas Conrad, Reinmar von Zweter Keel Watson, Venus/Elisabeth Lise Lindstrom, Βοσκός Μίνα Πολυχρόνου, Ακόλουθοι Αλέξανδρος Δαγκλής - Στέφανος Καλτσής - Αναστάσης - Αχιλλέας Ζαφειρόπουλος - Αλέξανδρος Τζούτζας

Η Ωραία Γαλάτεια

2009-01-23T13:44:00.004+02:00

Την Τρίτη 20-1-9, παρακολούθησα την μονόπρακτη οπερέτα του Franz von Suppé, που ανέβασε η Λυρική μαζί με την Όπερα Δωματίου Αθηνών (66), για τον εορτασμό των 20 χρόνων από την ίδρυση της δεύτερης. Χαριτωμένο ανέβασμα, με τα σκηνικά και το κέφι των πρωταγωνιστών να κλέβουν την παράσταση.

Η υπόθεση διαδραματίζεται στην αρχαία Κύπρο, στο εργαστήριο του γλύπτη Πυμγαλίωνα. Στην παράσταση που παρακολούθησα, το εργαστήριο είχε αρκετά εύστοχα μεταφερθεί σε μια σύχρονη εποχή, με τον Πυγμαλίωνα να παραμένει μεν γλύπτης, αλλα γλύπτης που φτιάχνει γύψινα αγαλματίδια για τουρίστες. Η Γαλάτεια είχε συρρικνωθεί από κανονικό άγαλμα σε επιτραπέζιο μπιμπελό.

Την παράσταση έκλεψε ο Ζαφείρης Κουτελιέρης, στο ρόλο του Γανυμήδη. Αεικίνητος κεφάτος, τραγούδησε, έπαιξε, χοροπήδηξε και εν γένει ήταν η ψυχή της παράστασης. Από κοντά του στο ρόλο του πλούσιου συλλέκτη Μίδα ο Δημήτρης Πακσόγλου. Ενσάρκωσε αρκετά πειστικά τον ρόλο του πλούσιου εισοδηματία που ασχολείται με την συλλογή έργων τέχνης.

Μέτριος ο Κων/νος Κληρονόμος ως Πυγμαλίων. Καθόλου δεν του βγήκε ο ρόλος, ωστόσο δεν τραγούδησε άσχημα. Ωστόσο, δεν επηρέασε και ιδιαίτερα το έργο μιας και ο ρόλος του ήταν μικρός. Στα ίδια επίπεδα κυμάνθηκε και το δημιούργημά του, η Μαριάννα Μανσόλα στο ρόλο της Γαλάτειας. Αν και ήταν χαριτωμένη παρουσία και υποδύονταν αρκετά καλά (αρκετά όμορφη η ασιμί φόρμα της – τουλάχιστον από την απόσταση που καθόμουν εγώ, στο πίσω μέρος της πλατείας), ωστόσο το «σφίξιμο» που είχε στις ψηλές νότες δεν ήταν ό,τι το καλύτερο.

Δίπλα στο Κληρονόμο, στους πολύ πετυχημένους της παράστασης, θα έβαζα σίγουρα την Έλενα Τζαβάρα για την πολύ καλή δουλειά στα σκηνικά και την σκηνοθεσία αλλά και για το κονσεπτ της παράστασης.

Η απόδοση της ορχήστρας και του μαέστρου στα συνήθη νεοελληνικά επίπεδα: δατ ιζ μετριότης.

Πολύ κακή ιδέα βρήκα την μετάφραση του λιμπρέτου στα ελληνικά. Αυτά.

Jonas Kaufmann Recital

2009-01-21T09:12:00.005+02:00

Την Πέμπτη 15-1-09, παρακολούθησα στο Μέγαρο Μουσικής την πολύ-αναμενόμενη συναυλία του Jonas Kaufmann (85). Αφού περάσαμε μια κάποια αγωνία για το σε ποια κατάσταση θα είναι, μιας και είχε ταλαιπωρηθεί από ένα πρόσφατο κρυολόγημα, τελικά ανέβηκε στη σκηνή σε αρκετά καλή κατάσταση.

Θυμάμαι μια συνέντευξή του που είχα διαβάσει πριν τις γιορτές και μου είχε φανεί αρκετά ενδιαφέρων άνθρωπος και μάλιστα ο δημοσιογράφος τον χαρακτήριζε τον πιο «ιταλό» από τους Γερμανούς τενόρους. Να πω την αλήθεια δεν ήταν ιδιαίτερα «ιταλός» αλλά ούτε ήταν ανάγκη να είναι. Τραγούδησε αρκετά belcanto ρεπερτόριο και το τραγούδησε μια χαρά. Μου έδωσε λίγο την αίσθηση πως φυλάγονταν και αν δεν ήταν γνωστά τα προβλήματα υγείας που είχε θα προβληματιζόμουν για την εμφάνιση.

Ίσως να ήταν λίγο υποτονική η φωνή του (ιδιαίτερα στην αρχή) και ούτε το ιταλικό μπρίο ήταν το φόρτε του, αλλά ήταν εξαιρετικά καθαρή (η φωνή), με πολύ καλή τεχνική και με πολύ μεγάλη εκφραστικότητα και αυτοπεποίθηση που τον κατατάσσουν σε έναν από τους καλύτερους τενόρους που έχω δει λάιβ – είναι άλλωστε ένα από τα καινούργια πολύ μεγάλα ονόματα στο domain των τενόρων, πράγμα που το επιβεβαίωσε.

Το πρόγραμμα της βραδυάς:

Α’ Μέρος

Gioachino Rossini (1792-1868)
Εισαγωγή στην όπερα Γουλιέλμος Τέλλος (ορχηστρικό)

Giacomo Puccini (1858-1924)
«Recondita aπnonia di belleze diverse» [Τι περίεργη αρμονία, δυο καλλονές με τόση διαφορά]
Άρια-ντουέτο του Καβαραντόσσι από την Α' Πράξη της όπερας Τόσκα

«Che gelida manina» [Κρύο που είναι το χεράκι σου]
Άρια του Ροντόλφο από την Α' Πράξη της όπερας Λα Μποέμ

Carl Maria νοη Weber (1786-1826)

Εισαγωγή στην όπερα Όμπερον (ορχηστρικό)

Eriedrich von Flotow (1812-1883)
«Ach! so fromm, ach! so traut» [Αχ, τόσο σεμνή, τόσο πιστή]

Άρια του Λιονέλ από την Γ' Πράξη της οπερά κομίκ Μάρθα

Pietro Mascagni (1863-1945)
Ιντερμέτζο από την όπερα Καβαλλερία ρουστικάνα (ορχηστρικό)

Jules Massenet (1842-1912)
"Pourquoi me reveiller, δ souffle du printemps?" [Τι με ξυπνάς, της άνοιξης αέρα;]
Άρια του Βέρθερου από την Γ' Πράξη της ομώνυμης όπερας

Β’ Μέρος

Giuseppe Verdi (1813-1901)
Εισαγωγή στην όπερα Η δύναμη του πεπρωμένου (ορχηστρικό)

Giacomo Puccini
'Έ 1ucevan le stelle" [Και λάμπανε τ' αστέρια]
Ρομάντσα του Καβαραντόσσι από την Γ Πράξη της όπερας Τόσκα

Georges Bizet (1838-1875)
Σουίτες Κάρμεν αρ. 1 και 2 (αποσπάσματα)
1. Aragonaise
2. Intermezzo
3. Les Τ oreadors

«La f1eur que tu m'avais jetee» [Μου πέταξες ένα λουλούδι]

Άρια του Ντον Χοσέ από την Β' Πράξη της όπερας Κάρμεν

Richard Wagner (1813-1883)
Πρελούδιο στην Γ Πράξη της όπερας Λόενγκριν (ορχηστρικό)

«In femem Land» [Σε χώρα μακρινή]
Άρια του Λόενγκριν από την Γ' Πράξη της ομώνυμης όπερας

Ξέχασα να πω πως η ορχήστρα ήταν η ΚΟΑ, υπό τον Michael Güttler. Νέος μαέστρος, γεμάτος ζωντάνια και ενθουσιασμό, ταίριαξε όμορφα με τον Kaufmann. Ωστόσο, η απόδοση της ΚΟΑ κυμάνθηκε στα γνωστά μέτρια επίπεδα, τα οποία ας μην τα συζητήσουμε περαιτέρω, έχει καταντήσει μιζέρια να λέμε συνέχεια τα ίδια. Τέλος πάντων, δεν θα ήταν άσχημη ιδέα να είχε μικρότερη συμμετοχή η ορχήστρα.

Από τα πιο ζωηρά χειροκροτήματα που έχω παρακολουθήσει στο Μέγαρο ξέσπασαν στο τέλος. Ο Kaufmann ανταποκρίθηκε με το παραπάνω στον ενθουσιασμό του κοινού με 4(!) μπιζαρίσματα, από τα οποία αναγνώρισα μόνο τα πρώτα δύο: το Lamento di Federico από την Αρλεζιάνα του Cilea και το La donna e mobile.

Συγκλονιστικότατος ο Jonas στο Lamento di Federico, το οποίο συναγωνίζεται στήθος με στήθος με το Pourquoi me réveiller για το highlight της βραδυάς, ενώ από πολύ κοντά ακολουθεί το Im fernen Land από το Lohengin.

Αυτά. Εν κατακλείδει μια πολύ καλή συναυλία.

Ps. Δείτε και την ανταπόκριση του Πάρσιφαλ, όπως πάντα στην καρδιά των γεγονότων και με άφθονο φωτογραφικό υλικό.

Ριγολέττος (ξανά...)

2008-12-29T23:21:00.005+02:00

Ο δεύτερος Ριγολέττος που βλέπω μέσα στο Δεκέμβρη. Αν έπρεπε να χαρακτηρίσω με μια λέξη την παράσταση θα έλεγα κάτι σαν “ενδιαφέρον”, “καλούτσικος”, “not bad” – κάτι τέτοιο τέλος πάντων. Με αυτή την αίσθηση με άφησε η παράσταση του Ριγολέττου, που παρακολούθησα την Κυριακή 28-12-8, στο θέατρο Ολύμπια (68). Υπήρχαν κάποια πολύ καλά και κάποια αρκετά μέτρια στοιχεία, τα οποία έβγαλαν το μέσο όρο “not bad”.

Ξεκινώντας από τα καλά, θα έλεγα πως το σημαντικότερο asset της παράστασης ήταν ο εξαιρετικός Franco Vassallo στο ρόλο του Rigoletto. Γεμάτη φωνή, με μεγάλο όγκο και ωραία χροιά τραγούδησε άλλα και έπαιξε πολύ όμορφα τον ρόλο του μοχθηρού Rigoletto. Ήταν με διαφορά ο καλύτερος, μια κλάση μόνος του, και δικαίως πήρε και το περισσότερο χειροκρότημα στο τέλος.

Το δεύτερο θετικό σημείο ήταν η οπτική απόδοση του έργου (σκηνικά – κοστούμια – φωτισμοί) και η σκηνοθεσία. Νομίζω πως το οπτικό υλικό που μας προσέφερε ο Πετρόπουλος ήταν ιδιαίτερα ελκυστικό. Η υπόθεση διαδραματίζετε στο Μιλάνο του 1938, όπως λέει και ο ίδιος, και η σκηνή έχει τους χρωματισμούς ασπρόμαυρης τηλεόρασης. Ταίριαζαν αυτές οι αποχρώσεις του γκρί στην εποχή που μεταφέρθηκε το έργο και το όλο πακέτο με τις φασιστικές στολές και την φασιστική αισθητική εν γένει ήταν αρκετά όμορφο. Βέβαια δεν νομίζω πως πέρασε στο κοινό ή είχε κανένα νόημα ο ακριβής προσδιορισμός τόπου και χρόνου (από που και ως που Μιλάνο και όχι Τορίνο ή οτιδήποτε και γιατί 1938) αλλά εν πάσει περιπτώσει αυτά είναι λεπτομέρειες που μπορούμε να τις προσπεράσουμε. Επίσης είναι η δεύτερη φορά που χρησιμοποιείται το ίδιο περιβάλλον (πριν 2-3 χρόνια στην Τόσκα πάλι φασιστική Ιταλία είδαμε – Ρώμη αν θυμάμαι καλά) και κάποιος μπορεί να πει πως έχει χάσει την έμπνευσή του και επαναλαμβάνετε (ο Πετρόπουλος). Μπορεί να είναι και έτσι, ωστόσο λειτούργησε καλά στην παράσταση και άρεσε αρκετά.

Αυτό που δεν μου άρεσε ήταν η διανομή στους δύο βασικούς ρόλους του Δούκα και της Τζίλντα. Τόσο ο Jean-François Borras όσο και η Έλενα Κελεσίδη μου φάνηκαν λίγοι για τους συγκεκριμένους ρόλους και αυτό έβλαψε νομίζω την παράγωγή. Υποτονικές φωνές και μεγάλη αδυναμία στο acting part o Borras, δεν ήξερε πως να κινήσει το σώμα του. Ίσως να μην φαίνονταν οι αδυναμίες αυτές αν ο Vassallo ήταν του ίδιου βεληνεκούς, αλλά δεν ήταν. Κάθε φορά που τραγουδούσαν μαζί του ήταν η μέρα με την νύχτα.

Το άλλο στοιχείο που δεν μου άρεσε ήταν η ορχήστρα και ο Καρυτινός. Δεν ήταν κακοί στην απόδοση της μουσικής και η κλασική έλλειψη συντονισμού ανάμεσα στην ορχήστρα και την χορωδία ή και ανάμεσα στα διάφορα όργανα της ορχήστρας ήταν μειωμένη. Ωστόσο είχαν πλήρη άγνοια του χώρου στον οποίο έπαιζαν. Κάθε φορά που έπαιζαν φόρτε μας έπαιρναν τα αυτιά και ακούγαμε έναν πολύ δυνατό θόρυβο, χωρίς καμμιά μουσικότητα. Ιδιαίτερα τώρα που το πιτ έχει μεγαλώσει και έχει βγει πιο μπροστά, πρέπει κανείς να έχει ωτασπίδες μαζί του. Δεν λέω πως έπαιζαν πολύ δυνατά και δεν ταίριαζε με το έργο, λέω πως στη συγκεκριμένη αίθουσα να παίζεις τόσο δυνατά χάνεις την αίσθηση της μουσικής.

Από τους υπόλοιπους θα έλεγα πως πολύ καλός ήταν ο Καβράκος ως Σπαραφουτσίλε, αλλά ο ρόλος του είναι μικρός ώστε να “γράψει” στο έργο. Δεν ήταν κακή η Μαϊφάτοβα στο ρόλο της Μανταλένας. Δυνατός και επιβλητικός ο Μαυρογένης ως Τσεπράνο.

Αυτά.

Οι κυριότεροι συντελεστές:

Μουσική διεύθυνση Λουκάς Καρυτινός, Σκηνοθεσία – Σκηνικά – Κοστούμια Νίκος Σ. Πετρόπουλος, Φωτισμοί Giuseppe di Iorio, Duca di Mantova Jean-François Borras, Rigoletto Franco Vassallo, Sparafucile Δημήτρης Καβράκος, Conte di Monterone Κωνσταντίνος Κατσάρας, Marullo Άκης Λαλούσης, Matteo Borsa Γιώργος Σαμαρτζής, Conte di Ceprano Κώστας Μαυρογένης, Contessa di Ceprano Ελισάβετ Αθανασοπούλου, Gilda Έλενα Κελεσίδη, Giovanna Μαρία Βλαχοπούλου, Maddalena Victoria Dina-Maifatova, Αυλικός Θεόδωρος Αϊβαλιώτης, Ακόλουθος Ελένη Κουτσούμπη

Καλούτσικη Καμεράτα - πολύ καλός Άνθης

2008-12-22T10:19:00.003+02:00

Έχοντας τελειώσει εσχάτως την Musicophilia, αναρωτιόμουν συνέχεια (την Τρίτη 16-12-8 αυτό) αν φταίω εγώ (δηλ. το ακουστικό/νευρικό μου σύστημα) ή όντως τα κόρνα ακούγονται εντελώς χάλια. Τελικά αφού είδα πως ούτε ένα μπάσιμο της προκοπής δεν μπορούσαν να κάνουν (τι μπάσιμο, ζήτημα εν έκαναν μια αττάκα της προκοπής στην αρχή) αποφάσισα πως φταίνε αυτοί :-) Και μιλάμε για μόνο δύο κόρνα. Και να έπαιζαν και τίποτε δύσκολο, τενούτες έπαιζαν.

Anyway, αυτό ήταν στο πρώτο μέρος της 33ης συμφωνίας του Mozart. Στη συνέχεια βελτιώθηκαν τα πράγματα. Αλλά εν γένει τα πνευστά της Καμεράτας ήταν αδύνατα. Θυμάμαι επίσης ένα γρήγορο στκάτο που τα φαγκότα ήταν ένα κλικ πιο πίσω από τα έγχορδα και ένα μπάσιμο ενός όμποε που μπήκε μισό μέτρο αργότερα. Θα μου πείτε λεπτομέρειες, αλλά μαζεύτηκαν αρκετές.

Εν αντιθέσει τα έγχορδα ήταν πολύ καλά. Συντονισμένα, με αυτοπεποίθηση με καλά dynamics, παρόλο που η ερμηνεία του Μυράτ ήταν just μια καλή average ερμηνεία, με την ζωντάνια τους και τον δυναμισμό τους κατάφεραν τελικά να κάνουν μια αρκετά καλή συναυλία (74).

Βέβαια αυτό δεν χρεώνεται μόνο στα έγχορδα της Καμεράτας, αλλά κυρίως στο Σωκράτη Άνθη και στην απόδοσή του στο πασίγνωστο κοντσέρτο για τρομπέτα του J.B.G. Neruda. Άψογος! Λαμπερός ήχος, πολύ καλή τεχνική εξαιρετικές ατάκες, ζηλευτός ήχος. Ένα από τα καλύτερα κοντσέρτα που έχω παρακολουθήσει φέτος. Πολύ καλός και ο Μυράτ στο διάλογο που είχε μαζί του.

Στο δεύτερο μέρος μας έπαιξαν την 40η συμφωνία του Mozart. Εμφανείς ξανά οι αδυναμίες των πνευστών, ιδιαίτερα στο 2ο αργό μέρος. Ωστόσο όλα αυτά ξεχάστηκαν από την ιδιαίτερης δυναμικότητας εκτέλεση του 4ου μέρους που ξεσήκωσε το κοινό και τους ανάγκασε να το επαναλάβουν.

Αυτά.

Η Συμφωνική Ορχήστρα της Βαμβέργης

2008-12-18T15:28:00.008+02:00

Το Σάββατο 6-12-8 βρέθηκα στο Bamberg, και είπα να μην παραλείψω να ακούσω την περίφημη συμφωνική ορχήστρα της πόλης (93). Μας έπαιξαν την λειτουργία του JS Bach, σε σι ελάσσονα (BWV 232), υπό την διεύθυνση του Sir Roger Norrington.

Βέβαια, για να βρώ εισιτήρια είχα μια μικρή περιπέτεια. Originally, δεν είχα στο νου μου παρά να κάνω απλώς μια μικρή βόλτα στο Bamberg. Ψάχνοντας όμως περισσότερες λεπτομέρειες για την πόλη, ανακάλυψα πως έχει μια περίφημη φιλαρμονική και μάλιστα πως την ημέρα πως θα πήγαινα θα έπαιζαν στο καινούργιο τους concert hall (δηλ. όχι και πολύ καινούργιο, του ’93 – ίσως όμως για το Bamberg να θεωρείται brand new :-), την μεγαλύτερη σε διάρκεια (αν δεν κάνω λάθος) λειτουργία του Bach και μάλιστα υπό τον Roger Norrington.

Δυστυχώς όμως το online σύστημά τους έδειχνε πως ήταν sold out. Μετά 2-3 μέρες πάντως, μου πέρασε από το μυαλό πως αρκετές αίθουσες δεν βγάζουν όλες τις διαθέσιμες θέσεις online και σκέφτηκα δεν τους στέλνω ένα mail?, τι έχω να χάσω. Well, την άλλη μέρα το πρωΐ μου απάντησαν πως μου κράτησαν τα δύο τελευταία και να πάω να τα πάρω μισή ώρα προτού την συναυλία :-))))))

Ήμουν στην ώρα μου και ίσως και λίγο νωρίτερα :-) Εντυπωσιακή η αίθουσα, ιδιαίτερα αν αναλογιστούμε πως το Bamberg έχει περί τις 70.000 κατοίκους. Σε πολύ ωραίο σημείο δίπλα από το ποτάμι, σε μια πεζογέφυρα να την συνδέει με το παλιό κομμάτι της πόλης.

Η φιλαρμονική του Bamberg είναι τέκνο του πολέμου. Δημιουργήθηκε από μέλη της γερμανικής ορχήστρας της Πράγας, που την έκαναν από την Πράγα λίγο προτού πέσει το iron curtain. Δεν επρόκειτο για καμμιά ιστορική ορχήστρα μιας και δημιουργήθηκε μόλις το 1938, αλλά στο Bamberg εξελίχτηκε σε μια από τις καλύτερες γερμανικές ορχήστρες.

Η λειτουργία που μας έπαιξαν θεωρείται μια best of συλλογή από τα καλύτερα κομμάτια θρησκευτικής μουσικής που έγραψε ο Μπαχ. Μικρή η ορχήστρα (αλλωστε πρόκειται για λειτουργία) και δεν παρατήρησα όργανα εποχής.

Να πω προς πήγα αρκετά επηρεασμένος από το hype που μου δημιούργησε η υπέροχη πόλη και ήμουν αρκετά έτοιμος να μπω μέσα σε μια μυσταγωγία. Την οποία μας προσέφεραν με το παραπάνω, τόσο ο Norrington, όσο και η ορχήστρα και η χορωδία της πόλης. Θεωρούσα δεδομένο τον άψογο ήχο και την ψηλή τεχνική της ορχήστρας αλλά αυτό που μου έκανε μεγάλη εντύπωση ήταν η χορωδία και ο χειρισμός της από τον Norrington, τον οποίον βρήκα εντυπωσιακό.

Δεν ξέρω αν είθισται (εγώ πάντως πρώτη φορά το είδα) αλλά είχε χωρίσει την χορωδία σε κάθετους τομείς, ο καθένας με τα πρίμα του και τα μπάσσα του. Μάλιστα οι τομείς δημιουργούνταν σε κάθε φορά διαφορετικοί πριν από την έναρξη κάθε μέρους, μετά από νεύματα του μαέστρου. Το εντυπωσιακότερο όλων ήταν κάποιο σημείο μιας φούγκας, όπου είχε χωρίσει την χορωδία σε 6-7 μέρη, όχι διαδοχικά, και έμπαζε το ένα μετά το άλλο και ακούγονταν οι φωνές από διαφορετικά σημεία της σκηνής κάθε φορά. Φαντάζομαι δεν είναι η πρώτη φορά που το κάνει αυτό και ενδεχομένως να το κάνει με όλες τις χορωδίες με τις οποίες παίζει το έργο. Nonotheless, εγώ εντυπωσιάστηκα :-)

Εν γένει ο όλος χειρισμός της ορχήστρας ήταν πολύ καλός. Παρόλο που χρειάστηκε να έχει μια καρέκλα για να ξεκουράζετε από καιρού εις καιρόν (τα έχει τα χρονάκια του), διάνυσε τις διόμισι-τρείς ώρες της συναυλίας με απίστευτη ζωντάνια. Ανυπομονώ να τον ξαναδώ στο Μέγαρο, όπου θα έλθει με την ορχήστρα της Στουτγκάρδης (νομίζω κάπου στο Μάρτη).

Εξαιρετικοί και οι 4 μονωδοί η σοπράνο Dominique Labelle, η άλτο Marie-Claude Chappuis, ο τενόρος James Taylor και ο βαρύτονος Mark Stone.

Αυτά. Μια μέρα που θα μου μείνει αξέχαστη.

Ps. Αν βρεθεί ποτέ κανείς στη γειτονιά μην παραλείψει να επισκεφτεί την πόλη. Πρόκειται για μια από τις ελάχιστες πόλεις της Γερμανίας που δεν έχει βομβαρδιστεί (αν όχι η μοναδική) και από τις πιο όμορφες πόλεις που έχω δεί.

Nürnberger Rigoletto

2008-12-17T09:40:00.006+02:00

Τις προάλλες βρέθηκα για λίγες μέρες στην Φρακνονία. Δεν έχασα λοιπόν την ευκαιρία να παρακολουθήσω 1-2 από τα δρώμενα του τόπου. Έτσι λοιπόν, την Πέμπτη 4-12-8, παρακολούθησα στην κρατική όπερα της Νυρεμβέργης έναν πολύ καλό Rigoletto (90).

Η υπόθεση είχε μεταφερθεί σε μια ακαθόριστη εποχή και δεν υπήρχε στο σκηνικό κάτι που να μπορείς να χρησιμοποιήσεις για να την συμπεράνεις. Έτσι μόνο στα κουστούμια μπορούσες να βασιστείς. Τα κουστούμια ήταν σύγχρονα, αλλά δεν ήταν καθημερινά κουστούμια. Ήταν κουστούμια γιορτινής παράστασης, σε κόκκινο και μαύρο πρωτίστως. Ο μόνος που φορούσε απόχρωση του λευκού ήταν ο Ριγκολέτο.

Το σκηνικό ήταν αρκετά ιδιαίτερο και πολύ πετυχημένο. Σε πρώτο πλάνο υπήρχε ένας λιτά επιπλωμένος (πχ. ένα κρεβάτι, μερικά καθίσματα) χώρος ενώ σε δεύτερο υπήρχε ένα μαύρο παραπέτασμα, το οποίο κάλυπτε τα πάντα. Εκεί άνοιγαν παράθυρα σε διάφορα επίπεδα, τα οποία φανέρωναν χώρους γεμάτους δράση (πχ. Το σπίτι του Ριγκολέττο, σημεία από το παλάτσο του Δούκα κλπ). Αυτά το σκηνικό υπήρχε στις πρώτες 2 πράξεις. Στην Τρίτη πράξη υπήρχε μια διόροφη καλύβα-like κατασκευή, η ταβέρνα-πανδοχείο του Σπαραφουτσίλε και της αδελφής του.

Η παράσταση από ηχητικής πλευράς ήταν σούπερ. Οι πρωταγωνιστές (ο Δούκας, ο Ριγολέττο, η Τζίλντα, η Μανταλένα, ο Σπαραφουτσίλε) ήταν ο ένας καλύτερος από τον άλλο. Και οι υπόλοιποι βέβαια δεν υστέρησαν καθόλου, αλλά πραγματικά εντυπωσιάστηκα από τους πρωταγωνιστές. Ο David Yim στο ρόλο του Δούκα της Μάντουας έδωσε ρέστα. Μπορεί να υστερούσε λίγο στο acting part (ιδιαίτερα σε σχέση με τον Rigoletto που ήταν καταπληκτικός στις σκηνές του σπαραγμού) αλλά κάθε φορά που άνοιγε το στόμα του μου σηκώνοντας οι τρίχες! Πολύ καλή και η Claudia Katharina Braum ως Τζίλντα και ιδιαίτερα η Ezgi Kutlu, ως Μανταλένα. Μάλιστα η Kutlu είχε μια ιδιαίτερα καλή υποκριτική παρουσία. Ίσως υποκρίθηκε έναν αρκετά πιο «ηθικό» ρόλο απ’ ότι το έργο ενδεχομένως (έδωσε ένα essence «άτακτου» κοριτσιού), αλλά ήταν παρουσία που μαγνήτιζε.

Και όλα αυτά βέβαια σε μια όπερα που όλες οι άριες της είναι στα best of των τελευταίων 150 χρόνων. Υπέροχο και το Bella figlia dell'amore, ίσως το πιο αναγνωρίσιμο κουιντέτο στην ιστορία της όπερας. Είχα να ακούσω τόσο καλή εκτέλεση από τον καιρό του Ούγκο Τονιάτσι και των Εντιμότατων Φίλων του :-)))

Πολύ καλή και η μουσική διεύθυνση του Philipp Pointer. Αν και άκουσα 1-2 φορές λίγο να του ξεφεύγει σε γρήγορα χορωδιακά, είχε ιδιαίτερα σαφή και διαυγή ήχο, πολύ καλό ρυθμό και όλες οι άριες τις όπερας είχαν άψογες εκτέλεσεις. Πολύ καλή η Φιλαρμονική της Νυρεμβέργης λοιπόν. Νομίζω βέβαια πως το όλο ηχητικό εφφέ οφείλονταν και στην ακουστική της αίθουσας η οποία είναι εξαιρετικά καλή, σε σημείο όπου έφθανα να αναρωτιέμαι σε αρκετά σημεία αν ο ήχος έχει ενίσχυση.

Οι κυριώτεροι συντελεστές:

Μουσική Διεύθυνση Philipp Poitner, Σκηνοθεσία Andrea Raabe, Σκηνικά Tobias Dinslage, Κοστούμια Mechthild Seipel, Φωτισμοί Olaf Lundt, Ηerzog von Mantua David Υim, Rigoletto Mikolaj Zalasinski, Gilda Claudiα Kαtharinα Βraun, Graf von Monterone Vladislav Solodyagin, Graf von Ceprano Dariusz Siedlik, Gräfin von Ceprano Franzika Kern, Marullo Kurt Schober, Matteo Borsa Jeong-Kyu Kim, Sparafucile Nicolai Kαrnolsky, Maddalena Ezgi Kutlu, Giovanna Teresa Εrbe, Gerichtsdiener Tobias Link, Page Maria Kostraki

Αυτά.

Leipziger Streichquartett

2008-12-12T13:27:00.003+02:00

Πολύ μου αρέσει η φετινή ιδέα του Μεγάρου να συμπεριλάβει στο πρόγραμμά του αρκετά γνωστά κουαρτέτα εγχόρδων. Ελπίζω μάλιστα η ιδέα να έχει αρκετή ζωή μπροστά της, μιας και, για μένα τουλάχιστον, αυτά τα μικρά σύνολα είναι το essence της προσωπικής μουσικής απόλαυσης. Έτσι το Σάββατο 29-11-8, στην αίθουσα Μητρόπουλος, απολαύσαμε ένα από τα πιο γνωστά σύγχρονα σύνολα, το Κουαρτέτο Εγχόρδων της Λειψίας (85).

Μας έπαιξαν στο Α’ μέρος, στην αρχή το 16ο, και τελευταίο αν θυμάμαι καλά, κουαρτέτο του Μπετόβεν και μετά το κουαρτέτο αρ.2 «Mémoires 1970» του Cristóbal Halffter. Στο Β’ μέρος ακούσαμε το 2ο κουαρτέτο του Mendelssohn.

Βρήκα εξαιρετική την απόδοση και την ερμηνεία του κουαρτέτου του Μπετόβεν. Έργο το οποίο δεν μοιάζει και πολύ για Μπετόβεν, εξερευνά άλλα μονοπάτια και μου φάνηκε αρκετά απαιτητικό στην ερμηνεία του. Νομίζω πως με τα πρώτα μέτρα του έργου έγινε φανερό πως έχουμε μπροστά μας 4 βιρτουόζους σε άψογη συνεργασία.

Το έργο του Halffter ήταν το σύγχρονο κομμάτι της βραδυάς. Δεν θα έλεγα πως με ενθουσίασε, από τα έργα που σε αφήνουν μάλλον αμήχανο στο πρώτο άκουσμά τους. Ενδιαφέρον θα το χαρακτήριζα αλλά μου φάνηκε αρκετά περίπλοκο και λίγο mind-boggling – πρέπει να το ακούσει κανείς αρκετές φορές για να μορφώσει άποψη.

Πολύ καλό ήταν και το κουαρτέτο του Mendelssohn. Άψογες και καθαρές μουσικές φράσεις, όμορφη και άνετη η εναλλαγή στο προσκήνιο, γενικώς μου έφεραν στο νου χορευτές που εκτελούν με άνεση ένα νούμερο, δύσκολο μεν αλλά με χάρη και άνεση.

Το κουαρτέτο της Λειψίας ιδρύθηκε το 1998, και οι 3 στους 4 μουσικούς του (εκτός από το τσέλλο) είναι μέλη της περίφημες Gewandhaus Orchestra. Το σύνολο αποτελείτε από τους Stefan Arzberger, 1st violin (παίζει σε ένα βιολί του Giovanni Francesco Pressenda, Turin 1824), Tilman Büning, 2nd violin (το βιολί του κατασκευάστηκε από τον Michele Deconet, Venice 1763), Ivo Bauer, viola (παίζει σε ένα σύγχρονο όργανο φτιαγμένο από τον Michael Ledfuß, 2003) και Matthias Moosdorf, cello (Andrea Guarneri, Cremona 1697).

Αυτά.

Μουρίκης & Γραμμένος

2008-12-11T13:12:00.003+02:00

Πολύ ωραία περάσαμε την Πέμπτη 27-11-8, ακούγωντας την συμφωνική ορχήστρα της ΕΡΤ στο Μέγαρο Αθηνών, υπό την διεύθυνση του Βλαδίμηρου Συμεωνίδη (80).

Μας έπαιξαν στο πρώτο μέρος την εισαγωγή από την όπερα Susslan and Loudmila του Mikhail Glinka και στη συνέχεια το κοντσέρτο για δύο κλαρινέτα του Franz Krommer, με τους Σπύρο Μουρίκη και Διονύση Γραμμένο. Στο δεύτερο μέρος ακούσαμε την 4η του Tchaikovsky.

Το πρώτο συμπέρασμα που έβγαλα είναι πως ο Βλαδήμιρος Συμεωνίδης ξέρει να "παίζει" καλύτερα αυτή την ορχήστρα από τον Christian Lindberg. Η ορχήστρα έμοιαζε άλλη ορχήστρα από αυτή που άκουσα πριν λίγες μέρες. Αρκετά συμπαγής και πειθαρχημένος ο ήχος της, με αρκετά αξιόλογο σώμα εγχόρδων.

Τo κλου της βραδυάς, και ο κύριος λόγος για τον οποίο επιδίωξα να πάω στη συναυλία, ήταν το κοντσέρτο του πρώτου μέρους με την συμμετοχή των δύο κλαρινετιστών. Και νομίζω πως άξιζε και με το παραπάνω. Εξαιρετικός ο Μουρίκης και πολύ καλός και ο Γραμμένος δίπλα του. Επέδειξαν εξαιρετική μουσικότητα και συνεργάστηκαν άψογα τόσο μεταξύ τους όσο και με την ορχήστρα. Πανηγυρικό το χειροκρότημα του κόσμου, τους έφερε αρκετές φορές στη σκηνή με επακόλουθο ένα πολύ όμορφο μπιζάρισμα. Στα highlight της βραδυάς και η σκηνή στο μπιζάρισμα που ξαφνικά ο Μουρίκης έσβησε αλλά ανέβηκε και τον κάλυψε ο Γραμμένος. Εξαιρετικοί μουσικοί και οι δύο! (όχι βέβαια πως αμφέβαλα - μουσικοί της Παλαιάς είναι άλλωστε :-))))))

Αρκετά καλή και η ερμηνεία της 4ης του Τσαϊκόφσκυ και αυτό ενδυνάμωσε την καλή εντύπωση που μας είχε αφήσει μέχρι τότε ο Συμεωνίδης. Είχε άποψη, καλή άρθρωση, γεμάτο ήχο, αυτοπεποίθηση… γενικώς η άποψη μου για την ορχήστρα της ΕΡΤ άλλαξε αρκετά μετά αυτή την βραδυά.

Αυτά.

The New Amar Quartet

2008-12-02T14:27:00.002+02:00

Πολύ τυχεροί θεωρώ πως ήταν όσοι βρέθηκαν στην αίθουσα του Μεγάρου Αθηνών στις 26-11-9. Το κουαρτέτο Amar, μαζί με τον Ευάγγελο Σαραφιανό, μας πρόσφεραν μια πραγματικά πολύτιμη βραδυά (88).

Το (νέο) κουαρτέτο Amar ιδρύθηκε από τις αδελφές Anna Brunner και Maja Weber το 1987. Τα μέλη του τώρα είναι οι: Anna Brunner, Violin, Igor Keller, Violin, Hannes Bärtschi, Viola, Péter Somodari, Violoncello. Το όνομα Amar το υιοθέτησαν το 1995, προς τιμήν του Paul Hindemith, που είχε ιδρύσει μαζί με τον Licco Amar to 1921 original κουαρτέτο Amar.

Αξίζει να σημειώσουμε πως τον Σεπτέμβριο του ‘99, το ίδρυμα Habisreutinger δάνεισε στο συγκρότημα 4 Stradivari. Αυτά είναι τα βιολιά Aurea 1715 & King George 1710, η βιόλα Gustav Mahler 1672 και το τσέλλο Bonamy Dobree-Suggia 1717. Δεν ξέρω αν παίζουν ακόμη με αυτά τα όργανα μιας και είδα πως το Strandivari Quartet παίζει επίσης με τρία από αυτά (μάλιστα founder member αναφέρετε η Maja Weber – μάλλον αυτή έχει τις άκρες με το ίδρυμα που μοιράζει στραντιβάριους :-))

Μας έπαιξαν στο πρώτο μέρος το πρώτο κουαρτέτο του Haydn, σε σολ μείζονα, έργο 77, και στη συνέχεια με την προσθήκη του Ευάγγελου Σαραφιάνου στο πιάνο, το κουιντέτο για πιάνο και έγχορδα σε φα ελάσσονα, έργο 34, του Brahms και στο δεύτερο μέρος το κουιντέτο για πιάνο και έγχορδα σε φα ελάσσονα του Franck.

Με το που ξεκίνησαν να παίζουν εντυπώσιάστηκα από τον ήχο τους και την τεχνική τους. Πρέπει να είναι ένα από τα καλύτερα κουαρτέτα που έχω ακούσει ζωντανά (μαζί ίσως με το κουαρτέτο Bartok το καλοκαίρι που μας πέρασε). Καθαρότατη άρθρωση, ζωντάνια, αυτοπεποίθηση, μεγάλη μουσικότητα και παιγνιώδη διάθεση ήταν χαρακτηριστικά που τα είχαν σε αφθονία. Μαζί με τον λαμπερότατο ήχο τους εντυπωσίασαν το παραδόξως πολυπληθέστατο κοινό (σχεδόν γεμάτη η αίθουσα!)που τους ανάγκασε να μπιζάρουν (δεν είχαν ετοιμάσει κάτι και μας έπαιξαν νομίζω το allegro από το κουιντέτο του Brahms – μπορεί να μην θυμάμαι καλά though μιας και άφησα αρκετές μέρες να περάσουν από τότε)

Πολύ καλές εντυπώσεις επίσης μου άφησε ο Ευάγγελος Σαραφιανός. Δεν τον είχα ξανακούσει και μου άρεσε αρκετά έως πολύ το παίξιμό του. Η συνεργασία του με το κουαρτέτο κυμάνθηκε σε αρκετά υψηλό επίπεδο – πράγμα που μου βάζει υποψίες πως μπορεί να έχουν ξαναπαίξει μαζί (είναι και based όλοι στην Ζυρίχη, αν δεν κάνω λάθος).

Αυτά. Μια πολύ απολαυστική βραδυά!

Σπύρος Μουρίκης et al

2008-12-01T15:28:00.003+02:00

Την Δευτέρα 27-11-8, παρακολούθησα μια συναυλία της Συμφωνικής Ορχήστρας του Δήμου Αθηναίων (70). Η συναυλία δόθηκε στο θέατρο Ιλίσια, χώρος κάθε άλλο για τέτοιου είδους εκδηλώσεις, που απαιτείται space για μια full blown ορχήστρα. Ο λόγος που βασικά πήγα ήταν για να ακούσω τον Σπύρο Μουρίκη στο 2ο κοντσέρτο για κλαρινέτο του Weber.

Η συναυλία ξεκίνησε με μια αναγγελία του μαέστρου Μιχάλη Οικονόμου, που μας είπε θα ότι θα ξεκινούσαν με την εισαγωγή του Ντον Τζιοβάννι αντί για την εισαγωγή της Δύναμης του Πεπρωμένου (για «τεχνικού λόγους» - αναγγελία της ολυμπιακής για καθυστέρηση μου θύμισε αυτό :-))) Στην συνέχεια μας έπαιξαν το κοντέρτο του Βέμπερ και στο 2ο μέρος την 8η του Dvorak.

Η ορχήστρα στάθηκε στο σταθερά καλό επίπεδο που έχει τα τελευταία χρόνια. Γεμάτο σώμα εγχόρδων και πνευστά με αρκετή αυτοπεποίθηση έφτιαξαν ένα όμορφο μπλέντ. Τον Μιχάλη Οικονόμου πρώτη φορά τον άκουγα και μου άφησε θετικότατες εντυπώσεις.

Στο απαιτητικότατο κοντσέρτο του Weber θα έλεγα πως ένα περίμενα κάτι καλύτερο από τον Μουρίκη. Ok, σχεδόν αλάνθαστος ήταν και η μουσικότητα του ήταν σε πολύ ψηλό επίπεδο (το αργό 2ο μέρος ήταν νομίζω καταπληκτικό) αλλά κάποια άγαρμπα τελειώματα στο πρώτο μέρος ακούστηκαν και κάποια γρήγορα περάσματα στο τρίτο μέρος μου φάνηκαν επίσης λίγο απρόσεκτα. Πάντως η τεχνική του είναι εντυπωσιακή και νομίζω πως πως αν έπαιζε σε κάποιο άλλο χώρο θα ήταν και αυτός καλύτερος. Γιατί όπως και να το κάνουμε ο χώρος επηρεάζει τους μουσικούς. Οψώμεθα για το session μαζί με τον Γραμμένο :-)

Γεμάτη πάντως η αίθουσα η πλατεία του θεάτρου. Δεν ξέρω αν η πολυκοσμία οφείλονταν στο δωρεάν της εισόδου. Αν και υποπτεύομαι πως η μεγαλή πλειοψηφία (όπως και στις συναυλίες της ΚΟΑ) είναι φίλοι και συγγενείς που φάνηκαν πολλοί γιατί είναι λίγο μικρή η αίθουσα.

Αυτά

Η κληρονομιά Λαζαρίδη

2008-11-29T10:25:00.004+02:00

Η Λυρική ακόμη εξαργυρώνει την κληρονομιά που άφησε πίσω του ο Λαζαρίδης, ο οποίος έστω και στον ένα χρόνο που έμεινε ως καλλιτεχνικός διευθυντής κατάφερε να της μπολιάσει λίγο φρέσκο αέρα και πολλές ιδέες. Έτσι την Κυριακή 23-11-8, παρακολουθήσαμε στο θέατρο Ολύμπια 2 μονόπρακτα, στο πνεύμα της αντίστοιχης περσυνής παραγωγής (72). Έτσι ξαναείδαμε το Gianni Schicchi από πέρσυ στο δεύτερο μέρος και στο πρώτο είδαμε την Φλωρεντιανή Τραγωδία του von Zemlinsky.

Το στόρυ της Φλωρεντιανής Τραγωδίας είναι μάλλον απλό. Ένας έμπορος (από την Φλωρεντία), ο Simone, γυρίζει αναπάντεχα στο σπίτι του και βρίσκει στο σπίτι του τον γιο του άρχοντα της πόλης, τον Guido Bardi, να «συναναστρέφεται» την γυναίκα του, με την πλήρη συγκατάθεση της βέβαια. Προφανώς περνά από το μυαλό του τι συμβαίνει αλλά αφήνεται να παρασυρθεί από τα ψέματα των δύο εραστών και προσπαθεί να πουλήσει στον πρίγκιπα το εμπόρευμά του. Στο τέλος μονομαχεί μαζί του και τον σκοτώνει, πράγμα που έχει σαν αποτέλεσμα την αναθέρμανση του έρωτα ανάμεσα στο ζευγάρι. Εκεί τελειώνει το έργο (είμαι πολύ περίεργος για το πόσο καιρό θα κατάφερνε στην πραγματικότητα ο έμπορος να κρατήσει το κεφάλι του ανάμεσα στους ώμους του, σκοτώνοντας το γυιο του άρχοντα στη Φλωρεντία του 1500 :-)))

Έργο του προπάτορα του ατονισμού (ο Τσεμλίνσκυ ήταν δάσκαλος του Σένμπεργκ αν θυμάμαι καλά) και αρκετά απαιτητικό τόσο για τους μονωδούς όσο και για την ορχήστρα. Βρήκα και τους τρείς πολύ πετυχημένους (δεν υπήρχαν και άλλοι). O Philip Horst ερμήνευσε έναν πειστικότατο Σιμόνε, τον σύζυγο που γυρνά στο σπίτι του πετά από ταξίδι για δουλειές και βρίσκει την γυναίκα του με έναν επισκέπτη. Μου άρεσε το πώς άφηνε να διαφανεί πως του έχουν μπεί ψύλλοι στα αυτιά και η όλη κρυβόμαστε-πίσω-από-το-δάχτυλό-μας ατμόσφαιρα που δημιούργησε, με την συνεργασία βέβαια και των άλλοι δύο. Ογκώδης και με αυτοπεποίθηση η φωνή του τραγούδησε πολύ καλά ένα αρκετά δύσκολο ρόλο. Μάλιστα θαρρώ πως μπορούσε να ήταν αρκετά καλύτερος αν είχε την κατάλληλη υποστήριξη από τον μαέστρο. Ο Bryan Hymel έδωσε έναν αέρα καθυστερημένης εφηβείας στο πρίγκιπα, πράγμα που δεν νομίζω πως το έκανε επίτηδες και δεν το βρήκα πολύ ταιριαστό. Πάντως ήταν και αυτό πολύ καλός στο φωνητικό παρτ. Εξαιρετική η Fredrika Brillembourg, σε ένα όμως λιγάκι λιγότερο απαιτητικό ρόλο από τους άλλους δύο.

Το σημείο που επίσης και κέντρισε το ενδιαφέρον και θα ήθελα να το τονίσω είναι τα σκηνικά του Ρίτσαρντ Χάντσον. Πολύ πετυχημένο το εσωτερικό του σπιτιού με τον τοίχο γεμάτο συρτάρια – προφανώς για να τονίσει την «εμπορικότητα» του κάτοχου.

Για τον Gianni Schicchi, ισχύουν λίγο πολύ τα ίδια που έγραψα και πέρσυ, (ακόμη και για την ζώνη της Κυριακίδου :-))) Η παράσταση η ίδια. Το μόνο διαφορετικό που παρατήρησα ήταν η αρκετή κίνηση έξω από το σπίτι-σκηνικό.

Η προσέγγιση του Βουδούρη άχρωμη, άοσμη και άγευστη. Και μάλιστα δεν έλαβε και καθόλου υπόψη του το χώρο στον οποίο έπαιζε με αποτέλεσμα σε πολλά σημεία η ορχήστρα να σκεπάζει εντελώς τους μονοδούς. Θα μου πείτε πολλά ζητάω άλλα ο Martin André πέρσυ στο ίδιο χώρο είχε πολύ καλά αποτελέσματα.

Οι κυριότεροι συντελεστές:

Σκηνοθεσία & Χορογραφία Kim Brandstrup, Σκηνικά & Κοστούμια Richard Hudson, Φωτισμοί Bruno Poet

Eine florentinische Tragödie

Simone Philip Horst, Bianca Fredrika Brillenbourg, Guido Bardi Bryan Hymel

Gianni Schicchi

Μπουόζο Ντονάτι Κώστας Μαρτίνης, Τζάννι Σκίκκι Γιάννης Γιαννίσης, Λαουρέττα Ειρήνη Κυριακίδου, Τσίτα Λυδία Αγγελοπούλου, Ρινούτσο Μάρκους Σέλτον, Γκεράρντο Ζαχαρίας Τσούμος, Νέλλα Μίνα Πολυχρόνου, Μπέττο από τη Σίνια Δημήτρης Κασιούμης, Σιμόνε Χριστόφορος Σταμπόγλης, Μάρκο Μανώλης Παπαδάκης, Τσέσκα Βικτώρια Ντίνα-Μαϊφάτοβα, Δρ Σπινελλότσο Παύλος Μαρόπουλος, Αμάντιο του Νικολάο Παύλος Σαμψάκης, Πινελλίνο Τάσος Δημέγγελης, Γκούτσο Θεόδωρος Αϊβαλιώτης, Γκεραρντίνο Αχιλλέας Λασκαράτος

Αυτά.

Για visual υλικό εδώ.

Solo for three

2008-11-26T16:43:00.006+02:00

Δεν το είχα στο πρόγραμμα να πάω στο Μπάντμιντον για το μπαλέτο του Εθνικού Θεάτρου της Πράγας. Κυρίως λόγω του μενταλιτέ που αποπνέει το θέατρο. Όμως τύχη αγαθή με πρόκρινε και έπιασα γραμμή στην εκπομπή του Διονύση Μαλούχου στο Τρίτο, που μοίραζε προσκλήσεις. Έτσι πήρα την δωρεάν πρόσκληση και πήγα.

Η βραδυά ξεκίνησε όπως περίμενα με τις χειρότερες προϋποθέσεις. Η παράσταση, με τον απαράμιλλο σεβασμό που δείχνουν στο κοινό, ξεκίνησε εννιά και εικοσιπέντε μετά από παρατεταμμένα χειροκροτήματα – ήταν να αρχίσει στις 9. Μάλιστα μετά τις 9:10 κάθε 5 λεπτά έβγαζαν ένα ηχογραφημένο μήνυμα του Κωστάλα που έλεγε πως η παράσταση θα αρχίσει σε 3 λεπτά. Anyway, αναμενόμενα αυτά και ένας από τους λόγους που αποφεύγω το συγκεκριμένο χώρο.

Παρόλο όμως το μετριότατο περιβάλλον, η παράσταση ήταν μια πολύ ευχάριστη έκπληξη. Μια από τις καλύτερες παραστάσεις που έχω παρακολουθήσει φέτος. Ο Petr Zuska δημιούργησε μια καταπληκτική παράσταση με αρωγούς τους εξαιρετικούς χορευτές του μπαλέτου του Εθνικού Θεάτρου της Πράγας. Χρησιμοποιώντας τραγούδια των Jacques Brel (1929-1978), Vladimir Vysotsky (1938-1980) & Karel Kryl (1944-1994) δημιούργησε ένα χοροθέαμα όπου κάθε τραγούδι ήταν μια μικρή παράσταση, κάθε μια καλύτερη από την άλλη, κάθε μια ένα μικρό διαμαντάκι. Άλλοτε μόνο χορευτική, άλλοτε χορο-θεατρική, με αρκετά μοντέρνα χορογραφία αλλά με πολλά κλασικά στοιχεία δεν νομίζω να άφησε αμφιβολίες για την κλασική παιδεία τόσο του χορογράφου όσο και των χορευτών.

Η επιλογή των τριών μουσικών έγινε σίγουρα με βάση τα κοινά τους χαρακτηριστικά. Ο βέλγος Brel, o ρώσος Vysotsky και ο τσέχος Kryl, ήταν και οι τρείς βάρδοι. Τα τραγούδια τους τραγούδια βάρδων, μια κιθάρα και η φωνή. Και οι τρείς πέθαναν νέοι, κυρίως λόγω του ιδιαίτερου τρόπου ζωής των (οι 2 στους 3 τουλάχιστον ήταν αλκοολικοί). Ανάμεσα από κάθε τραγούδι υπήρχε glue κείμενο και στις τρεις γλώσσες, προκειμένου να υπάρχει η αίσθηση της μιας ενότητας. Μια κιθάρα περιφέρονταν πάντα στη σκηνή, μιας και ο ήχος της ήταν πανταχού παρών στην μουσική και των τριών τροβαδούρων.

Η παράσταση άρχισε με την Zuzana Susová να σηκώνεται από την πρώτη σειρά της πλατείας και να ανεβαίνει στη σκηνή, όπου υπήρχαν μόνο μια κιθάρα και μια υπερυψωμένη μικρή εξέδρα. Συχνά τόσο αυτή όσο και ο Alexandre Katsapov όταν δεν έπαιρναν μέρος στα δρώμενα κάθονταν σε αυτή τη θέση. Και οι δύο ιδιαίτερα καλοί, τόσο στο χορευτικό όσο και θεατρικο παρτ – ιδιαίτερα ο Katsapov. Το σώμα των χορευτών του Εθνικού Θεάτρου της Πράγας ήταν επίσης ιδιαίτερα καλό. Κλάσεις ανώτεροι από την το αντίστοιχο εγχώριο είδος. Και σίγουρα η διαφορά δεν είναι λόγω μπάτζετ.

Οι συντελεστές της παράστασης:

Μουσική Jacques Brel, Vladimir Vysotsky, Karel Kryl, Σύλληψη, Χορογραφία και Σκηνοθεσία Petr Zuska, Σκηνικά Jan Dušek, Κοστούμια Lucie Loosová, Σχεδιασμός Φωτισμού Petr Zuska, Pavel Kremlík, Σχεδιασμός Ήχου Zbyněk Perla

Χορευτές Alexandre Katsapov, Zuzana Susová, Nikola Márová, Ivana Mikešová, Klára Kutilová, Jiří Kodym, Oleksandr Kysil, Gerald Neeb, Viktor Konvalinka, Michaela Wenzelová, Jade Clayton, Lenka Šnellerová, Tomáš Kopecký, Edita Raušerová, Marta Drastíková, Nicole Delacretaz, Camille Erskine, Pavla Mráziková, Karel Audy, Michal Jurisa, Jiří Urban, Mario Bakuš, Mattia Mantellato, Radim Kafka, Tereza Ulrichová

Επίσης ακούγονται οι φωνές των: Frederica Smetana, Lilian Mankina, Tatjana Medcecká

Αυτά. Εν κατακλείδει μια πολύ καλή όσο και αναπάντεχη παράσταση (που ίιιιιιιισως και να μου φάνηκε τόσο καλή λόγω του αναπάντεχου της ποιότητας)